Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại đợt 2 của kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Việc sửa đổi luật được đánh giá là bước đi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm thiết lập mô hình thể chế phát triển mới cho Hà Nội, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo và quản trị phát triển.
Dự thảo luật gồm 9 chương, 36 điều, không chỉ dừng ở định hướng mà đã được cụ thể hóa bằng nhiều cơ chế mạnh mẽ, tạo không gian pháp lý đột phá cho đổi mới, sáng tạo, bám sát tinh thần Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Theo ông Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện thể chế, mà còn trao cho Hà Nội cơ hội lịch sử để hiện thực hóa khát vọng phát triển trong giai đoạn mới.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo luật là đề xuất phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Hà Nội với 192 thẩm quyền, trong đó có nhiều lĩnh vực quan trọng như tổ chức bộ máy, biên chế, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cách tiếp cận này không phải là sự ưu tiên riêng cho Thủ đô, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển rất cao mà Đảng, Nhà nước giao cho Hà Nội. Nghị quyết số 02 đã xác định mục tiêu đến năm 2065, Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu, phát triển cao, bền vững, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và mức độ hạnh phúc cao trên thế giới.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong nhìn nhận: "192 thẩm quyền sẽ được giao cho Hà Nội, trong đó có 85 thẩm quyền hoàn toàn mới. Đây là một cơ chế vượt trội, mang tính cách mạng ở cấp độ địa phương, cho phép Hà Nội quyết định nhanh hơn, nhiều hơn và mạnh mẽ hơn mà không cần phải thông qua các tầng nấc xin ý kiến. Hy vọng khi tất cả sự phân cấp, phân quyền này được cụ thể hóa và triển khai tốt, chắc chắn nó sẽ tạo động lực mạnh mẽ để xây dựng một Thủ đô theo đúng mục tiêu và hiện thực hóa những yêu cầu mà Tổng Bí thư đã đặt ra."
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, dự thảo luật cũng đặt ra các cơ chế tài chính đủ mạnh, tăng quyền chủ động cho thành phố trong tạo nguồn lực và tổ chức thực hiện. Theo dự thảo, Hà Nội được giữ lại một phần tăng thu ngân sách, toàn bộ các khoản thu từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nguồn thu hợp pháp khác để đầu tư phát triển; đồng thời được áp dụng cơ chế vay vốn linh hoạt theo quyết định của Quốc hội.
Bên cạnh ngân sách Nhà nước, dự thảo luật còn khuyến khích huy động nguồn lực xã hội hóa, vốn ODA và vốn hợp tác đầu tư cho các chương trình, dự án phát triển Thủ đô và liên kết vùng. Tuy nhiên, đi cùng với trao quyền phải là cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai, đoàn Lâm Đồng cho rằng, càng ủng hộ trao quyền mạnh cho Hà Nội thì càng cần thiết kế trong luật cơ chế giám sát, trách nhiệm giải trình và công khai, minh bạch rõ ràng.
Tinh thần xuyên suốt của lần sửa đổi này là không tạo ra cơ chế đặc quyền, đặc lợi, mà tạo điều kiện để Hà Nội phát huy tốt hơn vai trò đầu tàu, đi trước, làm mẫu về quản trị hiện đại, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho các địa phương khác. Đây cũng là cách cụ thể hóa tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”.
Ông Nguyễn Quốc Hoàn - Vụ trưởng Vụ Công tác xây văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp cho rằng: "Dự thảo Luật Thủ đô cũng đã thiết kế một hệ thống kiểm soát quyền lực mà chúng tôi tạm gọi là đa tầng, cùng cơ chế giải trình minh bạch. Ở đây, việc tiếp cận được thực hiện ở một số góc độ như: xác định ranh giới và những nguyên tắc của việc phân quyền, cũng như tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Trong Dự thảo Luật Thủ đô đã xác lập một số nguyên tắc khi phân quyền cũng như khi thực hiện các quyền hạn của thành phố Hà Nội, nhằm đảm bảo cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình."
