Chiến lược quốc phòng quốc gia Mỹ 2026 thể hiện sự xoay trục ưu tiên an ninh, đặt bảo vệ lãnh thổ và lợi ích tại Tây bán cầu lên hàng đầu, thay đổi cách tiếp cận toàn cầu.
Sáng 24/1, theo giờ Việt Nam, Lầu Năm Góc đã công bố Chiến lược quốc phòng quốc gia năm 2026. Văn kiện dài 34 trang đánh dấu sự điều chỉnh sâu sắc trong tư duy an ninh của chính quyền Tổng thống Donald Trump với trọng tâm hàng đầu là bảo vệ lãnh thổ Mỹ và lợi ích cốt lõi tại Tây bán cầu.
Chiến lược quốc phòng quốc gia 2026 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử khi chính quyền Tổng thống Trump chính thức sử dụng tên gọi “Bộ Chiến tranh” thay cho Bộ Quốc phòng, đồng thời xác định lại các ưu tiên cốt lõi theo học thuyết “Nước Mỹ trước tiên”. Theo đó, việc bảo vệ lãnh thổ được đặt lên trên các ưu tiên toàn cầu. Chiến lược nhấn mạnh việc kiểm soát biên giới, trấn áp nhập cư trái phép và tội phạm ma túy là những nhiệm vụ an ninh cấp bách.
Văn kiện cũng khẳng định Mỹ sẽ không “nhượng lại các vùng lãnh thổ trọng yếu ở Tây bán cầu”, đồng thời cho biết Lầu Năm Góc sẽ cung cấp cho Tổng thống “các lựa chọn khả thi để đảm bảo quyền tiếp cận quân sự và thương mại của Mỹ” đối với các khu vực từ Bắc Cực tới Nam Mỹ.
Trong Chiến lược quốc phòng quốc gia 2026, Trung Quốc hiện được xếp là ưu tiên thứ hai, thay vì vị trí số một trong chiến lược trước đây. Mỹ tiếp tục coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chiến lược chính, nhưng sẽ có cách tiếp cận thực dụng hơn với Bắc Kinh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ưu tiên thứ ba là tăng chia sẻ gánh nặng với các đồng minh, bao gồm Canada, Mexico và các nước châu Âu. Ưu tiên thứ tư là củng cố nền tảng công nghiệp quốc phòng.
Một điểm nhấn trong Chiến lược quốc phòng quốc gia 2026 là việc Mỹ yêu cầu các đồng minh “chia sẻ gánh nặng” bằng cách chi 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng nhưng chỉ nhận được sự hỗ trợ “quan trọng nhưng có giới hạn” từ Washington. Ngoài ra, trong tài liệu, Mỹ cũng đánh giá Hàn Quốc có đủ năng lực giữ vai trò chính trong việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Về khu vực Trung Đông, tài liệu khẳng định các chiến dịch quân sự gần đây đã làm suy yếu Iran, đồng thời coi Israel là “đồng minh kiểu mẫu” trong việc tự đảm bảo an ninh khu vực.
Trước sức ép gia tăng từ Mỹ, EU đang xem xét các biện pháp đáp trả, trong đó có khả năng kích hoạt công cụ chống cưỡng ép kinh tế và chuẩn bị một gói trả đũa thuế quan nhắm vào một số mặt hàng của Mỹ.
Một loạt hiện tượng thời tiết cực đoan đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên thế giới, trong đó có Mỹ và Nhật Bản.
Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ngày 22/1 tại Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo đã đạt được một thỏa thuận quan trọng với Tổng thống Mỹ Donald Trump về các cam kết đảm bảo an ninh cho Kiev.
Lầu Năm Góc ngày 23/1 đã công bố Chiến lược quốc phòng của Mỹ năm 2026. Theo đó, trọng tâm hàng đầu của quân đội Mỹ không còn là Trung Quốc mà thay vào đó là lãnh thổ quốc gia và khu vực Tây bán cầu.
Từ khoá
Ngày 29/10, quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng một vật thể bay chưa xác định ra vùng biển phía Đông bán đảo Triều Tiên. Vụ phóng mới nhất này diễn ra trong bối cảnh trước đó Triều Tiên đã tiến hành đợt phóng nhiều tên lửa đạn đạo, sau cuộc thử nghiệm thành công tên lửa siêu vượt âm gần đây của Hàn Quốc.
Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov tuyên bố cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ về giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine sẽ không có sự tham gia của châu Âu. Ông nhấn mạnh việc mời các quan chức châu Âu không nằm trong kế hoạch ban đầu và đã được thống nhất với phía Mỹ.
Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 28/10, sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) quyết định duy trì lãi suất cơ bản trong biên độ 3,75-4.
Trình bày Ngân sách mùa thu 2026 trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Anh John Healey ngày 28/10 tái khẳng định cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030. Chính phủ Anh tuyên bố sẽ bù đắp khoảng trống ngân sách quốc phòng bằng cách điều chỉnh ưu tiên chi tiêu từ các bộ ngành khác.
Nhật Bản và Đức đã nhất trí xem xét khả năng hợp tác phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới. Động thái này đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực mở rộng hợp tác quốc phòng song phương, trong bối cảnh hai nước muốn tăng cường an ninh tại châu Âu và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Hà Lan vừa công bố gói viện trợ quân sự mới trị giá 500 triệu euro dành cho Ukraine, tập trung tăng cường hệ thống phòng không và máy bay không người lái trước thời điểm mùa đông. Thông tin được Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten chính thức tuyên bố trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại The Hague.
