Một thoáng Tây Bắc trong lòng Hà Nội

Những chùm hoa ban hé nở, cánh mỏng manh, rung rinh khoe sắc trong nắng, như tô điểm cho tháng Ba thêm ngọt ngào, say đắm.

“Bất ngờ gặp hoa ban tím

Ngan ngát hương dài phố quen

Bừng dậy một thời kỷ niệm

Tưởng đã lâu rồi ngủ quên”

(Hoa Ban - Lê Nguyên)

Cái rét Nàng Bân giống như một nụ hôn vụng về của mùa xuân đặt lên gò má tháng Ba Hà Nội . Như thể muốn đáp lại cử chỉ âu yếm ấy, dọc con đường Bắc Sơn - Hoàng Diệu chợt dệt đầy sắc trắng hoa ban. Để rồi bao người đi ngắm hoa ban, chụp ảnh cùng ban, lưu giữ một thoáng Tây Bắc trong lòng Hà Nội.

Như một lời hẹn ước, khi tháng Ba về, hoa sưa bung sắc trắng, hoa gạo đỏ trời, hoa ban e ấp nở. Màu trắng xen lẫn sắc hồng, tím khiến hoa ban có nét đẹp rất riêng biệt. Cánh hoa mỏng manh nhưng căng tràn nhựa sống giúp phố phường Hà Nội thêm phần lãng mạn, nên thơ, để ta quên đi cái ồn ào, ngột ngạt của phố thị. Hoa ban của núi rừng giờ trở nên thân thiết với người Hà Nội, trở thành một trong mười hai mùa hoa yêu thương.

Hoa ban thuộc loài cây thân gỗ nhỏ, các cành cây chia thành nhiều nhánh khẳng khiu. Hoa ban cùng họ với hoa bướm, không có hương thơm nhưng có vị ngọt ở nhị nên mỗi mùa hoa nở, nó thu hút khá nhiều ong về tìm mật. Vào mùa đông, ban trút lá, bao nhiêu nhựa sống ban dồn nuôi nụ để khi mùa xuân tới hoa bung tỏa. Những tia nắng xuân lấp ló, thời tiết ấm dần lên là khi ban hé nở. Những nụ hoa như ngón tay thiếu nữ, bật xòe theo thời gian.

Cuối tháng Hai, những nụ ban he hé ánh mắt nhìn để rồi tháng Ba bung tỏa. Người Hà Nội đổ về con đường Bắc Sơn - Hoàng Diệu chỉ mong được ngắm những khoảnh khắc đẹp nhất của mùa hoa, loài hoa chỉ nở rộ khoảng 3 - 4 tuần. Những cánh hoa buông lơi, nhẹ xoay trong gió, hạ mình xuống con phố lặng im như lắng nghe cái lao xao của phố thị. Một chút lãng mạn, một chút mộng mơ của loài hoa mộc mạc ấy lại làm say đắm bao người.

Không khó để bắt gặp những thiếu nữ thướt tha trong tà áo dài nghiêng nghiêng chụp cùng ban, những cặp đôi nắm tay nhau đi dạo dưới ban, thậm chí người đi đường dù có vội đến mấy cũng từ từ chậm lại để được thưởng thức chút hương vị của núi rừng.

Bất chợt, tôi nhớ tới truyền thuyết về hoa ban. Chuyện kể rằng, hoa ban gắn liền với chuyện tình yêu mãnh liệt nhưng cũng đầy nước mắt giữa nàng Ban và chàng Khum, được ví như mối tình giữa Romeo và Juliet của phương Tây.

Vì vậy, trong văn hóa Tây Bắc, hoa ban tượng trưng cho sự thủy chung, thường được các đôi trai gái Thái tặng nhau dịp xuân về. Bao chàng trai, cô gái với bao lời hẹn ước bên dòng suối nhỏ, dưới những gốc ban hoa trắng bạt ngàn. Để rồi họ thành đôi, nên duyên vợ chồng nhưng cũng có không ít mối tình dang dở, lỡ hẹn những nhớ thương để một đời tiếc nuối.

Tôi chợt nghĩ, con đường Bắc Sơn - Hoàng Diệu cũng là nơi nhen nhóm nhiều mối tình lãng mạn mỗi mùa hoa ban về. Đoạn đường ngắn tầm 50 mét nhưng có mấy chục gốc hoa ban. Những bông ban trắng pha lẫn chút sắc hồng tím sà xuống, bung nở như nụ cười cô sơn nữ gọi mời. Một khung cảnh đầy chất thơ như thế sẽ là khởi đầu đẹp của tình yêu đôi lứa, tại sao không? Được nắm tay người mình thương, đi dưới bạt ngàn sắc trắng hoa ban cũng đáng yêu lắm chứ!

Tôi không biết từ khi nào, nhắc tới con đường Bắc Sơn - Hoàng Diệu là người Hà Nội nhắc tới hoa ban. Vẻ đẹp của ban không cháy bỏng như phượng, chẳng nhuộm tím cả trời như bằng lăng, cũng không nồng nàn như hoa sữa, vẻ đẹp của ban khiến người ngắm thảnh thơi, tự do thả hồn vào bầu trời - lúc thì trong xanh bởi cái nắng giao mùa, lúc lại xám xịt, ảm đạm, ấy vậy mà người ngắm chẳng chút nặng nề. Ban đã mang đến cho Hà Nội thêm phần lãng mạn, thêm một chút tinh khôi và đậm nét trữ tình, để ai đi qua con đường này vào mùa ban nở một lần là nhớ mãi.

Gió xuân se lạnh, cuốn những bông hoa tàn rụng rơi theo chiều gió, như cuốn đi hết những mệt mỏi, lo toan hàng ngày, chỉ tôi và ban - một thoáng Tây Bắc giữa lòng Hà Nội.

Lê Hà