Hà Nội sở hữu hệ thống làng nghề truyền thống đồ sộ, giàu giá trị văn hóa và tiềm năng kinh tế. Trước đây, việc khai thác gắn với du lịch và chuyển đổi số vẫn chưa tương xứng, tuy nhiên, những năm gần đây, diện mạo các làng nghề đã thay da đổi thịt. Trong bối cảnh hội nhập, chuyển đổi số trở thành xu hướng tất yếu, giúp làng nghề tiếp cận thị trường, từ đó tăng doanh thu 30-40%.
Thành phố Hà Nội không chỉ duy trì và phát triển các làng nghề truyền thống mà ngày càng mở rộng nhiều không gian, sản phẩm và nghề thủ công sáng tạo mới, tạo thêm động lực mới cho phát triển kinh tế xanh của thủ đô.
Danh hiệu Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới mở ra cơ hội để các làng nghề bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo có thể cùng song hành.
Chương trình Phát triển nghề thủ công trên nền di sản làng nghề Hà Nội là sáng kiến do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc phối hợp triển khai, hướng tới xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, làng nghề truyền thống với nhà thiết kế, nghệ sĩ, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo.
Là một trong những hoạt động của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Chợ phiên Kết duyên Sáng tạo đã diễn ra sôi động, mở màn cho Chiến dịch Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề Hà Nội. Sự kiện đã tạo nên không gian kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế và cộng đồng sáng tạo, góp phần đưa các làng nghề Thủ đô đến gần hơn với người trẻ.
Trong triển khai Kế hoạch “100 ngày chuyển đổi số”, những kiến thức về công nghệ, trí tuệ nhân tạo, truyền thông và bán hàng trên môi trường mạng đã được các địa phương truyền đạt lại cho hộ sản xuất. Từ đó, những sản phẩm làng nghề dễ dàng tiếp cận được với nhiều người hơn, giúp năng suất bán hàng tăng mạnh hơn. Phản ánh những chuyển biến mạnh mẽ trong kinh tế số tại làng nghề Phú Nghĩa, một trong những làng nghề truyền thống lớn của Hà Nội sau 100 ngày chuyển đổi số.
Không bắt đầu bằng một khuôn mẫu hoàn hảo, những sản phẩm của Tiệm Gớm được hình thành từ trí tưởng tượng, những thử nghiệm và cả những lần tạo hình chưa như ý. Cái “gớm” ở đây không đơn thuần là sự méo mó, mà dần trở thành một ngôn ngữ tạo hình riêng - nơi người sáng tạo được quyền thể hiện cá tính thay vì chạy theo một chuẩn mực nhất định.
Tại làng Chuông, xã Thanh Oai, Hà Nội, một gia đình không chỉ duy trì nghề làm nón qua nhiều thế hệ mà còn mở cửa đón du khách đến tham quan và trực tiếp trải nghiệm. Đây cũng là cách để những chiếc nón lá truyền thống đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là du khách quốc tế.
Giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, gìn giữ làng nghề truyền thống không chỉ là bảo tồn giá trị văn hóa mà còn là bài toán sinh kế: Làm sao để người thợ sống được bằng nghề và người trẻ muốn tiếp nối nghề cha ông? Tại Bát Tràng, bên cạnh những sản phẩm gốm nổi tiếng bởi sự tinh xảo, người làm gốm trẻ đang tìm ra một hướng đi khác để tiếp nối những giá trị xưa.
Với nhiều làng nghề truyền thống cùng các vùng sản xuất nông nghiệp đang từng bước ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, xã Phú Xuyên có những lợi thế đáng kể để phát triển Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, OCOP. Từ những sản phẩm vốn đã có uy tín, việc nâng cao chất lượng, hoàn thiện mẫu mã và xây dựng thương hiệu đang được các cơ sở sản xuất quan tâm hơn. Cùng với đó, địa phương cũng chú trọng các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, tạo thêm điều kiện để sản phẩm tiếp cận thị trường.
Làng lụa Vạn Phúc là làng nghề truyền thống lâu đời gắn với biểu tượng văn hóa kiêu hãnh của đất Thăng Long. Trong dòng chảy hội nhập quốc tế và làn sóng chuyển đổi số, điều khiến lụa Vạn Phúc giữ vững vị thế không chỉ là hoa văn tinh xảo mà chính là bản sắc dân tộc được chắt chiu qua nghìn năm.
