Làm gương cho con trẻ

Ai trong chúng ta cũng mong muốn con mình lớn lên trở thành những người tử tế, biết yêu thương và ứng xử đúng mực. Nhưng đôi khi, chính cách hành xử của người lớn lại trở thành “tấm gương méo mó” để con trẻ nhìn vào mà học theo.

Làm gương cho con trẻ

Có những bậc cha mẹ tưởng rằng dùng bạo lực là để bảo vệ con, song vô tình gieo vào tâm hồn non nớt ấy sự ngộ nhận rằng: mạnh tay mới là công lý. Muốn dạy con nên người, trước hết cha mẹ phải là tấm gương sáng trong cách cư xử giữa đời thường.

Hôm nay con trai tôi đi đá bóng về kể cho bố nghe một câu chuyện. Đội lớp của con có thi đấu với một đội cùng trường. Trong lúc đá bóng, xảy ra va chạm giữa Hùng (bạn cùng lớp con) với một bạn đội kia. Bạn đó xông tới đấm vào mặt bạn Hùng để dằn mặt. Sự việc đã được hai nhóm bạn can ngăn. Nhưng Hùng bị bắt nạt nhiều lần nên vẫn ấm ức, nó rút điện thoại gọi cho bố.

Ít phút sau, bố của Hùng xuất hiện, đi cùng với hai người đàn ông đầu trọc, ăn mặc hầm hố, đeo kính đen, phanh ngực áo, để lộ những hình thù xăm trổ trên cơ thể. Bố Hùng miệng phì phèo thuốc lá tiến đến bạn đã đánh con mình, cố tình thổi khói thuốc vào mặt bạn đó để khiêu khích. Rồi bằng một giọng kể cả bề trên, bố Hùng gằn giọng bắt bạn kia quỳ xuống xin lỗi, nếu không sẽ cho hai đàn em xông vào đánh. Bạn kia mặt cắt không còn giọt máu, sợ hãi làm theo yêu cầu của bố Hùng trước sự chứng kiến của những người có mặt trên sân bóng.

Sau hôm đó, mỗi khi chạm trán với Hùng, bạn kia đều cúi gằm mặt lảng tránh…

Con tôi kể câu chuyện này trong sự ngưỡng mộ người bố của Hùng đã biết bảo vệ con khỏi bị bạn bè bắt nạt. Bất ngờ, con quay sang hỏi tôi: "Giả sử nếu con bị bạn đánh như thế, bố có làm được như bố bạn Hùng không?"

Tôi bất ngờ trước câu hỏi của con, nhưng cũng chậm rãi trả lời: "Bố không đồng ý giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực, nhất là với đứa trẻ chỉ bằng tuổi con mình!"

Con tôi hỏi lại: "Vậy là bố bỏ mặc con không đến?"

"Bố vẫn đến, nhưng không ứng xử theo kiểu anh hùng anh bá, lớn bắt nạt bé như thế, mà bố sẽ khuyên bảo bạn ý không nên dùng vũ lực để giải quyết mâu thuẫn, nhất là lại là bạn bè cùng trường với nhau..."

"Con biết ngay thể nào bố cũng nói thế. Nhưng làm vậy nó không sợ đâu. Cái bạn đánh Hùng ở sân bóng cũng không phải vừa, ở trường nó luôn gây gổ và bắt nạt người khác, phải làm như bố Hùng thì nó mới biết sợ bố ạ!"…

Tôi cố giải thích cho con về đạo đức, về giao tiếp văn hóa và pháp luật; nhằm uốn nắn những suy nghĩ lệch lạc của con mình khi tâm lý hả hê vì dằn mặt được người bạn ngổ ngáo đã khiến con và nhiều bạn trong lớp thần tượng hành vi bạo lực của bố Hùng. Nhưng bằng cảm nhận của mình, tôi nghĩ, những lời giảng giải của tôi có lẽ  chưa đủ sức thuyết phục được con. Bởi trong xã hội hiện nay, khi mà hiện tượng "cá lớn nuốt cá bé" còn khá phổ biến, "chân lý thuộc về kẻ mạnh" tạo ra những vùng trống pháp lý mà pháp luật có lúc không thể bao quát can thiệp thì "nắm đấm" đôi khi lại là cách để lập lại một trật tự đang bị đảo lộn.

Câu chuyện của hai cha con tôi tưởng đã chìm đi, nhưng  được xới lại bởi vụ việc một thanh niên xăm trổ hành hung một phụ nữ tại một chung cư, chỉ vì "chuyện trẻ con mất lòng người lớn". Vụ việc đã đi quá xa khi người thanh niên đó đã bị cơ quan công an tạm giữ hình sự, và rất có thể sẽ phải đối mặt với sự trừng phạt của pháp luật, gia đình ly tan vì những phút giây thiếu suy nghĩ, ứng xử một cách côn đồ, xâm phạm thân thể người khác, nhất là với phụ nữ chỉ vì một chuyện không đáng phải hành xử như vậy.

Hệ lụy đặt ra là: Đứa trẻ non nớt chứng kiến sự việc, chúng làm gì nên tội? Song rất có thể, chúng  lại là nạn nhân hoặc thủ phạm của bạo lực trong tương lai!

Ai có thể biết trước được rằng, khi trẻ được tận mắt chứng kiến người lớn sử dụng bạo lực với nhau để giải quyết mâu thuẫn trong xã hội; thì sau này, chúng sẽ bắt chước để giải quyết mâu thuẫn với bạn bè, với người ngoài xã hội bằng nắm đấm. Thậm chí anh em, người thân trong gia đình cũng phải gánh chịu hậu quả vì thói hành xử đó.

"Gieo nhân nào, gặt quả đấy" đâu phải chuyện xa xôi mà có thể sẽ xuất hiện ngay trước mắt.

Trở lại trường hợp người bố của bạn con trai tôi. Nếu hôm đó, bố của bạn kia cũng tới sân bóng để bảo vệ con mình, thì hậu quả sẽ thế nào?

Tôi nhắc lại chuyện đó với con mình, có nhắc tới câu chuyện người thanh niên đánh phụ nữ đang được dư luận chú ý trên mạng xã hội những ngày qua và hậu quả pháp lý mà anh ta đang phải gánh chịu. Cuối cùng, con tôi cũng đã hiểu: Đừng bao giờ để nóng giận và sự thiếu kiềm chế làm mất đi lý trí.

Và tôi tin rằng, không chỉ con trai tôi mà bất cứ đứa trẻ nào cũng cần được nhìn thấy những hành xử văn minh, nhân ái của cha mẹ, thầy cô và người lớn xung quanh. Bởi hơn tất cả lời dạy dỗ, chính tấm gương sống mới là bài học sâu sắc nhất mà con trẻ khắc ghi. Để một xã hội bớt đi bạo lực, mỗi gia đình hãy bắt đầu từ việc gieo vào lòng con mình hạt giống của sự tử tế, bao dung và tôn trọng. Khi đó, những đứa trẻ sẽ lớn lên trong niềm tin rằng sức mạnh thực sự không nằm ở nắm đấm, mà ở tình thương và sự công bằng.

Trần Minh

Tin liên quan

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời