Người Trung Quốc được ăn tôm rẻ hơn nhờ ông Trump?

Indonesia - nước xuất khẩu tôm lớn thứ ba sang Mỹ đang tích cực mở rộng thị trường mới của mình sang Trung Quốc , thay vì chỉ tập trung vào một vị khách hàng khó tính và đầy bất định như Mỹ. Mới đây, chính quyền Mỹ đã chốt mức thuế lên tới 19% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Indonesia và tất nhiên, trong đó có cả mặt hàng tôm.

Ecuador - đối thủ lớn nhất của tôm Indonesia thì được hưởng mức thuế 15% - mức thuế có thể coi như giúp Ecuador trở thành tay chơi có lợi thế tuyệt đối với thị trường Mỹ.

Nhưng với vai trò là nhà cung cấp tôm lớn thứ ba cho thị trường Mỹ - theo dữ liệu năm 2024 từ Tạp chí thủy sản Undercurrent News, thì sự chuyển hướng của Indonesia là một tín hiệu rất đáng chú ý. Người tiêu dùng Mỹ giờ đây không chỉ phải đối mặt với một mức giá tôm cao hơn sau hàng rào thuế quan do chính quyền của ông Donald Trump dựng lên, mà còn có nguy cơ phải chịu cảnh nguồn cung tôm bị thu hẹp khi một nhà cung ứng lớn đang tính đến việc giảm sản lượng cho thị trường này.

Phải chăng, người tiêu dùng Trung Quốc sẽ là những người được hưởng lợi từ chính sách này?

Có một hiện tượng được gọi là "hiệu ứng cánh bướm". Nó là một thuật ngữ trong học thuyết hỗn loạn, mô tả rằng một thay đổi nhỏ của một hệ thống có thể dẫn tới những thay đổi lớn lao, nghiêm trọng trong tương lai. Nó như cách một cánh bướm đập ở Brazil, có thể dẫn tới khuếch đại thành một cơn lốc xoáy ở Texas - Mỹ.

Trung Quốc, cũng giống như Mỹ, là một trong những nước nhập khẩu tôm lớn nhất thế giới. Đây luôn là một thị trường mơ ước của nhiều nhà xuất khẩu. Chỉ có điều, trước đây, các nhà xuất khẩu có thể thích thị trường Mỹ hơn vì giá bán thường tốt hơn, mang lại biên lợi nhuận cao hơn. Nhưng sau khi các mức thuế quan mới được đưa ra, lý do đó dường như không còn nữa. Bởi vì, để có thể duy trì sức cạnh tranh tại thị trường Mỹ, các nhà xuất khẩu có vẻ như vẫn phải chấp nhận hi sinh một phần về giá bán, để có thể cân bằng với mức thuế mà họ phải chịu. Cuối cùng, gánh nặng đó bằng cách này hay cách khác cũng sẽ bị dồn lên vai của những người tiêu dùng Mỹ.

Việc chuyển hướng sang thị trường Trung Quốc có thể sẽ không chỉ là câu chuyện của riêng Indonesia, mà còn có thể là câu chuyện của cả Việt Nam nữa. Giống như Indonesia, chúng ta ở rất gần Trung Quốc và chúng ta cũng đang phải đối mặt với một mức thuế quan cao, lên tới 20%. Tôm của Việt Nam còn đang phải chịu cả mức thuế chống bán phá giá, mà mới đây nhất là mức dự kiến lên tới 35%. Rõ ràng là có quá nhiều rủi ro.

Cả Việt Nam và Indonesia đều nằm trong top 5 các nước xuất khẩu tôm lớn nhất sang Mỹ. Việc các nhà cung cấp lớn này cùng chuyển dần thị trường sang Trung Quốc sẽ giúp cho thị trường Trung Quốc có được một lượng cung tôm dồi dào hơn đáng kể. Và theo nguyên tắc cung cầu cơ bản, khi cung tăng thì giá sẽ có xu hướng giảm.

Tôm là một sản phẩm được người Mỹ rất ưa thích và cũng là một món ăn mà người Trung Quốc say mê và họ chính là hai nhà nhập khẩu tôm lớn nhất thế giới. Và chính sách thuế quan của ông Trump, một cách vô hình trung lại đang giúp cho những người tiêu dùng Trung Quốc được hưởng lợi, khi mức giá của một trong những loại thực phẩm ưa thích này của họ bỗng dưng có cơ hội được giảm đi.