Miền hoa ban trắng vùng cao

Không hồng dịu như đào phai hay mộc mạc như tam giác mạch, không rực rỡ như đỗ quyên cũng không vàng tươi như dã quỳ phố núi. Có một loài hoa nở trắng núi trắng rừng mỗi độ tháng Ba về đó là hoa ban. Ban trắng là linh hồn của Tây Bắc. Hoa ban đã đi vào đời sống văn hóa - tâm linh bao đời nay của người dân nơi đây, nhất là cộng đồng người Thái.

Chiều nay, mời bạn cùng Hường và Lê Minh về với vùng cao Tây Bắc ngắm hoa ban.

Khi hoa ban nở, gần như cả Tây Bắc chìm trong sắc trắng miên man, các thảm hoa lô xô trên đỉnh núi nối dài, chảy từ sườn núi này qua trảng đồi khác. Tất cả đều mang một màu trắng sáng tinh khôi đến nao lòng. Ban sà từ trên núi soi dáng mình nơi thung lũng ăm ắp nước đầy, ban hút hồn lữ khách. Ngày hoa ban nở cũng là lúc người vùng cao bắt đầu vụ mùa tươi tốt cho các thửa ruộng của mình. Tôi nhớ Tây Bắc với những cung đường quanh co hết dốc lại đến đèo, có những đoạn khúc khuỷu, gập ghềnh. Có cả những đoạn chạy thẳng rồi bất ngờ như ngút lên trời xanh.

Hoa ban nở trắng một vùng. Ảnh: Ngọc Thành

Tháng Ba, hoa ban thổi hồn vào gió, gửi sắc vào không gian, gửi ấm nồng dịu ngọt của mình vào trời đất. Bỗng nhiên tôi thấy mình thật hạnh phúc giữa đất trời Tây Bắc tràn một sắc hoa ban. Loài hoa trắng núi trắng rừng nở khắp lưng núi ven đồi, tỏa hương gọi mời vừa dịu dàng vừa thuần khiết. Giữa bao la lộc biếc, chồi non nơi đại ngàn, ban khoe từng chùm trắng như bông, xốp tựa mây, bồng bềnh trôi trong không gian, chảy tràn xuống thung lũng…Hoa ban Tây Bắc lặng lẽ nở, lặng lẽ dâng hiến trong đời thực, trong thi ca.

Lên Tây Bắc đến Điện Biên, ghé Mường Then, thăm Mường Trời, tôi như được hòa vào trong sắc trắng bừng ngàn ngạt của hoa ban. Bắt gặp đâu đó nơi lưng chừng núi, lưng chừng đèo thấp thoáng chiếc khăn piêu cùng lấp lánh dải cúc bạc trong bạt ngàn hoa ban.

Từ khi sinh ra người con gái Thái đã thấy cội ban, lớn lên được người mình yêu tặng nhánh ban làm kỷ vật hẹn ước thủy chung. Đến ngày cưới, hoa ban cài mái tóc. Những món ăn đãi khách từ hoa, từ lá non loài hoa núi cũng nhẹ nhàng tinh tế như tình người Tây Bắc. Người con gái Thái nâng niu mái tóc của mình, dưỡng tóc từ thời thiếu nữ đến khi lấy chồng, họ thường ủ tóc với nước vo gạo và gội đầu bằng nước lá chanh, lá sả. Chiếc khăn piêu, trâm bạc và hoa ban cài tóc đã tôn vinh nét đẹp của những cô gái vùng cao, giúp các cô giữ được bản sắc rất riêng. Khăn piêu như hoàn hảo hơn khi có thêm sắc trắng của hoa ban.

Ảnh minh họa

Trong tiếng suối tiếng rừng, tôi như nghe lời thì thầm huyền thoại về loài chim lông vàng lẻ bầy suốt đời suốt kiếp đi tìm người yêu Ô Quy Hồ và thủ thỉ bên tai về sự tích loài hoa ban. Đó là câu chuyện tình yêu của nàng Ban và chàng Khum. Người Tây Bắc có một tình yêu nồng thắm với loài hoa ban có lẽ cũng bắt đầu từ câu chuyện này. Những cánh trắng mỏng manh mà bền bỉ như chắt chiu từ khí trời, từ nguồn năng lượng khoáng đạt đá núi của đại ngàn. Tôi nhìn thấy trong hoa ban hình ảnh của mảnh đất vùng cao Tây Bắc, thấp thoáng bóng hình người con gái Thái chịu thương chịu khó, gùi mây dưới cành ban trắng bình yên.

Tôi nhớ mùa hoa ban nở cũng là bắt đầu mùa lễ hội lớn nhất trong năm của người Thái. Đó là sên bản, sên mường - cúng bản, cúng mường, cầu mưa nắng thuận hòa, cầu mọi điều tốt đẹp cho bản Mường. Loài hoa ban mỏng manh ấy lại mang trong mình huyền thoại về tình yêu, tình vợ chồng và còn là biểu tượng cho đạo hiếu của con cái với đấng sinh thành. Mùa ban, những đôi trai gái tìm gặp nhau bày tỏ tình cảm, cùng tính chuyện trăm năm.

Mùa ban là mùa yêu, mùa ấm áp, mùa đoàn viên. Ảnh: Vnexpress

Những người già miền ban trắng trải lòng, từ khi sinh ra và lớn lên, người dân đã gắn đời mình với cội hoa ban. Khi những cánh ban bung nở cũng là lúc người Tây Bắc chuẩn bị cho vụ gieo trồng trên nương. Người dân nơi đây dựa vào thiên nhiên quan sát những thay đổi của các loài cây, đặc biệt là sự thay đổi của cây ban để biết được khoảng thời gian gieo trồng mùa vụ. Đến Tây Bắc, tôi được cảm nhận từng hơi thở về loài ban trong truyền thuyết, qua cuộc sống của người dân thấy được dòng chảy lịch sử văn hóa của dân tộc qua thăng trầm thế sự. Khi mùa hoa ban khép lại, cũng chính là lúc đất trời Tây Bắc chào đón những cơn mưa đầu mùa. Mùa nối mùa rồi mùa ban sẽ trở lại./.

Tin liên quan

Áp lực phải thành công của người trẻ

Áp lực phải thành công của người trẻ

Podcast

Không ai có thể tránh khỏi áp lực phải thành công. Áp lực có thể mang lại cho chúng ta động lực để tiến lên, động lực để tiếp tục khi chúng ta cảm thấy muốn bỏ cuộc. Nhưng khi áp lực thành công trở thành một gánh nặng quá mức và không có giới hạn thì đó không còn là động lực, nó khiến chúng ta tự đánh mất đi rất nhiều thứ… Dưới đây là chia sẻ của một bạn trẻ đã từng suy sụp vì những áp lực quá mức và cách bạn ấy vượt qua nó.

Nhọ nồi xanh mướt tuổi thơ

Nhọ nồi xanh mướt tuổi thơ

Podcast

Có một loài cây mọc hoang nơi góc vườn, chẳng ai chăm sóc mà lá cứ xanh mướt, nảy nở sinh sôi. Đó là cây nhọ nồi, thân màu tím, nhỏ nhắn, điểm những bông hoa trắng xinh xinh…

Podcast

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Khúc ru Hà Nội mùa đông

Khúc ru Hà Nội mùa đông

Podcast

Có những mùa đi qua không chỉ để lại trong lòng người những ký ức về thời tiết, cảnh vật, mà còn neo giữ cả một miền thương nhớ. Mùa đông là một mùa như thế. Đó có thể là cái rét buốt của những ngày thơ bé, là hơi ấm từ gian bếp của mẹ, hay mùi khoai nướng, sắn hấp dừa len lỏi trong những con phố Hà Nội khi chiều xuống. Thời gian có thể làm mùa đông đổi khác, nhưng những gì đã từng sưởi ấm tâm hồn ta dường như vẫn còn nguyên vẹn.

Di sản đạo học – Nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa | Hà Nội tin mỗi chiều

Di sản đạo học – Nguồn lực mới cho công nghiệp văn hóa | Hà Nội tin mỗi chiều

Podcast

Một di sản gần nghìn năm tuổi có thể tạo ra những giá trị như thế nào cho tương lai? 950 năm Quốc Tử Giám không chỉ là hành trình hun đúc truyền thống hiếu học, trọng tri thức và quý trọng hiền tài, mà còn mở ra nguồn cảm hứng sáng tạo cho hôm nay. Trong kỷ nguyên số, khi di sản được kết nối với công nghệ, nghệ thuật và các nguồn lực xã hội, những giá trị của quá khứ có thể được chuyển hóa thành sản phẩm văn hóa mới, trở thành động lực phát triển công nghiệp văn hóa và góp phần nâng tầm vị thế Thủ đô.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Muôn sắc Việt Nam – Lan tỏa đêm hội văn hóa trên không gian số  | Hà Nội tin mỗi chiều

Muôn sắc Việt Nam – Lan tỏa đêm hội văn hóa trên không gian số | Hà Nội tin mỗi chiều

Podcast

Khi âm nhạc hòa quyện cùng bản sắc dân tộc và tình yêu đất nước, sân khấu trở thành không gian kết nối hàng vạn trái tim trong niềm tự hào chung. Từ “Tổ quốc trong tim”, “Tự hào là người Việt Nam” đến “Muôn sắc Việt Nam” vào ngày 24/11 tới đây, các Concert quốc gia đang mở ra cách thức sáng tạo để đưa văn hóa Việt đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất
avatar

15 trả lời
avatar