Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã thực hiện chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Làng nghề Hà Nội – Kiến tạo động lực phát triển mới”, tối 10/3.
Chương trình không chỉ nhìn lại vai trò của hệ thống làng nghề đối với đời sống kinh tế – xã hội của Thủ đô, mà còn gợi mở nhiều giải pháp nhằm khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển bền vững cho kinh tế làng nghề trong giai đoạn mới.
Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề. Các làng nghề không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc mà còn trở thành nguồn sinh kế quan trọng cho hàng vạn lao động nông thôn. Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội đã tạo dựng được thương hiệu trên thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều làng nghề vẫn đang phát triển chưa tương xứng với tiềm năng vốn có. Những hạn chế về quy hoạch không gian sản xuất, hạ tầng kỹ thuật, vấn đề môi trường, cũng như khó khăn trong tìm kiếm thị trường tiêu thụ và xây dựng chuỗi liên kết bền vững vẫn là những thách thức đặt ra đối với kinh tế làng nghề hiện nay.
Tham gia chương trình thời sự đặc biệt lần này có hai khách mời là ông Tôn Gia Hóa – Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam và bà Hà Thị Vinh – Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội. Từ góc nhìn của các nhà quản lý và chuyên gia trong lĩnh vực làng nghề, chương trình đã đưa ra nhiều phân tích, đánh giá nhằm làm rõ những cơ hội cũng như thách thức trong quá trình phát triển kinh tế làng nghề của Thủ đô.
Thông qua trao đổi với các khách mời và ghi nhận thực tế tại hai làng nghề tiêu biểu là làng gốm Bát Tràng và làng mộc Sơn Đồng, chương trình đã khắc họa rõ nét sức sống của các làng nghề truyền thống trong đời sống hiện đại. Những sản phẩm gốm tinh xảo hay các tác phẩm điêu khắc gỗ, đồ thờ truyền thống không chỉ thể hiện tay nghề khéo léo của người thợ mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa lâu đời được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bà Hà Thị Vinh – Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng lớn, các làng nghề cần chủ động đổi mới tư duy sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tận dụng các cơ hội từ thương mại điện tử và du lịch để mở rộng thị trường.
Chương trình được xây dựng với bốn phần nội dung chính, gồm: Sức sống và giá trị của làng nghề Hà Nội; Chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề; Những nút thắt trong phát triển làng nghề; Khơi thông nguồn lực – tạo động lực phát triển mới. Qua từng phần, nhiều vấn đề được đặt ra, từ việc bảo tồn bản sắc nghề truyền thống, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ, cho đến việc giải quyết các tồn tại như ô nhiễm môi trường, thiếu mặt bằng sản xuất hay hạn chế trong đổi mới công nghệ. Theo ông Tôn Gia Hóa – Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế làng nghề, đặc biệt là nguồn nhân lực dồi dào và truyền thống nghề lâu đời. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả những lợi thế này, cần có các giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng, đến việc hỗ trợ các cơ sở sản xuất tiếp cận khoa học – công nghệ và mở rộng thị trường.
Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở sản xuất tại các làng nghề Hà Nội đã chủ động đổi mới công nghệ, đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước. Không ít làng nghề cũng đang kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm, tạo thêm giá trị gia tăng và mở ra hướng đi mới cho kinh tế địa phương. Tuy nhiên, để những tiềm năng này được phát huy hiệu quả hơn nữa, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp chính quyền, các hiệp hội nghề nghiệp cũng như chính cộng đồng làng nghề. Những ý kiến, kiến nghị được chia sẻ trong chương trình được kỳ vọng sẽ mở ra thêm nhiều giải pháp thiết thực, góp phần khơi thông nguồn lực, giúp kinh tế làng nghề Hà Nội phát triển bền vững và từng bước trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng của Thủ đô trong thời gian tới.
Những khó khăn về hạ tầng, quy mô sản xuất, lao động hay nguồn vốn... khiến tiềm năng của nhiều làng nghề chưa được khai thác hiệu quả, sức cạnh tranh trên thị trường còn hạn chế, phải đối mặt với nhiều thách thức.
Các làng nghề Hà Nội đang duy trì hoạt động sản xuất khá sôi động, nhưng cũng đối mặt với nhiều khó khăn về hạ tầng và điều kiện phát triển. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng các làng nghề vẫn đang giữ một vị trí rất quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Trong những năm qua, thành phố Hà Nội đã ban hành và triển khai nhiều cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ các làng nghề phát triển, góp phần tạo điều kiện để các làng nghề duy trì sản xuất, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.
Thông qua trao đổi với các chuyên gia và ghi nhận thực tế tại hai làng nghề tiêu biểu là làng gốm Bát Tràng và làng mộc Sơn Đồng, Chương trình thời sự đặc biệt mang tên “Làng nghề Hà Nội – Kiến tạo động lực phát triển mới” tập trung nhìn nhận vai trò quan trọng của các làng nghề trong bức tranh kinh tế – xã hội của Thủ đô giai đoạn hiện nay và cả thời gian tới.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
