Kỹ năng bảo vệ sức khỏe khi ở sự kiện đông người

Thực tế đã có nhiều sự cố đáng tiếc xảy ra do chen lấn , ngạt khí, kiệt sức hoặc phản ứng bệnh lý cấp tính trong đám đông. Vì vậy, việc trang bị cho người dân kiến thức phòng ngừa, nhận biết sớm nguy cơ và kỹ năng ứng phó khẩn cấp là rất cần thiết. Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Đức Long, Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, đã chia sẻ với Đài Hà Nội về những kỹ năng bảo vệ sức khỏe khi tham gia sự kiện đông người.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Đức Long – Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai – đã nhận lời tham gia chương trình của Đài Hà Nội. Thưa bác sĩ, những nguy cơ sức khỏe phổ biến nào thường gặp ở các sự kiện có mật độ người cao?

TS.BS Vũ Đức Long: Ở các sự kiện đông người, nguy cơ thường gặp là chen lấn, ngạt thở, kiệt sức, say nắng, mất nước, chấn thương nhẹ do xô đẩy. Ngoài ra, khả năng lây nhiễm bệnh hô hấp cũng tăng cao do không gian chật hẹp.

Phóng viên: Những dấu hiệu cảnh báo sớm nào mà người tham gia cần lưu ý để nhận biết tình trạng bất thường?

TS.BS Vũ Đức Long: Người dân cần chú ý khi có triệu chứng chóng mặt, hoa mắt, khó thở, hồi hộp, đau ngực, vã mồ hôi lạnh. Đây là dấu hiệu nguy hiểm, cần nhanh chóng ra nơi thoáng khí và báo cho nhân viên y tế.

Phóng viên: Trong trường hợp chen lấn, ngạt thở hay ngất xỉu, đặc biệt khi phát hiện nạn nhân ngưng tim, người dân nên xử lý thế nào trong lúc chờ cấp cứu?

TS.BS Vũ Đức Long: Quan trọng là giữ bình tĩnh. Người bị ngất cần được đặt nằm nghiêng, nới lỏng quần áo. Nếu ngưng tim, cần ép tim, hà hơi thổi ngạt nếu có kỹ năng, đồng thời gọi ngay 115. Khi chen lấn, hãy đi theo dòng người, không chống ngược.

Theo tôi, mỗi người dân nên trang bị kỹ năng cấp cứu ban đầu. Ở nhiều nước, học sinh phổ thông được đào tạo kỹ năng ép tim, hà hơi thổi ngạt. Đã có nhiều bệnh nhân được cứu sống nhờ người dân, vì không phải lúc nào hiện trường cũng có sẵn nhân viên y tế. Với sự kiện A80, lực lượng y tế sẽ rất chuyên nghiệp, nhưng ở những sự kiện khác, lực lượng thường mỏng. Khi đó, nếu người dân biết sơ cứu, cơ hội sống sót của nạn nhân sẽ cao hơn.

Khi phát hiện nạn nhân ngưng tim, cần đặt nằm ngửa trên nền cứng, nới lỏng quần áo và tiến hành ép tim ngay. Điểm ép là 1/3 dưới xương ức, hai tay chồng lên nhau, ép thẳng xuống với tần số 100–120 lần/phút, kết hợp hà hơi thổi ngạt.

Phóng viên: Người dân nên chuẩn bị gì về thể chất, tâm lý và vật dụng cá nhân trước khi tham gia sự kiện đông người?

TS.BS Vũ Đức Long: Nên ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc. Mang theo nước, khẩu trang, thuốc cá nhân, áo mưa gọn nhẹ. Trang phục thoáng, giày dễ di chuyển và luôn quan sát lối thoát hiểm ngay từ đầu.

Phóng viên: Với người có bệnh nền như hô hấp, tim mạch, huyết áp, bác sĩ có khuyến cáo gì?

TS.BS Vũ Đức Long: Người mắc bệnh nền cần mang theo thuốc, tránh đứng lâu trong đám đông ngột ngạt. Nếu sức khỏe chưa ổn định, không nên tham gia hoặc phải có người thân đi cùng.

Phóng viên: Bác sĩ có thể chia sẻ một số kỹ năng giúp duy trì sức khỏe khi tham gia sự kiện dài, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng, ngột ngạt?

TS.BS Vũ Đức Long: Hãy uống nước đều đặn từng ngụm nhỏ, nghỉ ngắn khi mệt. Sử dụng mũ, kính, khăn ướt để chống nắng, tránh đứng lâu dưới trời gắt.

Phóng viên: Việc dùng chất kích thích, nước tăng lực trong đám đông có ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

TS.BS Vũ Đức Long: Các chất này khiến tim đập nhanh, huyết áp tăng, mất nước nhanh, rất nguy hiểm, đặc biệt với người có bệnh nền. Vì vậy, tuyệt đối không sử dụng rượu bia, nước tăng lực trong đám đông.

Phóng viên: Khi xảy ra tình huống khẩn cấp như hoảng loạn đám đông, cháy nổ, mất điện, người dân nên làm gì để bảo vệ bản thân và hỗ trợ người khác?

TS.BS Vũ Đức Long: Hãy bình tĩnh, di chuyển nhanh nhưng không chen lấn, đi theo hướng dẫn, tìm lối thoát hiểm gần nhất. Nếu có khói, cần che mũi miệng. Nên hỗ trợ trẻ em, người già nếu có thể.

Phóng viên: Từ góc độ chuyên môn, bác sĩ muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng?

TS.BS Vũ Đức Long: Mỗi người hãy là một người tham dự có trách nhiệm: chuẩn bị sức khỏe, trang bị kiến thức, quan tâm bản thân và hỗ trợ lẫn nhau, để mọi sự kiện diễn ra an toàn, văn minh và nhân ái.