Nhận thức rõ hiệu quả của Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ phụ thuộc vào nội dung luật, mà còn phụ thuộc rất lớn vào tốc độ và chất lượng cụ thể hóa của chính quyền thành phố, Hà Nội đã xây dựng các văn bản hướng dẫn ngay trong quá trình soạn thảo luật, tạo tiền đề quan trọng để các cơ chế, chính sách có thể triển khai ngay, không bị gián đoạn.
Theo Sở Tư pháp Hà Nội, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng hệ thống thể chế cụ thể hóa các nội dung mà Luật Thủ đô (sửa đổi) trao quyền cho thành phố. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và nặng nề, đòi hỏi sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị. Sở Tư pháp Hà Nội đã chủ động tham mưu với thành phố xây dựng kế hoạch triển khai, đồng thời các sở, ngành của thành phố cũng chủ động nghiên cứu, tiếp cận các nội dung và ý kiến của các cơ quan trung ương để chuẩn bị từ sớm. Bên cạnh đó, quá trình xây dựng các nghị quyết cũng chú trọng bảo đảm tính minh bạch, kiểm soát quyền lực và phát huy sự tham gia góp ý của người dân, doanh nghiệp cũng như phản biện xã hội. Đây là yếu tố quan trọng để các chính sách khi ban hành có tính khả thi cao và phù hợp thực tiễn.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, với vị thế là trái tim của cả nước, thành phố Hà Nội không chỉ thụ hưởng các cơ chế đặc thù để phát triển cho riêng mình. Việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) theo hướng Thủ đô không chỉ “thực thi chính sách” mà còn được giao vai trò “thiết kế chính sách” ở tầm cao hơn để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, kỳ vọng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
Không chỉ phân quyền, phân cấp cho Thủ đô những nội dung cụ thể mà Luật Thủ đô (sửa đổi) còn phân quyền để ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo cơ chế đặc thù cho Hà Nội thực sự phát triển ngang tầm châu lục và quốc tế, dẫn dắt, lan tỏa phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước.
Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng quy định thành phố được thí điểm cơ chế, chính sách khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc chưa được pháp luật quy định, thể hiện mức độ trao quyền đặc thù cho Thủ đô nhằm tạo không gian thể chế linh hoạt, thử nghiệm các mô hình quản trị và phát triển mới. Đây là cơ sở để Hà Nội đi đầu trong đổi mới chính sách, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Thành phố đã chủ động xây dựng các dự thảo nghị quyết của HĐND và quy định của UBND thành phố để bảo đảm khi Luật Thủ đô (sửa đổi) có hiệu lực sẽ được triển khai ngay, đồng bộ. Thành phố Hà Nội cam kết hoàn thành các nhiệm vụ được giao, phát huy hiệu quả cơ chế, chính sách mới, góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu tăng trưởng và bước vào giai đoạn phát triển mới”.
Song song với việc hoàn thiện thể chế, Hà Nội đang đẩy nhanh quá trình kiện toàn tổ chức bộ máy để đáp ứng yêu cầu mới. Trong bối cảnh Luật Thủ đô (sửa đổi) trao quyền phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn, bộ máy chính quyền các cấp phải được tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với các cơ chế đặc thù.
Các sở, ngành và địa phương đã chủ động rà soát chức năng, nhiệm vụ, sắp xếp lại đầu mối, phân định rõ trách nhiệm. Đây là bước đi cần thiết để bảo đảm mỗi chính sách khi ban hành đều có cơ quan chịu trách nhiệm rõ ràng trong tổ chức thực hiện.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng được triển khai sớm và có trọng tâm, gắn với các lĩnh vực then chốt như quy hoạch, tài chính - ngân sách, quản lý đô thị và chuyển đổi số. Mục tiêu là khi triển khai luật, đội ngũ thực thi không bị trễ về năng lực, có thể triển khai ngay các nhiệm vụ được giao.
Thành phố đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức xây dựng văn bản cũng như thực thi, tăng cường công khai, minh bạch và giám sát trong toàn bộ quá trình thực hiện. Công tác truyền thông, tuyên truyền cũng được đẩy mạnh để người dân, doanh nghiệp hiểu và đồng hành với chính quyền.
