Mỹ siết chặt visa du học, sinh viên quốc tế gặp khó

Ngày 27/5, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu các cơ quan ngoại giao Mỹ tại nước ngoài tạm dừng đặt lịch hẹn mới cho người xin visa du học hoặc trao đổi giáo dục.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ cần tạm dừng cấp visa mới cho đến khi có hướng dẫn cập nhật. Những cuộc hẹn đã lên lịch vẫn tiếp tục, nhưng các suất chưa được chọn lịch sẽ bị hủy. Bên cạnh đó, chính quyền cũng tuyên bố mở rộng việc kiểm tra mạng xã hội và phát ngôn công khai của người nộp đơn xin visa, nhằm phát hiện “các dấu hiệu tiềm tàng ảnh hưởng đến an ninh quốc gia hoặc chính sách đối ngoại của Mỹ”. Theo một quan chức cấp cao, những người có phát ngôn mang tính chính trị thù địch, dù chỉ là bình luận cá nhân trên mạng, cũng có thể bị từ chối cấp visa hoặc bị hủy visa đang có hiệu lực.

Bà Tammy Bruce, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: "Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo rằng bất kỳ ai nhập cảnh vào Mỹ đều hiểu rõ luật pháp, hành xử có trách nhiệm và có đóng góp tích cực cho nước Mỹ, dù họ lưu trú ngắn hạn hay dài hạn".

Trước đó, trong một bước đi chưa từng có, chính quyền Trump đã thu hồi quyền tuyển sinh sinh viên quốc tế của Đại học Harvard, ngôi trường danh tiếng hàng đầu nước Mỹ, với khoảng 6.800 sinh viên quốc tế, chiếm 27% tổng số sinh viên.

Theo Nhà Trắng, Harvard đã không hợp tác với các yêu cầu thay đổi chính sách, dẫn đến việc đình chỉ quyền tuyển sinh. Ngoài ra, chính phủ Mỹ cũng yêu cầu các cơ quan liên bang xem xét lại các hợp đồng trị giá khoảng 100 triệu USD với Harvard , dù trước đó đã “đóng băng” gần 3 tỷ USD tài trợ nghiên cứu liên bang cho trường này. Sự việc đã dẫn đến cuộc biểu tình tại khuôn viên Harvard, nơi sinh viên và giảng viên cùng kêu gọi bảo vệ quyền của sinh viên quốc tế.

Anh Oscar Escobar, sinh viên Harvard cho rằng: “Tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng tôi - những sinh viên quốc tế đang học tập tại Harvard - không phải là kẻ thù của nước Mỹ. Chúng tôi không ghét đất nước này. Ngược lại, chúng tôi ở đây vì ngưỡng mộ nước Mỹ, ngưỡng mộ nền học thuật, các quyền tự do và những giá trị mà quốc gia này đại diện. Khi trở về nước, phần lớn chúng tôi đều trở thành những “đại sứ không chính thức” của Mỹ. Chúng tôi góp phần mở rộng các mối quan hệ giữa Mỹ với quốc gia của mình, cả về mặt kinh tế, chính trị và học thuật".

Theo giới quan sát, các chính sách mới sẽ tạo ra rào cản lớn chưa từng có đối với sinh viên quốc tế, đặc biệt là những người đang có kế hoạch học tập tại Mỹ. Trước đây, điều kiện xin visa du học Mỹ vốn đã chặt chẽ, bao gồm bằng chứng học lực, tài chính và kế hoạch học tập rõ ràng. Tuy nhiên, với những thay đổi gần đây, sinh viên sẽ phải “tự kiểm duyệt” cả quan điểm cá nhân và nội dung mạng xã hội, điều mà nhiều người cho là xâm phạm quyền tự do cá nhân và thiếu rõ ràng trong tiêu chí đánh giá. Ngoài rào cản pháp lý, chính sách này còn tạo ra tâm lý bất an trong cộng đồng sinh viên quốc tế, đặc biệt là những người đến từ Trung Đông, Nam Á hoặc khu vực có bất ổn chính trị.