Ngày 23/3 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày Khí tượng Thế giới. Năm 2026, chủ đề được đưa ra là “Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai”. Thông điệp rất rõ: muốn giảm thiểu rủi ro thiên tai, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, trước hết phải có dữ liệu quan trắc đầy đủ, chính xác và kịp thời.
Tại Việt Nam, yêu cầu này càng cấp thiết. Bởi thời tiết cực đoan đang gia tăng, diễn biến nhanh và khó lường. Từ bão mạnh trên Biển Đông, mưa lớn gây lũ quét ở miền núi, đến hạn hán, xâm nhập mặn ở đồng bằng, tất cả đều đòi hỏi công tác quan trắc, dự báo phải đi trước một bước.
Trên phạm vi toàn cầu, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng cả tần suất và cường độ các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nhiều quốc gia liên tiếp hứng chịu bão mạnh hơn, mưa lớn kỷ lục, nắng nóng kéo dài và hạn hán nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, quan trắc khí tượng thủy văn càng được khẳng định là nền tảng của dự báo và cảnh báo sớm. Dữ liệu quan trắc giúp các quốc gia chủ động hơn trong ứng phó thiên tai. Hiện đại hóa mạng lưới quan trắc, kết nối dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới đang là xu hướng chung của nhiều nước.
Với Việt Nam, một trong những quốc gia chịu tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu, việc nâng cao năng lực quan trắc và dự báo là yêu cầu cấp bách. PGS.TS Nguyễn Đức Ngữ, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn cho rằng: "Trước tình hình biến đổi khí hậu toàn cầu, các hiện tượng thời tiết đang trở nên dị thường và cực đoan, phá vỡ những quy luật thông thường trước đây. Chính sự dị thường này đang gây ra những khó khăn rất lớn cho công tác dự báo. Vì vậy, ngành khí tượng thủy văn cần chủ động nhận diện sớm các thách thức này để tăng cường đầu tư, tập trung nghiên cứu sâu những biểu hiện bất thường của thời tiết và khí hậu tại nước ta. Chỉ có sự chuẩn bị từ sớm, từ xa mới giúp chúng ta nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai."
Thực tế đó đòi hỏi ngành khí tượng thủy văn phải đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu, nhất là với các hiện tượng thời tiết, khí hậu bất thường, cực đoan, ngày càng khó dự báo theo quy luật cũ. PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ngành khí tượng thủy văn cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực quan trắc và dự báo.
Theo các chuyên gia, cùng với hiện đại hóa thiết bị, ngành khí tượng thủy văn cần tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ và tăng khả năng phân tích, chia sẻ thông tin phục vụ công tác ứng phó thiên tai.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là hoàn thiện hệ thống dự báo, cảnh báo đa thiên tai. Trong đó, dữ liệu sẽ được tích hợp từ nhiều nguồn, từ quan trắc mặt đất đến vệ tinh, ra đa thời tiết. Cùng với đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường hợp tác quốc tế, từng bước tiệm cận trình độ dự báo của các nước tiên tiến trong khu vực. Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: "Trong thời gian tới, song song với việc tăng cường quản lý các trạm quan trắc, chúng ta sẽ đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn. Mục tiêu là xây dựng thêm các công cụ dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn và thiên tai có độ chính xác cao. Đây chính là bài toán trọng tâm của ngành khí tượng thủy văn trong những năm tới, nhằm chủ động ứng phó với các diễn biến phức tạp của thời tiết."
Từ thực tế biến đổi khí hậu toàn cầu đến yêu cầu ứng phó trong nước, có thể thấy rõ: quan trắc khí tượng thủy văn là nền tảng của dự báo và cảnh báo sớm thiên tai. Khi hệ thống quan trắc được đầu tư đồng bộ, hiện đại; khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, năng lực dự báo sẽ được nâng lên. Qua đó góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân. Thông điệp của Ngày Khí tượng Thế giới năm nay, “Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai”, vì thế không chỉ là lời kêu gọi, mà còn là định hướng hành động rõ ràng cho toàn ngành trong thời gian tới.
Vượt qua rất nhiều khó khăn, thách thức trong năm 2025, toàn ngành nông nghiệp về đích với giá trị xuất khẩu lên tới 70,9 tỷ USD, tạo tiền đề lạc quan với mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD trong năm mới 2026.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo nhấn mạnh việc thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" là thách thức nhưng cũng là cơ hội để phát triển đất nước bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập.
Theo tạp chí Nature, tốc độ nóng lên toàn cầu đã tăng vọt kể từ năm 2015 và hiện nhanh gần gấp đôi so với những năm 1970.
Sáng 21/3, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ phát động cấp quốc gia hưởng ứng Ngày Nước thế giới, Ngày Khí tượng thế giới và Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026. Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UNICEF tổ chức.
Di sản là nguồn lực để phát triển công nghiệp văn hóa, nhưng khi đưa vào khai thác, những giá trị ấy phải được gìn giữ và cộng đồng nắm giữ di sản phải được hưởng lợi. Đây là vấn đề được các đại biểu quan tâm tại phiên thảo luận ở hội trường sáng 10/11 về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Nhiều ý kiến đề nghị chính sách phải tạo điều kiện cho người làm nghề, doanh nghiệp phát huy sức sáng tạo, đưa văn hóa trở thành nguồn lực kinh tế gắn với bảo vệ bản sắc dân tộc.
Sáng 10/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Góp ý vào dự thảo, các đại biểu đề nghị việc đơn giản hóa thủ tục phải đi cùng phân định rõ trách nhiệm thực hiện; đồng thời giải quyết những vướng mắc ảnh hưởng trực tiếp đến quyền hành nghề, an sinh và cơ hội thụ hưởng văn hóa của người dân.
Có thể thấy mỗi vướng mắc được tháo gỡ sẽ mở thêm cơ hội đưa nguồn lực vào phát triển. Nhưng để tạo sức bật đủ mạnh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần ưu tiên khơi thông nguồn lực nào, trao quyền cho địa phương đến đâu và làm thế nào để quyền hạn đi đôi với năng lực thực hiện? Phóng viên Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội trao đổi với chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong, Ủy viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 10/11, các đại biểu thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Góp ý vào dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, một số đại biểu cho rằng, chính sách ưu đãi về phát triển công nghiệp văn hóa phải có trọng tâm, trọng điểm, có tiêu chí rõ ràng và cơ chế kiểm tra. Tránh tình trạng phân bổ nguồn lực dàn trải.
Đẩy nhanh tiến độ công trình, đưa dòng vốn trở lại sản xuất, khai thác hiệu quả thế mạnh thương mại và du lịch… Hà Nội đang tập trung các giải pháp để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026. Từ thực tế triển khai đến những ý kiến tại nghị trường, yêu cầu đặt ra là nguồn lực phải sớm chuyển thành sản phẩm, việc làm và thu nhập, đồng thời tạo nền tảng phát triển bền vững cho những năm tiếp theo.
Có những nguyên liệu dù không bắt nguồn từ Hà Nội, nhưng qua bàn tay chế biến của người Hà Nội, lại được nâng tầm thành một món ăn đặc sản nức tiếng đất Kinh kỳ. Một trong số đó là chả rươi. Dù không phải vùng đất có rươi, Hà Nội lại là nơi sáng tạo nên món chả rươi trở thành một nét riêng trong văn hóa ẩm thực, mang đến một hương vị khó quên cho thực khách.