Việc thiết kế một khuôn khổ pháp lý mở, trao quyền chủ động hơn cho Thủ đô được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội giảm dần cơ chế “xin - cho”, tận dụng kịp thời các cơ hội phát triển và chủ động xử lý những vấn đề nảy sinh trong quá trình đô thị hóa. Khi dự án luật được thông qua và triển khai hiệu quả, Hà Nội không chỉ có thêm động lực phát triển mới, mà còn có thể trở thành nơi thí điểm nhiều cơ chế, chính sách mới trước khi nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang nhận được nhiều kỳ vọng khi hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý đủ mạnh, đủ linh hoạt để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và phát huy vai trò đầu tàu của vùng. Điểm mới của dự thảo là cách tiếp cận toàn diện, từ quy hoạch, phát triển không gian đô thị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đến liên kết vùng và bảo vệ môi trường.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ các quy định của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) để bảo đảm thể chế hóa đầy đủ yêu cầu về “tăng thẩm quyền của Chủ tịch UBND các cấp” và nguyên tắc phân định rõ thẩm quyền giữa HĐND, UBND, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) hiện đang được Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo trình tự, thủ tục rút gọn. Việc sửa đổi luật lần này được kỳ vọng sẽ tạo lập những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, giúp Hà Nội chủ động hơn trong phát triển, phát huy vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng và của cả nước trong kỷ nguyên mới.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) quy định nhiều nội dung đổi mới, chính sách đột phá, được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ những "điểm nghẽn" về xây dựng, tái thiết đô thị và phát triển nhà ở. Trong đó, nổi bật là việc phát triển các khu đô thị đa mục tiêu - hướng đến giải quyết bài toán tái định cư, an sinh và bình ổn thị trường bất động sản.
Sáng lộ diện là nạn nhân của một vụ buôn bán trẻ em, khiến vợ chồng Lý Seo Phù vô cùng đau đớn khi nghe cậu bé thuật lại quá khứ cay đắng: mẹ bị người cha nghiện rượu đánh chết, còn bản thân lang thang cơ lỡ trước khi bị một phụ nữ tên Nhung lừa gạt đưa đi. Dẫu sự thật hé mở, Sáng vẫn kiên quyết khẳng định muốn gắn bó trọn đời với bố mẹ nuôi Phù – nơi đã sưởi ấm tâm hồn cậu bằng thứ tình thương chân thành mà người cha ruột nhẫn tâm chưa từng mang lại.
Hỗ trợ chỗ ở cho người dân, tái thiết không gian đô thị, tháo gỡ những tồn tại kéo dài trong quản lý đất đai, xây dựng. Với 20 nghị quyết được thông qua trong phiên làm việc ngày 28/10, kỳ họp thứ 7, HĐND thành phố Hà Nội đã quyết nghị nhiều nội dung quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô. Cùng với đó, những nội dung chưa đủ cơ sở được tiếp tục hoàn thiện, bảo đảm tính khả thi trước khi quyết định.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo quy chế tuyển sinh đầu cấp, trong đó đề xuất kỳ thi vào lớp 10, nếu tổ chức thi tuyển, sẽ gồm hai môn Toán và Ngữ văn thay vì ba môn như hiện nay. Đề xuất này hướng tới giảm áp lực thi cử, mở rộng cơ hội học tập và khắc phục tình trạng học lệch vì thi cử.
Với Hà Nội, việc tổ hợp thể thao hơn 2.500 tỷ đồng tại Mỹ Đình sáng đèn quanh năm không chỉ đặt ra bài toán đầu tư, mà còn mở ra câu hỏi về cách khai thác hạ tầng thể thao để thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện của Thủ đô.
Việc đưa các cơ sở 2 của bệnh viện tuyến cuối vào hoạt động đang mở thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương, đồng thời góp phần giảm áp lực cho các bệnh viện trung tâm.
Mô hình “Hai cơ sở - Một bệnh viện - Một tiêu chuẩn chuyên môn” tại các bệnh viện tuyến cuối đang cho thấy những quả ngọt thực tế. Không chỉ chia lửa áp lực cho tuyến trung ương, việc đưa năng lực y tế chất lượng cao về gần địa phương đã giúp nhiều bệnh nhân nặng được cấp cứu kịp thời trong thời điểm sinh tử, tối ưu hóa hiệu quả điều trị.
