Luật Công chứng (sửa đổi) - hạn chế tối đa thủ tục hành chính

Đi công chứng có thể không cần xuất trình bản chính. Công chứng viên sẽ khai thác thông tin trực tiếp từ cơ sở dữ liệu quốc gia, giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Luật Công chứng (sửa đổi) - hạn chế tối đa thủ tục hành chính

Nhưng khi mọi thứ nhẹ đi, câu hỏi nặng hơn lại xuất hiện: Dữ liệu có đủ chính xác, đủ an toàn để thay thế bản gốc? Và nếu xảy ra sai sót trên hệ thống số, ai sẽ chịu trách nhiệm cho những rủi tài sản của người dân?

Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Thơ, Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội công chứng viên Việt Nam.

Phóng viên: Thưa bà, dự thảo luật sử đổi bổ sung một số điều của Luật Công chứng có quy định là công chứng viên khai thác sử dụng thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu đã được công bố khác, để có thể xem xét giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng. Và như vậy thì sẽ không yêu cầu bản chính, các giấy tờ để đối chiếu. Vậy thì, Hiệp hội công chứng viên thì đánh giá như thế nào về bước đột phá này?

Bà Nguyễn Thị Thơ: Thật ra đây không phải là vấn đề mới, nhiều văn bản của Nhà nước đã quy định về việc giảm thiểu các thủ tục hành chính cho người dân bằng cách cắt giảm các loại giấy tờ. Ví dụ như Luật Dữ liệu 2024 và các nghị định hướng dẫn đã quy định: Khi thực hiện thủ tục, nếu cán bộ tra cứu dữ liệu thấy đủ tiêu chí sử dụng thì không yêu cầu người dân cung cấp bản chính hay bản giấy nữa.

Việc sử dụng thuật ngữ 'bản giấy' ở đây rất linh hoạt, vì chúng ta không loại trừ trường hợp sau này các cơ sở dữ liệu sẽ lưu trữ bản chính dưới dạng bản điện tử. Việc phân biệt rõ hai khái niệm này giúp chúng ta sử dụng từ 'bản giấy' một cách chính xác nhất. Do đó, đề xuất đưa nội dung này vào Luật Công chứng là hết sức cấp thiết, bởi thủ tục công chứng đòi hỏi kỹ thuật chuyên môn rất sâu. Những căn cứ này sẽ giúp gia cố thêm cơ sở pháp lý để công chứng viên tác nghiệp an toàn và hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.

Phóng viên: Như vậy với thay đổi này thì theo bà sẽ tiết kiệm được khâu nào cho người dân cũng như doanh nghiệp trong quy trình đi công chứng hiện nay?

Bà Nguyễn Thị Thơ: Việc thay thế bản giấy bằng dữ liệu thông tin là một bài toán hai chiều trong hoạt động công chứng.

Chiều thứ nhất là từ phía người dân: Khi đi công chứng, nếu cơ sở dữ liệu đáp ứng đủ các tiêu chí 'đúng, đủ, sạch, sống' và tiến tới dùng chung, thống nhất thì người dân không cần phải xuất trình bản giấy nữa. Điều này giúp giải tỏa 'mối lo đời nối đời' về việc in ấn, bảo quản, tránh thất lạc hay giả mạo, đồng thời trút bỏ hoàn toàn gánh nặng phải sao y chứng thực thủ công như hiện nay.

Chiều ngược lại là từ phía cơ quan quản lý và các đơn vị liên quan: Sau khi chúng tôi triển khai xong và có sản phẩm công chứng điện tử, thì các văn bản công chứng này, cũng như các bản sao chứng thực điện tử, phải được các cơ quan khác chấp nhận. Các đơn vị này cần có khả năng tra cứu và sử dụng dữ liệu điện tử đó thay thế hoàn toàn cho giấy tờ bản giấy truyền thống để tạo ra một chu trình số khép kín.

Phóng viên: Một điều mà thính giả của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cũng rất quan tâm là: Nếu chúng ta dùng dữ liệu điện tử như thế này, thì tiêu chí nào để thủ tục đơn giản hơn mà không làm tăng rủi ro tranh chấp, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Thơ: Để việc sử dụng dữ liệu điện tử đạt hiệu quả, theo tôi cần đảm bảo hai yếu tố then chốt. Thứ nhất, dữ liệu phải đảm bảo đúng, đủ, sạch, sống, hướng tới việc dùng chung và thống nhất hoàn toàn. Thứ hai, một rào cản hiện nay là thẩm quyền tra cứu, truy cập dữ liệu của công chứng viên còn rất hạn chế. Do đó, cần thiết phải quy định rõ thẩm quyền này ngay trong luật. Việc được trao quyền truy cập vào các cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ giúp công chứng viên thực hiện thao tác nhanh chóng, chính xác, từ đó phục vụ người dân một cách tốt nhất.

Phóng viên: Vậy, đứng ở góc độ thực thi và nghiệp vụ công chứng thì chúng tôi muốn hỏi là nếu như bỏ bản chính như thế này thì công chứng viên kiểm tra bằng gì?

Bà Nguyễn Thị Thơ: Thực tế, chúng ta không thể đợi đến khi mọi cơ sở dữ liệu hoàn toàn đồng bộ và liên thông mới bắt đầu triển khai. Quan điểm của tôi là có dữ liệu đến đâu, chúng ta thực hiện cuốn chiếu đến đó. Với những thông tin hiện có, nếu tra cứu được, chúng tôi sẽ ứng dụng ngay để cắt giảm thủ tục cho người dân. Tuy nhiên, trong quá trình tích hợp không tránh khỏi những sai sót hoặc dữ liệu chưa đủ, chưa đúng, vì vậy công chứng viên vẫn phải hết sức thận trọng để đảm bảo tính xác thực và an toàn pháp lý cao nhất.

