Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa các quan chức của hai bên kể từ sau cuộc điện đàm gây chấn động giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, đưa các vấn đề năng lượng trở lại trọng tâm trong các cuộc thảo luận quốc tế.
Ông Kirill Dmitriev, người đứng đầu Quỹ Đầu tư Trực tiếp của Nga (RDIF) xác nhận rằng, trong cuộc họp này, các cuộc thảo luận đã xoay quanh những vấn đề chung về hợp tác kinh tế, bao gồm các dự án năng lượng ở Bắc Cực. Ông nhấn mạnh rằng, mặc dù các cuộc thảo luận không tập trung hoàn toàn vào một lĩnh vực cụ thể nào, nhưng Bắc Cực là một trong những vấn đề được đề cập một cách chi tiết. “Đó có thể là các dự án chung ở Bắc Cực”, ông Dmitriev cho biết khi ông chia sẻ về các cuộc trao đổi qua điện thoại từ chuyến bay trở về Nga.
Cuộc gặp này đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ châu Âu, khi Ukraine không tham gia vào các cuộc thảo luận và mối lo ngại gia tăng về việc Mỹ và Nga có thể sẽ đưa ra các quyết định quan trọng về khu vực mà không có sự tham gia của Kiev hay các đồng minh phương Tây. Điều này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi Tổng thống Mỹ Trump đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến việc mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Bắc Cực, một khu vực chiến lược với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. Ông Trump trước đây đã nhiều lần bày tỏ mong muốn mua lại Greenland từ Đan Mạch, nơi có trữ lượng khoáng sản khổng lồ và vị trí quan trọng đối với các chiến lược quốc tế.
Cuộc gặp lần này cũng gợi nhớ đến sự hợp tác trong quá khứ giữa các công ty lớn của Mỹ và Nga, đặc biệt là công ty dầu mỏ ExxonMobil và Rosneft - công ty dầu khí nhà nước của Nga. Hai công ty đã từng hợp tác trong các dự án thăm dò năng lượng tại Bắc Cực, nhưng sau khi các lệnh trừng phạt từ phương Tây được áp đặt vào năm 2014 để phản đối cuộc xung đột với Ukraine của Nga, ExxonMobil đã phải rút lui khỏi các dự án này. Việc hợp tác giữa hai quốc gia trong lĩnh vực năng lượng đang đối mặt với không ít thách thức, nhưng với bối cảnh chính trị hiện tại, những cuộc thảo luận về Bắc Cực có thể mở ra cơ hội mới.
Ông Dmitriev cùng với Bộ trưởng Ngoại giao Sergey Lavrov và Cố vấn chính sách đối ngoại của Tổng thống Putin Yuri Ushakov, đã tham gia cuộc họp ở Ả rập Xê út để thảo luận về các vấn đề liên quan đến Ukraine. Ngoại trưởng Marco Rubio dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng với Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Waltz và đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff.
Các cuộc thảo luận này là lần tiếp xúc đầu tiên giữa các quan chức của Nga và Mỹ sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin vào tuần trước. Mặc dù ông Dmitriev không đi sâu vào các cuộc thảo luận chính trị, nhưng ông chia sẻ rằng, mối quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia đang có tiến triển tốt và có thể mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong tương lai. Ông cho biết: “Chúng tôi có thể thấy rằng mối quan hệ tồi tệ giữa Nga và Mỹ thực sự đã gây thiệt hại rất lớn cho các doanh nghiệp Mỹ và có rất nhiều cách để thúc đẩy sự hợp tác mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia”.
Một điểm đáng chú ý trong các cuộc thảo luận là việc RDIF ước tính rằng, các doanh nghiệp Mỹ đã mất khoảng 300 tỷ USD do rút lui khỏi Nga sau khi nổ ra xung đột Ukraine vào tháng 2/2022. Theo ông Dmitriev, đây là một thiệt hại lớn đối với các công ty Mỹ và có thể là cơ sở để mở rộng hợp tác giữa Nga và Mỹ trong các lĩnh vực năng lượng và đầu tư. Mặc dù ông cũng cảnh báo không nên có kỳ vọng quá cao về tiến triển của các cuộc đàm phán, ông Dmitriev tin rằng khả năng đầu tư chung giữa hai quốc gia sẽ khả thi hơn sau cuộc gặp lần này.
Về các bước tiếp theo, ông Dmitriev cho biết, hai bên đã đồng ý thành lập các nhóm làm việc và tổ chức các cuộc tiếp xúc cấp cao thường xuyên. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có cuộc họp nào được lên lịch cụ thể.
RDIF được thành lập vào năm 2011 để hỗ trợ hợp tác đầu tư quốc tế vào các dự án tại Nga, trước đây đã đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực y tế và công nghệ, bao gồm việc hỗ trợ phát triển vaccine Covid-19.D
Mặc dù vậy, ông Dmitriev vẫn lạc quan rằng, các cuộc thảo luận tiếp theo có thể giúp mở ra cơ hội hợp tác trong tương lai. Sự chuyển hướng trong chính sách kinh tế giữa hai cường quốc này, nếu thành công, có thể tạo ra những thay đổi lớn không chỉ trong khu vực Bắc Cực mà còn trong toàn bộ bối cảnh năng lượng toàn cầu.
