Lãnh đạo Mỹ-Trung gặp nhau: Lại đình chiến sách lược

Trong khi phía Trung Quốc biểu lộ không hồ hởi và không thất vọng về kết quả cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề cuộc gặp cấp cao thường niên năm nay của diễn đàn APEC tại Hàn Quốc, ông Trump lại ngợi ca nó đầy phấn khích. Hai người này nói chuyện với nhau trong 100 phút. Hai bên không đưa ra tuyên bố hay thông cáo chung mà mới chỉ thấy có ông Trump tiết lộ một vài thông tin với giới truyền thông.

Những thông tin của ông Trump không mới mẻ ngoài việc người này cho biết sẽ tới thăm Trung Quốc vào tháng 4 sang năm và sau đó ông Tập Cận Bình sẽ đến Mỹ. Thoả thuận duy nhất mà hai người này đạt được với nhau là phê chuẩn kết quả đàm phán thương mại đã đạt được trước đấy. Ông Trump không áp thuế 100% đối với Trung Quốc, giảm mức độ 10%. Trung Quốc trong thời gian một năm tới chưa áp dụng chính sách hạn chế và kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, kim loại hiếm sang Mỹ và cam kết nhập khẩu thêm đậu tương của Mỹ. Hai bên tiếp tục hợp tác để giải quyét ổn thoả vấn đề độc dược fentanyl.

Mọi khúc mắc mang tính nguyên tắc trong mối quan hệ song phương này đều vẫn chưa được giải quyết. Nói cách khác, cuộc gặp vừa qua giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình ở Hàn Quốc chỉ lại một lần nữa tạo nên được khoảng lặng ngắn ngủi mới giữa hai đợt dông tố trong mối quan hệ song phương này.

Kết cục của nó là kết quả tối thiểu và cách rất xa kết quả tối đa hai bên có thể cùng nhau đạt được. Nó giúp ông Trump giữ được thể diện và giúp Trung Quốc duy trì được những lợi thế hiện có. Ông Trump cần danh nghĩa của sự kiện hơn là kết quả cụ thể của sự kiện. Phía Trung Quốc cần có sự kiện đẻ ngăn chặn ông Trump đi quá xa và quá cực đoan trong quan điểm chính sách đối với Trung Quốc. Ông Trump cần sự đình chiến sách lược với Trung Quốc vì cần thời gian để toan tính những bước đi tiếp theo sau khi những hành động cho tới nay đối với Trung Quốc không đưa lại kết quả mong đợi, cần cuộc gặp ông Tập Cận Bình và một vài thoả hiệp hình thức nào đấy để che đậy bế tắc đối ngoại và để thoát khó khăn, khó xử về đối nội. Trung Quốc cần sự đình chiến nhất thời này để tranh thủ nhân tố thời gian, để chơi con bài "lấy sức nhàn đấu sức mỏi" với ông Trump và để chủ động chơi cuộc chơi lâu dài với cả những tổng thống Mỹ thời sau ông Trump chứ không phải chỉ có với ông Trump.

Do vậy, cuộc gặp vừa qua giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình với kết quả như thế chưa thể đủ để giúp cho mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc được yên bình và ổn định. Ông Trump là người dễ dàng nhanh chóng bất ngờ thay đổi quan điểm. Trung Quốc vẫn còn nhiều lợi thế và con bài. Ông Trump và ông Tập Cận Bình sẽ còn gặp nhau nhưng cả những khi ấy cũng gần như không thể kiến tạo nên khai thông, đột phá quyết định.