Một di sản chỉ thực sự sống khi nó mang lại giá trị sinh kế vững chắc cho cộng đồng. Với Thủ đô Hà Nội, sức bật từ những danh hiệu quốc tế uy tín đang mở ra cơ hội vàng cho các làng nghề truyền thống. Tuy nhiên, hành trình từ một xưởng thủ công đến một không gian trải nghiệm du lịch hấp dẫn vẫn còn không ít thách thức. Vậy làm thế nào để thực sự 'đánh thức' những tài nguyên vô giá này?
Vào 19h đến 20h hôm nay 8/6, chương trình Hà Nội chuyển động, phát sóng trực tiếp trên kênh H1 và các nền tảng số của cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, sẽ diễn ra với chủ đề: "Làng nghề Hà Nội: Đánh thức sáng tạo di sản, phát triển du lịch bền vững". Với góc nhìn của các chuyên gia văn hóa du lịch, nhà quản lý làng nghề ở địa phương sẽ đem đến cho khán giả cái nhìn tổng quát về tiềm năng làng nghề Hà Nội, đặc biệt là 4 làng nghề của Thủ đô đã trở thành thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, cụ thể: Làng gốm sứ Bát Tràng; Làng Lụa Vạn Phúc; Làng Khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ; Làng nghề điêu khắc, sơn mỹ nghệ Sơn Đồng.
Tại triển lãm tương tác “Thủy sắc Vân Trai” đang diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, nhiều bạn trẻ đã lần đầu được chạm, được cảm nhận tinh hoa nghệ thuật khảm trai – một nghề thủ công đã tồn tại hàng trăm năm trong dòng chảy văn hóa Việt.
Thông qua triển lãm chuyên đề "Ninh Bình in dấu chân Người" cùng chuỗi hoạt động trải nghiệm "Hành trình theo chân Bác" đã mang đến một phương pháp tiếp cận lịch sử đổi mới, sinh động và đầy sức lan tỏa tới thế hệ trẻ nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Không chỉ dừng ở việc lưu trữ tư liệu, nhiều xã, phường ở Hà Nội đang từng bước đưa di sản vào không gian số bằng mã QR, bản đồ số, dữ liệu 3D hay thực tế ảo. Từ làng nghề ngoại thành đến khu phố trung tâm, số hóa di sản đang mở ra cách tiếp cận mới: bảo tồn để lan tỏa và biến giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển.
Từ phố cổ, Hồ Gươm, Hồ Tây cho đến các làng nghề, di sản, không gian sáng tạo… Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển kinh tế đêm như một động lực tăng trưởng mới. Nhưng điều Hà Nội hướng tới không chỉ là một “thành phố không ngủ”, mà là một “thành phố trải nghiệm văn hóa đêm” - nơi kinh tế phát triển song hành với gìn giữ bản sắc, bảo tồn di sản, nâng cao chất lượng sống của người dân.
Từ khoá
Làng lụa Vạn Phúc là làng nghề truyền thống lâu đời gắn với biểu tượng văn hóa kiêu hãnh của đất Thăng Long. Trong dòng chảy hội nhập quốc tế và làn sóng chuyển đổi số, điều khiến lụa Vạn Phúc giữ vững vị thế không chỉ là hoa văn tinh xảo mà chính là bản sắc dân tộc được chắt chiu qua nghìn năm.
Tại xã Sơn Đồng, Hà Nội, từ những phiên livestream giới thiệu sản phẩm đến việc ứng dụng mã QR và các nền tảng trực tuyến, công nghệ đang từng bước được đưa vào hoạt động quảng bá, kinh doanh. Kết quả bước đầu đang cho thấy những tín hiệu tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm trên môi trường số.
Miến dong làng So (xã Hưng Đạo) từ lâu đã là thương hiệu OCOP nổi tiếng, gắn liền với những câu chuyện lịch sử ngàn năm và là sinh kế bền vững của người dân địa phương.
Ở làng khảm trai Chuôn Ngọ, xã Chuyên Mỹ, Hà Nội, nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ nhờ những người thợ bền bỉ gắn bó với từng đường cưa, nét đục và kỹ thuật khảm xà cừ tinh xảo. Trong số đó, nghệ nhân Nguyễn Thanh Tuấn, với gần nửa thế kỷ gắn bó và rèn luyện đặc biệt với kỹ thuật khảm truyền thần. Thế nhưng, hành trình tìm người trẻ nối nghiệp để giữ lửa nghề truyền thống vẫn là một bài toán trăn trở của anh.
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km, làng gốm cổ Kim Lan nằm cạnh trung tâm gốm sứ sôi động Bát Tràng đến nay vẫn giữ được vẻ bình lặng và nét đẹp truyền thống riêng. Trải qua nhiều biến đổi của thời gian, những người thợ, người nghệ nhân nơi đây vẫn ngày ngày bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.
Ứng dụng khoa học công nghệ đang mở ra những hướng sản xuất mới trong nông nghiệp Hà Nội, giúp các hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, phát triển những sản phẩm có giá trị kinh tế và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) nhiều cơ sở đã chú trọng đầu tư chế biến, hoàn thiện sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