Phóng viên: Như vậy nếu trong quá trình chưa đầy đủ như thế này thì khi mà sai dữ liệu, thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm đây, thưa bà? Ví dụ là cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hay là công chứng viên hay là người yêu cầu công chứng ạ?

Bà Nguyễn Thị Thơ: Trong quá trình tích hợp dữ liệu, sai sót là điều khó tránh khỏi. Dù người dân có quyền đề nghị cơ quan thẩm quyền đính chính, nhưng thực tế phần lớn lỗi sai lại được công chứng viên phát hiện trong quá trình đối soát hồ sơ. Trong những tình huống đó, chúng tôi không bao giờ bỏ rơi người dân. Công chứng viên sẽ tận tình hướng dẫn, cung cấp các xác nhận cần thiết sau đối soát để hỗ trợ người dân làm việc với cơ quan chức năng nhằm chỉnh sửa dữ liệu chính xác nhất. Về trách nhiệm, vì chúng ta đang trong quá trình 'vừa chạy vừa xếp hàng', tất cả các bên cần phối hợp chặt chẽ để điều chỉnh. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống dữ liệu quốc gia hoàn chỉnh, đầy đủ và tin cậy.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn bà!

Tin liên quan

Hiện đại hóa dịch vụ công BHXH, BHYT

Hiện đại hóa dịch vụ công BHXH, BHYT

Thời sự

Với sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp giữa BHXH TP. Hà Nội và Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố, từ ngày 15/3, việc triển khai 10 thủ tục hành chính toàn trình trong lĩnh vực BHXH, BHYT đã được triển khai tại 141 điểm tiếp nhận trên toàn Thành phố.

Đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức lãnh đạo trong giai đoạn phát triển mới

Đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức lãnh đạo trong giai đoạn phát triển mới

Thời sự

Sự chuyển đổi từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển đang tạo ra những thay đổi quan trọng trong phương thức điều hành của Hà Nội. Không chỉ dừng lại ở việc giải quyết các thủ tục hành chính, chính quyền Thủ đô đang chủ động mở ra những không gian phát triển mới, khơi thông các nguồn lực xã hội và tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, đổi mới sáng tạo.

Nghe

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 22) - Đoàn Hữu Nam

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 22) - Đoàn Hữu Nam

Podcast

Hoàng Thu liên tiếp xuất hiện những điềm gở bất thường: tre nứa đồng loạt ra hoa trái chu kỳ rồi chết hàng loạt, nguồn nước và thủy sinh cạn kiệt bởi nạn phá rừng, đánh bắt tận diệt. Đỉnh điểm là khi một con ba ba khổng lồ xuất hiện ở thác Hoàng Thu, lòng tham đã khiến người dân dùng thuốc nổ săn bắt, dẫn đến tai nạn chết người thảm khốc. Những biến cố ấy cùng các trận lũ lụt, lũ quét kinh hoàng ập đến ngay sau đó khiến cả bản làng hoảng sợ, tin rằng thiên nhiên và thần linh đang giáng lời cảnh báo, trừng phạt con người.

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 21) - Đoàn Hữu Nam

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 21) - Đoàn Hữu Nam

Podcast

Giữa không gian tĩnh lặng của những ngày đầu năm mới trong rừng sâu, tiếng sáo từng gắn bó với tuổi học trò vang lên trong tâm tưởng, khơi dậy bao ký ức tuổi trẻ của Phù. Anh nhớ lại lần đầu tiên đứng trên sân khấu thổi sáo – tiếng sáo từng đưa anh bước ra khỏi đại ngàn Hoàng Liên, mang về những chiếc huy chương vàng và giấy khen tự hào, để rồi sau này lại trở thành người bạn đồng hành trong những ngày tháng trốn chạy cô độc. Tiếng sáo hòa quyện cùng hoài niệm về gia đình, quê hương và một thời quá khứ, làm dấy lên nỗi niềm bồi hồi, xao xuyến khó tả.

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 20) - Đoàn Hữu Nam

Tiểu thuyết "Rễ người" (phần 20) - Đoàn Hữu Nam

Podcast

Trải qua 241 ngày biệt lập trong rừng sâu, Phù bàng hoàng nhận ra không khí Tết đã cận kề khi đồng bào Hoàng Liên tất bật chuẩn bị đón năm mới. Giữa cảnh sắc mùa xuân, nỗi nhớ bố mẹ, vợ Mai và con trai trào dâng, cấu xé tâm can anh. Phù day dứt khôn nguôi lo cho gánh nặng gia đình khi thiếu vắng bóng hình trụ cột, đồng thời dằn vặt vì phải rời bỏ bản làng trốn chạy. Dù sinh tồn đã tạm ổn, khát khao được trở về đoàn tụ với con người và cộng đồng vẫn luôn bùng cháy, cào xé tâm can anh từng ngày.

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Gắn kết cộng đồng, hội tụ sức mạnh dân tộc

Gắn kết cộng đồng, hội tụ sức mạnh dân tộc

Xã hội

Tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ được khẳng định trong tư tưởng, đường lối mà còn được hiện thực hóa bằng sự đồng lòng, chung sức trong mỗi cộng đồng và toàn xã hội. Từ những việc làm thiết thực ở các khu dân cư đến sự gắn bó, đồng hành của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, mỗi đóng góp dù ở quy mô nào cũng góp phần tạo nên sức mạnh chung của dân tộc. Chính sự kết nối giữa các cá nhân, cộng đồng và các tầng lớp nhân dân đã tạo dựng nền tảng đồng thuận xã hội, quy tụ nguồn lực và khơi dậy khát vọng cống hiến. Phát huy sức mạnh ấy cũng là điều kiện quan trọng để đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời