Mỹ-Trung đạt thỏa thuận thương mại nhưng 'đích đến còn xa'

Thỏa thuận này bao gồm cam kết dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc và nới lỏng một số biện pháp kiểm soát từ phía Mỹ. Tuy nhiên, hai bên vẫn chưa tháo gỡ được những bất đồng sâu sắc về chính sách thương mại.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết khung thỏa thuận mới “bổ sung các nội dung cụ thể” cho thỏa thuận Geneva đạt được hồi tháng trước, vốn nhằm hạ nhiệt căng thẳng sau khi hai nước áp thuế lẫn nhau ở mức ba chữ số.

Trước đó, thỏa thuận Geneva đã nhanh chóng rơi vào bế tắc khi Trung Quốc tiếp tục hạn chế xuất khẩu khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm, thành phần thiết yếu trong công nghệ cao. Đáp lại, chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt hàng loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu với các mặt hàng như phần mềm thiết kế chip, thiết bị hàng không và hóa chất công nghiệp.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho hay: “Chúng tôi đã đạt được một khung để cụ thể hóa thỏa thuận Geneva và các trao đổi giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Mỹ sẽ xem xét tháo bỏ từng phần các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, theo nguyên tắc cân bằng”.

Phía Trung Quốc cũng xác nhận đạt được “nguyên tắc chung” về khung thỏa thuận và sẽ trình lên lãnh đạo cấp cao để phê duyệt. Ông Lý Thành Cương - Thứ trưởng Thương mại Trung Quốc cho biết: “Hai bên sẽ báo cáo kết quả cuộc đàm phán lần này, trong đó có khuôn khổ nguyên tắc đã đạt được cho lãnh đạo hai nước. Chúng tôi kỳ vọng tiến triển ở London sẽ góp phần củng cố lòng tin, thúc đẩy quan hệ thương mại song phương ổn định và truyền đi tín hiệu tích cực cho kinh tế toàn cầu”.

Các chuyên gia đánh giá khung thỏa thuận mới là bước đi tích cực nhằm tránh nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận Geneva, song vẫn còn khoảng cách lớn trong các vấn đề cốt lõi, đặc biệt là thuế quan đơn phương của Mỹ và chính sách trợ cấp kinh tế của Trung Quốc.

Mỹ và Trung Quốc đặt thời hạn đến ngày 10/8 để hoàn tất một thỏa thuận toàn diện hơn. Nếu thất bại, các mức thuế sẽ quay lại mức cực kỳ cao - Mỹ lên tới 145%, Trung Quốc lên tới 125%, so với mức tạm thời hiện nay là 30% và 10%.

Theo giới phân tích, việc Mỹ và Trung Quốc cần thêm thời gian để báo cáo lên lãnh đạo mỗi nước cho thấy còn nhiều chi tiết chưa ngã ngũ, một số vấn đề then chốt vẫn đang được “đặt lên bàn” thương lượng nội bộ. Phản ứng của thị trường tài chính nhìn chung thận trọng, khi nhà đầu tư chờ đợi thêm chi tiết cụ thể từ khung thỏa thuận. Tại châu Á, chỉ số chứng khoán khu vực châu Á - Thái Bình Dương MSCI tăng 0,57%. Trên thị trường Mỹ, cả ba chỉ số chính trên Phố Wall đều tăng nhẹ trong phiên giao dịch đêm 10/6.