Nghệ nhân dân gian trăn trở giữ nghề truyền thống

Những món đồ chơi truyền thống vẫn có sức hút mãnh liệt với thiếu nhi trong thời đại ngày nay. Tuy nhiên, để làm ra những đồ chơi truyền thống là bao tâm huyết cũng như trăn trở của nghệ nhân dân gian trong việc bảo tồn, truyền nghề cho thế hệ sau.

Nghệ nhân dân gian trăn trở giữ nghề truyền thống

Hơn 50 năm gắn bó với nghề làm hoa quả, con giống bột, bà Nguyệt Ánh (phường Thanh Xuân, Hà Nội) là nghệ nhân cuối cùng làm đồ chơi hoa quả bột theo phong cách Đồng Xuân. Bước vào độ tuổi 76, chân tay ngày một yếu dần, bà luôn trăn trở về tìm kiếm thế hệ kế cận để bảo tồn nghề truyền thống này.

Nghệ nhân Phạm Nguyệt Ánh chia sẻ: "Nhìn qua, công đoạn làm ra sản phẩm có vẻ rất đơn giản và mềm mại, nhưng thực tế đòi hỏi sức khỏe và đôi tay khỏe khoắn để nhào trộn bột. Ngay cả con cháu trong nhà tôi cũng từng thử làm, nhưng vì không đủ tình yêu và đam mê với nghề nên rất khó để duy trì".

Với sự phát triển của xã hội, cùng sức ép cạnh tranh của đồ chơi ngoại nhập, nghề làm đồ chơi truyền thống đã dần bị mai một. Tuy nhiên, với niềm đam mê với nghề, các nghệ nhân thủ công vẫn cố gắng bám trụ, bền bỉ lưu giữ những món đồ chơi truyền thống. Điển hình, từ một làng nghề truyền thống nức tiếng làm đèn ông sao, làng nghề Hậu Ái (xã Sơn Đồng) nay chỉ còn duy nhất nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến vẫn cố gắng gìn giữ và bảo tồn nghề truyền thống của ông cha để lại.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến cho hay: "Ngày trước, nghề này rất thịnh hành ở làng quê chúng tôi. Tuy nhiên, theo thời gian, nghề dần bị mai một do sự cạnh tranh gay gắt. Từ chỗ chỉ bán ở các chợ huyện, chợ xã, đến khi đồ chơi ngoại nhập xâm lấn thị trường, sản phẩm truyền thống không còn tiêu thụ được nên mọi người đành bỏ nghề hết. Tôi mong muốn các cấp lãnh đạo Nhà nước quan tâm đến món đồ chơi dân gian đã có từ 3-4 thế hệ này để gìn giữ và bảo tồn, giúp các thế hệ trẻ biết đến và trân trọng giá trị văn hóa".

Để khuyến khích các nghệ nhân giữ nghề truyền thống, rất cần cơ chế hỗ trợ, đãi ngộ xứng đáng với những người làm nghề hay những chương trình quảng bá để giới thiệu, lan tỏa giá trị đồ chơi Trung thu truyền thống đến công chúng. Trong những năm qua, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam luôn là địa chỉ tin cậy của các em thiếu nhi Thủ đô. Nhờ có sự kết nối giữa bảo tàng và các nghệ nhân dân gian nên việc bảo tồn, hướng dẫn các em thiếu nhi làm đồ chơi đã làm sống lại văn hóa dân gian.

Tiến sĩ An Thu Trà - Trưởng Phòng Truyền thông và Giáo dục, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho biết: "Trong hơn 30 năm qua, các nghệ nhân dân gian đã chung tay bảo tồn nghề thủ công tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Tuy nhiên, họ mang theo nhiều trăn trở về việc truyền nghề và giữ nghề, bởi sản phẩm thủ công gặp khó khăn về đầu ra và không đủ để mưu sinh. Chính vì vậy, dù theo thông lệ, nghề thường chỉ được truyền cho người trong gia đình (thậm chí không truyền cho con gái vì sợ mất bí quyết), nhưng trong bối cảnh hiện tại, các nghệ nhân đều sẵn sàng chia sẻ và truyền dạy nghề cho cả những người ngoài gia đình, với mong muốn duy nhất là giữ gìn được nghề truyền thống".

Mỗi món đồ chơi được gìn giữ đến ngày nay đều gắn với những câu chuyện truyền nghề, giữ nghề của những nghệ nhân. Để mạch nguồn văn hóa dân gian được tiếp nối trong đời sống đương đại cần lắm sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành để gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa trong bối cảnh hội nhập.

Tin liên quan

Người giữ hồn mây tre Việt

Người giữ hồn mây tre Việt

Làng nghề

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh – người vừa được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2025 – đã dành trọn tâm huyết để đưa sản phẩm mây tre đan Việt Nam vươn xa, góp phần gìn giữ và nâng tầm giá trị của nghề truyền thống trong thời đại mới.

Tin tức

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tin tức

Với tác phẩm sắp đặt âm thanh mang tên “Tháp Ẩn Ca”, Tháp nước Hàng Đậu, tòa tháp hơn 130 năm tuổi đang được đánh thức bằng một ngôn ngữ nghệ thuật hoàn toàn mới. Ở đó, những âm thanh bí ẩn của thế giới côn trùng hòa quyện cùng ánh sáng và kiến trúc cổ, đưa công chúng bước vào một hành trình khám phá đầy bất ngờ.

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”

Khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”

Tin tức

Sáng 18/11, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, giới thiệu những câu chuyện tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình thủy chung, son sắt của các chiến sĩ cách mạng trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Sắp đặt âm thanh “Tháp ẩn ca”

Sắp đặt âm thanh “Tháp ẩn ca”

Tin tức

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, Tháp nước Hàng Đậu trở thành điểm hẹn nghệ thuật với tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn ca”. Không gian di sản trăm tuổi được đánh thức bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới lạ, thu hút đông đảo người dân và du khách, đặc biệt là giới trẻ đến trải nghiệm.

Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng

Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng

Tin tức

Giữa dòng chảy hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc, Cổ Loa – vùng đất gắn liền với kinh đô Âu Lạc dưới thời An Dương Vương – vẫn lưu giữ những dấu tích đặc biệt về buổi đầu dựng nước và giữ nước. Không chỉ là một kinh đô cổ với hệ thống thành lũy độc đáo, Cổ Loa còn là nơi hội tụ những thành tựu tiêu biểu của văn minh sông Hồng, phản ánh trí tuệ, sức sáng tạo và khát vọng tự chủ của người Việt cổ. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, sáng 18/11, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội tổ chức triển lãm với chủ đề “Khu di tích Cổ Loa – Trung tâm hội tụ văn minh sông Hồng”.

Sức sống mới của di sản phở Hà Nội

Sức sống mới của di sản phở Hà Nội

Tin tức

Nhắc đến phở Hà Nội, người ta thường nghĩ ngay đến một thức quà ẩm thực mang đậm cốt cách và chiều sâu văn hóa của mảnh đất kinh kỳ. Thế nhưng, bước ra khỏi những gian bếp truyền thống, phở Hà Nội hôm nay còn trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho giới trẻ qua hội họa, thiết kế và cả công nghệ số.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời