Làng Xuân La (xã Phượng Dực, Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với nghề nặn tò he truyền thống hơn 300 năm tuổi. Từ bột gạo và màu tự nhiên của lá trầu, củ nghệ, những sản phẩm tò he mang hồn quê, ký ức tuổi thơ và tình yêu nghệ thuật dân gian.
Gắn bó hơn nửa thế kỷ với nghề tò he ở làng Xuân La, nghệ nhân Đặng Văn Khương vẫn ngày ngày say sưa bên những khối bột nếp rực rỡ sắc màu. Với ông, nặn tò he không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là niềm vui, là ký ức tuổi thơ và là cách lưu giữ hồn quê giữa nhịp sống hiện đại. Ở Xuân La, những đôi tay khéo léo của các nghệ nhân miệt mài thổi hồn vào từng sản phẩm, góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa dân gian độc đáo của quê hương.
Ông Đặng Văn Khương - Phó Chủ nhiệm CLB tò he Xuân La - chia sẻ: "Nghề làm tò he là một nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Nhớ về thời kỳ kinh tế khó khăn trước đây, nghề này gắn liền với hệ thống trao đổi hàng hóa (như đổi sản phẩm lấy gạo). Thế hệ chúng tôi đã thừa kế nghề này và may mắn nhận được sự ưu ái, giúp đỡ từ các cấp, các ngành của Nhà nước để khôi phục và duy trì làng nghề truyền thống. Bản thân tôi thì là cũng là một thành viên trong làng, cũng yêu nghề và được thừa kế của các cụ để lại, cho nên tôi sẽ tiếp tục duy trì và phát triển nghề."
Làng Xuân La nổi tiếng với nghề nặn tò he truyền thống có lịch sử hơn 300 năm. Người dân dùng bột nếp pha màu tự nhiên để tạo hình nhân vật trong truyện cổ tích, con vật, bông hoa… Tò he không chỉ là đồ chơi dân gian mà còn là sản phẩm văn hóa, kết tinh sự khéo léo, sáng tạo và tình yêu nghệ thuật của người thợ Xuân La.
Nghề làm tò he có lúc thăng lúc trầm; ngoài vụ mùa ba tháng lễ hội nhộn nhịp nhất trong năm, hiện nay làng còn khoảng 40 gia đình theo nghề quanh năm, mang lại thu nhập ổn định. Qua nhiều thế hệ, làng nghề vẫn được gìn giữ và phát triển, đặc biệt nhờ những nghệ nhân trẻ tiếp nối truyền thống, mang đến sức sống mới cho tò he, kết hợp hài hòa giữa nét xưa và hơi thở hiện đại.
Nghệ nhân Đặng Văn Hậu (làng Xuân La, xã Phượng Dực) cho hay: "Nghề nặn tò he mang lại niềm vui cho mọi người, và chính niềm vui đó lại trở thành niềm hạnh phúc của người nghệ nhân. Sau này, tôi càng hiểu rõ hơn rằng, đây là một nét đẹp văn hóa rất quý giá của người Việt Nam. Vì thế, những người con của làng nghề như chúng tôi có trách nhiệm gìn giữ và phát triển nghề truyền thống này."
Không chỉ được người dân gìn giữ, làng nghề còn nhận được sự quan tâm và hỗ trợ tích cực từ chính quyền địa phương. UBND xã Phượng Dực đã tổ chức các lớp đào tạo, hội thảo, hỗ trợ quảng bá sản phẩm và kết nối thị trường. Những hoạt động này vừa duy trì nghề truyền thống, vừa khuyến khích nghệ nhân sáng tạo, đưa tò he trở thành sản phẩm văn hóa và du lịch đặc trưng của Hà Nội.
Qua bao thế hệ, làng Xuân La gìn giữ nghề tò he - nét đẹp văn hóa dân gian vừa giản dị, vừa sống động. Từ đôi tay tài hoa của các nghệ nhân đến sự đồng hành của chính quyền địa phương, tò he trở thành cầu nối ký ức, hồn quê và tình yêu nghệ thuật đến với mọi thế hệ. Nhờ tâm huyết và tình yêu nghề, làng Xuân La đã giữ trọn hồn dân gian giữa nhịp sống hôm nay, để màu bột và đường nét kể câu chuyện giàu bản sắc văn hóa.
Vào mỗi dịp cuối tuần, tại không gian phố đi bộ hồ Gươm, những sạp tò he của những nghệ nhân làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên lại trở thành một điểm nhấn văn hóa dân gian độc đáo, thu hút sự quan tâm của rất nhiều người dân Hà Nội và du khách. Khi được trải nghiệm tự tay làm ra những con giống ngộ nghĩnh, bất kỳ ai, đặc biệt là các em nhỏ đều cảm thấy rất hào hứng, thích thú.
Workshop do nhóm Hà Nội Trải Nghiệm Mới tổ chức mang đến cơ hội cho người tham gia vừa trải nghiệm nặn tò he, vừa khám phá ý nghĩa văn hóa của món đồ chơi dân gian Hà Nội.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Sơn Tinh - Thủy Tinh", chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả trở về với những giá trị cội nguồn và sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tại đây, sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất cùng công nghệ trình diễn tiên tiến sẽ hòa quyện tạo nên một câu chuyện nghệ thuật đầy xúc cảm.
Hà Nội không chỉ được nhớ bởi những con phố thân quen mà còn bởi nếp sống thanh lịch, phong vị ẩm thực và những câu chuyện đã đi cùng năm tháng. Và gần 40 năm qua, nhà báo, tác giả Vũ Thị Tuyết Nhung đã bền bỉ lưu giữ những giá trị ấy qua trang viết và tư liệu về văn hóa, đời sống Thủ đô.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, sáng 28/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)”.
Tại không gian Bản Phố, Hà Nội, workshop “Thấu Then, Thử Tính” trong khuôn khổ dự án truyền thông “Then Thức”, do nhóm sinh viên Trường Đại học FPT Hà Nội tổ chức, đã mang đến một cách tiếp cận mới với nghệ thuật hát Then của đồng bào Tày, Nùng. Từ những làn điệu Then truyền thống đến những thử nghiệm kết hợp cùng Rap, di sản văn hóa không chỉ được gìn giữ qua năm tháng mà còn đang tìm những cách thức mới để đến gần hơn với công chúng trẻ.
Giữa nhịp sống hối hả của Hà Nội, âm nhạc Jazz mang đến một khoảng lặng đầy cuốn hút. Không cần không gian cầu kỳ, những giai điệu piano trầm ả cùng tiếng kèn saxophone ngẫu hứng đang biến các điểm hẹn mộc mạc thành không gian thư giãn lý tưởng cho người yêu nhạc Thủ đô.
