Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI: Mở đầu một nhiệm kỳ hành động

Khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung đặc biệt quan trọng, yêu cầu đặt ra cũng rất cao. Những quyết định tại kỳ họp này sẽ tác động trực tiếp đến định hướng phát triển của đất nước trong cả nhiệm kỳ.

Một trong những nội dung trọng tâm là công tác tổ chức, nhân sự cấp cao của Nhà nước. Đây là bước kiện toàn bộ máy lãnh đạo bảo đảm sự ổn định, sự liên tục và sự thông suốt của hệ thống chính trị ngay sau bầu cử. Công tác chuẩn bị được tiến hành chặt chẽ, bài bản, đúng quy trình, đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật. Bộ Chính trị đã xây dựng phương án tổng thể về tổ chức bộ máy, giới thiệu nhân sự chủ chốt để Ban Chấp hành Trung ương cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên, công tác nhân sự tại kỳ họp lần này không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là tiền đề quan trọng cho cả nhiệm kỳ mới: “Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về hoàn thiện thể chế và thúc đẩy tăng trưởng thì việc lựa chọn, bầu và phê chuẩn đội ngũ lãnh đạo có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín sẽ có ý nghĩa quyết định đối với việc tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và đáp ứng kỳ vọng của nhân dân. Có thể nói đây không chỉ là công tác nhân sự mà còn là tiền đề quan trọng để mở ra một nhiệm kỳ mới với kỳ vọng mới về đổi mới hành động và phát triển.”

Dự kiến, Quốc hội sẽ dành hai ngày rưỡi cho công tác nhân sự và tổ chức bộ máy. Khoảng 39 chức danh lãnh đạo cấp cao sẽ được bầu và phê chuẩn trong đó có các vị trí chủ chốt như Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ. Đây không chỉ là việc kiện toàn tổ chức bộ máy mà đây còn là bước khởi đầu để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và đáp ứng kỳ vọng đổi mới của cử tri, nhân dân.

Cùng với công tác nhân sự, nhiều vấn đề dân sinh cấp bách cũng sẽ được đưa ra thảo luận tại kỳ họp. Đó là việc làm, là giá nhà, là an toàn thực phẩm, là biến động giá vàng và những vấn đề đang tác động trực tiếp tới đời sống người dân. Các nội dung này sẽ được xem xét trong tổng thể các báo cáo về kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước.

Đáng chú ý, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ giải quyết những việc trước mắt. Kỳ họp còn hướng tới các quyết sách dài hạn. Dự kiến, Quốc hội sẽ thông qua nhiều nghị quyết quan trọng về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030, kế hoạch tài chính quốc gia, đầu tư công trung hạn và nợ công. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để Việt Nam phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng cao hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao, có nền công nghiệp hiện đại.

Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thị Hồng Yến cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục hoàn thiện thể chế, rà soát pháp luật và tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển: “Nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 là tổng rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật Việt Nam và xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; thực hiện sửa đổi Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành. Lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với yêu cầu tăng trưởng hai con số. Thực hiện thể chế hóa các cơ chế, chính sách đặc thù tại một số địa phương được thực tiễn chứng minh là đúng, có hiệu quả để áp dụng trên phạm vi toàn quốc”.

Một điểm mới đáng chú ý là kỳ họp lần này được tổ chức sớm hơn thông lệ ngay sau khi hoàn tất bầu cử. Mục tiêu là để bộ máy Nhà nước sớm ổn định, nhanh chóng đi vào hoạt động. Phương thức tổ chức kỳ họp cũng tiếp tục được đổi mới. Kỳ họp chia làm hai đợt, nhằm nâng cao chất lượng thảo luận. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường sử dụng tài liệu điện tử; góp phần xây dựng Quốc hội hiện đại, chuyên nghiệp.

Quốc hội khóa XVI có khoảng 500 đại biểu trong đó có nhiều đại biểu lần đầu tham gia nghị trường. Vì vậy, công tác tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng được đặc biệt chú trọng. Để các đại biểu sớm bắt nhịp công việc, phát huy vai trò ngay từ đầu nhiệm kỳ, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy, Quốc hội khóa XVI cũng sẽ đổi mới mạnh về phương thức hoạt động, nhất là ứng dụng công nghệ trong các khâu tổ chức kỳ họp.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển nhấn mạnh: “Cùng với việc chúng ta ổn định về mặt tổ chức bộ máy nhân sự thì chúng ta bắt tay ngay vào. Quốc hội khóa XVI đã hoạt động một cách toàn diện, đầy đủ trên các chức năng của mình, bao gồm cả lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng. Về cách thức tổ chức thì cũng có những thay đổi theo hướng ngày càng hiện đại và chuyên nghiệp hơn. Có một điểm nữa là chúng ta ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, hiện nay công nghệ thông tin đã ứng dụng hầu hết trên các khâu các công đoạn trong quá trình tổ chức của Quốc hội. Các văn kiện, tài liệu đều được chuyển qua Ipad của Quốc hội và có sự ứng dụng mạnh mẽ của trí tuần nhân tạo.”

Trước thềm kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, nhiều kỳ vọng cũng được đặt vào đội ngũ đại biểu mới. Không chỉ là trách nhiệm tham gia quyết sách mà còn là trách nhiệm chuyển tải đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của cử tri vào nghị trường. Để làm được điều đó, mỗi đại biểu phải không ngừng nghiên cứu, không ngừng cập nhật kiến thức, dành thời gian và tâm sức cho hoạt động Quốc hội; đặc biệt là công tác lập pháp.

Trước thềm kỳ họp, đại biểu Quốc hội khóa XV Phạm Thị Thanh Mai cũng nhấn mạnh yêu cầu mỗi đại biểu phải chủ động nghiên cứu, tích lũy kiến thức và dành thời gian thỏa đáng cho hoạt động nghị trường: "Dẫu mỗi đại biểu trên cương vị công tác thường có thế mạnh chuyên sâu riêng, nhưng trước yêu cầu của thực tiễn, chúng tôi phải không ngừng nghiên cứu đa dạng các lĩnh vực để có thể tham gia thảo luận và biểu quyết một cách trách nhiệm nhất. Tôi luôn tâm niệm rằng, muốn những trăn trở của cử tri được truyền tải trọn vẹn và thuyết phục, bản thân người đại biểu phải có kiến thức sâu sắc về nội dung đó. Bên cạnh năng lực chuyên môn, điều cốt yếu là phải dành một quỹ thời gian thỏa đáng và một tinh thần luôn sẵn sàng dấn thân vào các hoạt động của Quốc hội. Đặc biệt trong công tác lập pháp, sự đầu tư tâm sức và trí tuệ của mỗi đại biểu chính là lời cam kết mạnh mẽ nhất để những quyết sách thông qua thực sự đáp ứng được kỳ vọng và niềm tin của nhân dân."

Không chỉ là kỳ họp kiện toàn tổ chức đây còn là kỳ họp định hình tư duy, định hình hành động và định hình khát vọng phát triển cho cả nhiệm kỳ mới, một Quốc hội đổi mới hơn, hiệu quả hơn, vì nhân dân hơn và đồng hành chặt chẽ hơn cùng đất nước trên chặng đường phát triển mới. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tinh thần đổi mới và trách nhiệm cao, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ thành công tốt đẹp tạo nền tảng vững chắc cho cả nhiệm kỳ.