Ký ức… cơm nguội

Cơm nguội ngày ấy ngon đến lạ lùng; chẳng ai kêu ca, chẳng biết đòi hỏi. Có lẽ bởi cái nghèo khiến con người ta biết thương, biết nhường, biết trân quý từng bát cơm mẹ làm ra.

Ký ức… cơm nguội

Giữa nhịp sống bộn bề, có những khoảnh khắc ta bất chợt muốn dừng lại, để lắng nghe tiếng bước chân của chính mình quay về quá khứ. Những ký ức tưởng như bình thường đến mức suýt bị lãng quên… nhưng chỉ một chạm rất khẽ thôi đã có thể khơi dậy cả một trời thương nhớ.

Sáng nay, con bé nhà tôi hờn dỗi nũng nịu, nhất quyết không chịu ăn sáng. Tôi mở tủ lạnh, lấy hộp cơm gà xào nấm hương còn thừa tối qua, hâm nóng lại. Nhưng con bé cứ lắc đầu không ăn, vì con chán cơm nguội lắm rồi.

Hai chữ “cơm nguội” thốt ra khỏi miệng trẻ nhỏ khiến tôi khựng lại. Tự nhiên, đứng giữa căn bếp đầy đủ tiện nghi, tay cầm chiếc hộp nhựa chia ngăn gọn gàng, lòng tôi chợt vọng về những tháng ngày xa xưa - nơi “cơm nguội” không phải là món ăn bị chê, mà là một phần đời sống, là nỗi vất vả, là yêu thương, là ký ức bám sâu vào tuổi thơ nghèo khó của mình.

Buổi sáng của chúng tôi ngày ấy thường chỉ là bát cơm nguội còn thừa từ hôm trước. Khi nào “sang” lắm mới có nồi khoai, sắn luộc. Những hôm mẹ bận, mẹ chuẩn bị sẵn từng bát cơm nguội nhỏ, rắc muối vừng rồi xếp ngay ngắn trên chạn bát, đậy lồng bàn để bọn trẻ dậy là ăn luôn.

Có hôm rảnh hơn, mẹ dậy sớm rang cơm với chút mỡ lợn và hành tỏi phi thơm lừng - món mà tôi yêu thích nhất. Nhà có nuôi gà đẻ, nhưng trứng gà chẳng mấy khi chúng tôi được ăn, vì còn phải dành để ấp nở, bán lấy tiền lo học hành, sắm sửa những đồ thiết yếu. Chỉ khi trứng ung, trứng thiếu trống… chúng tôi mới được ăn.

Vậy mà… cơm nguội ngày ấy ngon đến lạ lùng. Chẳng ai kêu ca, chẳng biết đòi hỏi. Có lẽ bởi cái nghèo khiến con người ta biết thương, biết nhường, biết trân quý từng bát cơm mẹ làm ra.

Nhà tôi nằm ven sông, vùng trũng nhất làng. Mùa mưa về nước sông dâng cao, có năm tràn cả vào nhà. Đồ đạc phải kê gác hết lên cao. Những đêm mưa lũ gió lốc, cả làng thức trắng canh đê, canh nước. Sinh hoạt đảo lộn. Có hôm nấu được cơm, có hôm cả nhà nhịn đói. Và để phòng mưa bão, từ chiều mẹ thường nấu một nồi cơm thật lớn để dành hôm sau. Cơm để qua đêm nguội cứng, đóng thành từng cục. Mẹ xới tơi ra, bỏ muối vừng vào bát, cả nhà ngồi quây quần. Nếu may mắn có mẻ cá cơm rim mặn thì bữa cơm coi như “thịnh soạn”. Nhiều bữa đang ăn, phải dừng lại mà chạy đi trú nhờ nhà cao hơn.

