Nhà máy cũ tiếp tục hoạt động vì nhu cầu điện

Tại th ành ph ố Chicago, nh à máy đi ện Fisk ở khu lao đ ộng Pilsen l à m ột v í d ụ đi ển h ình cho nh ững t ác đ ộng m ôi tr ư ờng m à ng ư ời d ân đ ịa ph ương đang ph ải g ánh ch ịu.

Nhà máy đi ện Fisk là m ột nh à máy nhi ệt đi ện chạy dầu đư ợc x ây d ựng từ những n ăm 1960, n ằm ngay ph ía sau Công viên Dvorak, n ơi m ỗi ng ày có r ất đ ông tr ẻ em vui ch ơi. Gi ữa những s ân ch ơi đ ầy m àu s ắc, nh à máy c ũ k ỹ n ày v ẫn sừng sững tồn tại.

Nh à máy Fisk g ồm 8 tổ m áy, thu ộc sở hữu của tập đo àn n ăng lư ợng NRG Energy c ó tr ụ sở tại Houston. Do ít khi ho ạt đ ộng, nh à máy t ừng đư ợc l ên k ế hoạch ngừng vận h ành vào n ăm t ới. Tuy nhi ên, làn sóng tiêu th ụ đi ện t ăng m ạnh từ c ác trung tâm d ữ liệu v à h ệ thống AI đ ã khi ến kế hoạch n ày b ị đ ảo ng ư ợc.

C ác t ổ m áy hi ện nay đư ợc x ây d ựng tr ên n ền của một nh à máy nhi ệt đi ện than từng hoạt đ ộng h ơn 100 năm trư ớc khi đ óng c ửa. Sau nhiều n ăm b ị ng ư ời d ân ph ản đ ối v ì gây ô nhi ễm, nh à máy than đ ã d ừng hoạt đ ộng h ơn m ột thập kỷ, nh ưng c ác t ổ m áy ch ạy dầu vẫn tiếp tục đư ợc sử dụng.

Ông Jerry Mead Lucero, m ột nh à ho ạt đ ộng l âu n ăm ph ản đ ối nh à máy Fisk chia sẻ: “Có ng ư ời n ói r ằng những nh à máy này ch ỉ thỉnh thoảng mới vận h ành nên m ức đ ộ ô nhi ễm kh ông l ớn. Nh ưng v ấn đ ề nằm ở t ác đ ộng cộng dồn. Khu vực n ày v ốn đ ã có r ất nhiều xe tải chạy dầu diesel, c ùng nhi ều c ơ s ở c ông nghi ệp kh ác. Nhà máy Fisk ch ỉ l à thêm m ột nguồn ô nhi ễm nữa, l àm cho tình tr ạng kh ông khí trong khu ph ố ng ày càng t ệ h ơn.”

Theo c ác nghiên c ứu của giới học thuật v à c ơ quan li ên bang M ỹ, c ác nhà máy nhi ệt đi ện loại n ày th ư ờng đư ợc thiết kế đ ể khởi đ ộng nhanh, chứ kh ông chú tr ọng đ ến hiệu suất hay bảo vệ m ôi tr ư ờng. Phần lớn kh ông đư ợc trang bị hệ thống lọc thủy ng ân hay b ụi mịn. Thậm ch í, m ột số nh à máy còn có ống kh ói th ấp, khiến kh ói b ụi v à khí th ải tập trung nhiều h ơn quanh khu d ân c ư l ân c ận.

Mặc d ù ch ỉ tạo ra khoảng 3% tổng sản l ư ợng đi ện quốc gia, c ác nhà máy nhi ệt đi ện lại chiếm tới 19% tổng c ông su ất lắp đ ặt, đ óng vai trò nh ư ngu ồn đi ện dự ph òng khi nhu c ầu t ăng cao.

Theo b áo cáo c ủa V ăn ph òng Trách nhi ệm Giải tr ình Chính ph ủ Mỹ (GAO), việc khai th ác ngu ồn c ông su ất dự ph òng này có th ể gi úp h ạn chế nguy c ơ m ất đi ện, nh ưng đ ồng thời c ũng l àm gia t ăng lư ợng kh í th ải đ ộc hại tại những khu d ân c ư v ốn đ ã ph ải chịu nhiều rủi ro về m ôi tr ư ờng.

C ác chuyên gia n ăng lư ợng cho rằng vẫn c ó nh ững giải ph áp thay th ế khả thi. Đ ầu t ư v ào h ệ thống truyền tải đi ện hiện đ ại h ơn c ó th ể gi úp chuy ển đi ện từ những khu vực d ư th ừa sang n ơi đang thi ếu hụt. B ên c ạnh đ ó, pin l ưu tr ữ quy m ô l ớn đư ợc kỳ vọng sẽ dần thay thế vai tr ò c ủa nhiều tổ m áy nhi ệt đi ện trong t ương lai.

Tuy nhi ên, trong b ối cảnh nhu cầu đi ện cho AI tiếp tục t ăng m ạnh, những cộng đ ồng nh ư Pilsen - t ừng th ành công trong vi ệc buộc đ óng c ửa một số nguồn g ây ô nhi ễm trong qu á kh ứ - nay c ó th ể sẽ gặp nhiều trở ngại h ơn, do s ự phản việc kh ôi ph ục lại c ác nhà máy c ũ.

Hi ện nay, Bắc Illinois đang tr ở th ành m ột trong những khu vực ph át tri ển trung t âm d ữ liệu nhanh nhất. Ít nh ất một trung t âm đ ã đi v ào ho ạt đ ộng tại Pilsen, v à nhi ều dự án tiêu th ụ đi ện quy m ô l ớn kh ác đang đư ợc l ên k ế hoạch ở c ác khu v ực l ân c ận, trong đ ó có khu ph ức hợp 20 t òa nhà do Trung tâm D ữ liệu T5 c ông b ố triển khai trong n ăm nay.