Một tuần then chốt cho đàm phán hoà bình Nga - Ukraine
Hồ sơTuần qua diễn ra nhiều hoạt động ngoại giao nhằm thu hẹp bất đồng Nga-Ukraine. Tuy nhiên, khác biệt sâu về lãnh thổ, an ninh và trật tự hậu chiến khiến triển vọng hòa bình vẫn bấp bênh.
Nga chấm dứt một loạt thỏa thuận hợp tác quân sự với ba nước phương Tây, phản ánh sự thu hẹp quan hệ quốc phòng trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan đến xung đột Ukraine.
Ngày 6/12, chính phủ Nga thông báo chấm dứt các thỏa thuận hợp tác quân sự kéo dài hàng thập kỷ với Bồ Đào Nha, Pháp và Canada. Quyết định do Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin ký và công bố trên Cổng thông tin pháp lý quốc gia, đánh dấu bước đi tiếp theo trong xu hướng Nga giảm dần các khuôn khổ hợp tác quân sự với phương Tây kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra cách đây hơn 3 năm.
Theo chính phủ Nga, các thỏa thuận được ký trong giai đoạn 1989 – 2000, nay không còn phù hợp về mặt chiến lược. Đây là thời kỳ quan hệ Nga - phương Tây đang cải thiện đáng kể sau sự tan rã của Liên Xô năm 1991. Thỏa thuận với Canada được ký ngay sau sự kiện Bức tường Berlin sụp đổ 1989, trong khi thỏa thuận với Pháp năm 1994 phản ánh nỗ lực của Nga dưới thời cố Tổng thống Boris Yeltsin hội nhập sâu hơn vào các cơ chế an ninh châu Âu. Thỏa thuận với Bồ Đào Nha năm 2000 được ký trong bối cảnh quan hệ song phương phát triển, bất chấp Lisbon là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Trước đó, hồi tháng 7, Nga cũng hủy thỏa thuận hợp tác kỹ thuật quân sự với Đức năm 1996. Những năm gần đây, Moscow cáo buộc NATO mở rộng ảnh hưởng sát biên giới Nga và cho rằng phương Tây góp phần làm xung đột Ukraine leo thang. Động thái trên diễn ra vào thời điểm Bồ Đào Nha và Pháp ủng hộ đề xuất của Liên minh châu Âu sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa, khoảng 210 tỷ euro, để hỗ trợ Ukraine.
Tuần qua diễn ra nhiều hoạt động ngoại giao nhằm thu hẹp bất đồng Nga-Ukraine. Tuy nhiên, khác biệt sâu về lãnh thổ, an ninh và trật tự hậu chiến khiến triển vọng hòa bình vẫn bấp bênh.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 4/12 cảnh báo rằng, bất kỳ “hành động bất hợp pháp” nào của Liên minh châu Âu liên quan đến tài sản bị đóng băng của nước này sẽ gây ra “phản ứng khắc nghiệt nhất” và Moscow đã chuẩn bị sẵn sàng để đáp trả.
Cố vấn Tổng thống Nga Yury Ushakov cho biết Liên minh châu Âu (EU) đang cản trở nỗ lực đạt thỏa thuận hòa bình về Ukraine giữa Nga và Mỹ, bằng cách liên tục đưa ra những yêu cầu mà Moscow xem là “không thể chấp nhận được”.
Nga đã tiến hành một cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV quy mô lớn vào các thành phố của Ukraine vào rạng sáng 6/12; trong khi đó, Ukraine cũng tấn công bằng UAV vào vùng Ryazan và Voronezh của Nga.
Lầu Năm Góc cho biết Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 28/10 đã đề xuất thiết lập khuôn khổ hợp tác quốc phòng mới với ASEAN, đồng thời thúc đẩy phối hợp quân sự và tăng cường hoạt động hàng hải chung nhằm củng cố an ninh khu vực.
Ngày 29/10, quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng một vật thể bay chưa xác định ra vùng biển phía Đông bán đảo Triều Tiên. Vụ phóng mới nhất này diễn ra trong bối cảnh trước đó Triều Tiên đã tiến hành đợt phóng nhiều tên lửa đạn đạo, sau cuộc thử nghiệm thành công tên lửa siêu vượt âm gần đây của Hàn Quốc.
Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov tuyên bố cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ về giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine sẽ không có sự tham gia của châu Âu. Ông nhấn mạnh việc mời các quan chức châu Âu không nằm trong kế hoạch ban đầu và đã được thống nhất với phía Mỹ.
Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 28/10, sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) quyết định duy trì lãi suất cơ bản trong biên độ 3,75-4.
Trình bày Ngân sách mùa thu 2026 trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Anh John Healey ngày 28/10 tái khẳng định cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030. Chính phủ Anh tuyên bố sẽ bù đắp khoảng trống ngân sách quốc phòng bằng cách điều chỉnh ưu tiên chi tiêu từ các bộ ngành khác.
Nhật Bản và Đức đã nhất trí xem xét khả năng hợp tác phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới. Động thái này đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực mở rộng hợp tác quốc phòng song phương, trong bối cảnh hai nước muốn tăng cường an ninh tại châu Âu và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.