Nhớ nhất là trận lũ lớn năm ấy… nước rút để lại bùn đất đen đặc. Gạo trong vại bị ẩm, nấu lên mùi mốc xộc vào mũi. Nhưng không còn lựa chọn nào khác. Cả nhà vẫn ngồi ăn, nhai trệu trạo từng hạt cơm sượng. Và cũng chính lúc ấy, tôi mới hiểu: được ăn cơm nguội… là một điều hạnh phúc biết nhường nào.

Cơm nguội - nghe đơn giản vậy thôi. Nó không phải món ăn đặc biệt, không phải ký ức xa hoa. Nó sinh ra từ sự thiếu thốn, từ mất điện vì bão, từ những sáng sớm mẹ không kịp nhóm bếp. Nhưng trong tất cả những giản dị ấy là tình thương bao la của cha mẹ.

Mỗi bát cơm nguội mẹ chuẩn bị… là một lần thức khuya dậy sớm; một lần mẹ nhường phần ngon; một lần mẹ gom góp cả yêu thương để con cái được no bụng, được lớn lên.

Hôm nay, tôi đứng trong căn bếp sáng đèn, hiện đại và đủ đầy. Nhìn hộp cơm trong tay, tôi biết con mình không thể và cũng không cần phải hiểu những vất vả mà tôi từng trải. Nhưng tôi muốn con biết một điều: cơm nguội không đáng để chê. Đó là món ăn của sự sống còn, của yêu thương trong gian khó. Là những ngày mưa gió mà gia đình vẫn ngồi bên nhau, chia nhau từng hạt cơm nhỏ.

Tôi đặt hộp cơm xuống bàn, ngồi cạnh bé con đang phụng phịu, tôi nói với con: “Để mẹ kể con nghe chuyện cơm nguội nhé?”.

Và giữa buổi sáng yên ả, những ký ức xa xưa bỗng trở về, ấm áp như ngọn lửa nhỏ giữa lòng bàn tay. Một thời cơ cực, nhưng cũng là một thời chan chứa yêu thương và hy vọng.

Ninh Lê

Tin liên quan

Khi ký ức khép cửa

Khi ký ức khép cửa

Podcast

Qua đủ những cuộc chia tay, ta sẽ hiểu: không phải cánh cửa nào khép lại cũng là mất mát. Có những cánh cửa đóng lại chỉ để giữ cho ánh sáng phía sau còn nguyên vẹn.

Về quê tìm lại tiếng ếch đồng năm xưa

Về quê tìm lại tiếng ếch đồng năm xưa

Podcast

Có những ký ức tưởng chừng nhỏ nhoi nhưng lại neo giữ cả một thời tuổi thơ. Đó có thể là mùi rơm mới, tiếng gió vờn qua đồng nội… hay đơn giản chỉ là tiếng ếch kêu sau mưa.

Cà phê và dã quỳ

Cà phê và dã quỳ

Podcast

Có những khoảnh khắc rất lạ kỳ: chỉ một sắc hoa, một hơi cà phê, hay một mảng sáng xuyên qua tán lá cũng đủ làm trái tim ta mềm đi sau những ngày dài mỏi mệt. Đôi khi, những điều nhỏ bé lại giúp ta nhận ra rằng, giữa đắng cay và rực rỡ, vẫn luôn có một điểm giao thoa dịu dàng để ta tìm lại bình yên của mình.

Khi hạnh phúc nở hoa

Khi hạnh phúc nở hoa

Podcast

Những buổi sáng yên ả, chỉ cần đứng trước tán lá xanh, hít thật sâu và chạm vào giọt sương, ta thấy lòng dịu lại. Hạnh phúc đôi khi đến từ những điều nhỏ bé, lặng lẽ và gần gũi nhất.

Hạnh phúc giản dị

Hạnh phúc giản dị

Podcast

Có những điều bình thường, giản dị trong đời sống nhưng lại đủ ấm áp, đủ khiến ai đó chợt lặng đi và tự hỏi: hóa ra, hạnh phúc đang gần bên, chỉ là vô tình bước vội mà chưa kịp nhận ra.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời