Mở rộng đối tượng và hướng tiếp cận nhà ở xã hội

Ngay sau khi Bộ Chính trị yêu cầu Đảng ủy Chính phủ nghiên cứu, tham mưu thể chế hóa Nghị quyết 201 của Quốc hội về một số cơ chế đặc thù phát triển nhà ở xã hội theo hướng mở rộng đối tượng được mua, thuê đã mở ra cơ hội an cư cho người dân ngoài đối tượng được mua theo quy định hiện hành. Tuy nhiên để một chính sách mới áp dụng vào thực tế cần nhiều việc phải làm.

Luật Nhà ở 2023 đã quy định có 11 nhóm đối tượng được thuê, mua NƠXH, nhưng vẫn còn một lượng lớn người không được thụ hưởng chính sách như: lao động tự do, tài xế công nghệ, shipper, người bán hàng online, thợ cơ khí, lao động thời vụ… Dù rằng nếu xét về kinh tế, đội ngũ này có mức thu nhập không cao, không ổn định. Tuy nhiên việc không có hợp đồng lao động là rào cản lớn khiến việc chứng minh thu nhập và xác định tình trạng nhà ở với đối tượng này rơi vào thế khó.

Theo quy định, UBND xã, phường, thị trấn là cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xử lý và ra quyết định trực tiếp đối với hồ sơ hành chính của công dân. Nhưng cơ sở làm căn cứ để cơ quan chức năng xác minh lại không có. Do vậy, cần sớm hoàn thiện các quy định về chứng minh thu nhập để gỡ vướng về điều kiện mua nhà ở xã hội với các đối tượng có việc làm tự do này, trong đó, đẩy mạnh số hóa thu nhập sẽ là giải pháp được mong chờ.

Ông Nguyễn Thế Điệp, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội cho biết: "Chúng ta đang số hóa, thực ra là tất cả những tiền công, tiền lương, thậm chí kể cả những lao động tự do thì đều nhận lương thông qua ngân hàng. Do vậy, cách số hoá hiện nay là chúng ta có thể kiểm soát được thu nhập, kể cả thu nhập của người lao động tự do".

Theo các chuyên gia, chính sách nhà ở xã hội chưa bao giờ cởi mở và tốt như hiện tại. Việc mở rộng thêm các đối tượng mới càng chứng minh quyết tâm thực hiện chính sách an sinh của Đảng, Nhà nước. Và để nhiều người dân được tiếp cận với nhà ở xã hội, bên cạnh hình thức mua thì việc thuê/mua nhà cũng cần được mở rộng.

Ví dụ như đề xuất: trước mắt cho phép người dân có nhu cầu được tham gia đóng góp thường xuyên vào quỹ dưới hình thức tiết kiệm và lấy lịch sử đóng góp làm một trong các tiêu chí xét duyệt ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội theo hướng: người tích lũy tốt có thể được mua, người tích lũy trung bình có thể thuê mua, người tích lũy kém hơn thì được ưu tiên thuê.