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách thể chế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ trở thành một “đòn bẩy” quan trọng. Tuy nhiên, như nhiều chuyên gia nhận định, luật không tự tạo ra tăng trưởng, mà chỉ tạo ra điều kiện để tăng trưởng. Thành công cuối cùng phụ thuộc vào cách tổ chức thực hiện.
Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, Luật Thủ đô (sửa đổi) cho phép Hà Nội được thí điểm mô hình chính sách mới về tổ chức bộ máy, chế độ công vụ, công chức. Mô hình kinh tế mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, đào tạo, văn hóa, y tế và chăm sóc sức khỏe. Cùng với đó là mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị. Mô hình quản lý đô thị, nông thôn, không gian và phát triển bền vững. Phương thức khai thác, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực để phát triển và quản trị Thủ đô,...
Đây là cơ sở nền tảng để thành phố thực hiện các mô hình mới trong quản trị và phát triển Thủ đô tiên tiến, hiện đại dựa trên công nghệ và dữ liệu sẽ góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên không gian. Đồng thời, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc đô thị Thủ đô, tận dụng các nguồn lực trong xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô.
Với sự chuẩn bị chủ động, bài bản và quyết tâm cao, Hà Nội đang cho thấy một cách tiếp cận mới: Không chờ luật có hiệu lực mới hành động, mà hành động ngay từ khi luật được thông qua. Đây chính là yếu tố then chốt để biến những quy định thành những chuyển biến thực chất, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng “văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc”.
Với cách tiếp cận mới, Luật Thủ đô (sửa đổi) tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển, hướng tới phục vụ người dân, xây dựng một Thủ đô đáng sống, hạnh phúc. Người dân kỳ vọng luật tạo ra những cơ chế đủ mạnh, đủ đột phá để Hà Nội bứt phá, phát huy tốt hơn vai trò, vị thế của mình.
Luật Thủ đô (sửa đổi) chính là điểm tựa pháp lý vững chắc, khơi dậy khát vọng vươn lên để Hà Nội, trái tim của cả nước, không ngừng bứt phá, phát triển giàu mạnh, văn minh, hiện đại và hạnh phúc, thúc đẩy sự phát triển của đất nước.
Luật Thủ đô cùng với Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và sắp tới là Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm khi được Chính phủ phê duyệt, sẽ mở ra thời kỳ phát triển bứt phá cho Thủ đô trong kỷ nguyên tiến lên hùng cường, thịnh vượng cùng đất nước.
Ngày 25/4, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã ký ban hành văn bản số 1746/UBND-NC về việc tổ chức thi hành Luật Thủ đô (sửa đổi), gửi giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành thành phố.
Ngay sau khi Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi), UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu các sở, ban, ngành khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để triển khai thi hành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất và có hiệu lực cùng thời điểm từ ngày 1/7/2026.
Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt, quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng bứt phá của nền kinh tế. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ dần thu hẹp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng, bên cạnh tiềm lực nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và đưa tri thức vào thực tiễn.
Xuyên suốt mọi giai đoạn phát triển, con người luôn là chủ thể quyết định tầm vóc quốc gia. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu không dừng lại ở đào tạo lao động, mà đòi hỏi chiến lược bứt phá trong phát hiện, trọng dụng và giải phóng tối đa năng lực nhân tài.
Từ quan niệm “lá cây tự nhiên lành tính”, nhiều người vẫn tự ý giã lá, đắp lên vết thương mà không biết rằng việc này có thể khiến tổn thương nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đặc biệt, với người cao tuổi, người mắc bệnh nền như đái tháo đường, nguy cơ biến chứng càng lớn.
Những mong đợi của người dân đang đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với các Đảng bộ thực hiện thí điểm. Việc gì cần ưu tiên, giao cho ai, kiểm tra tiến độ và đánh giá kết quả thế nào mỗi quyết định của cấp ủy đều ảnh hưởng đến khả năng đưa chủ trương vào thực tế.
Được Thành ủy Hà Nội lựa chọn thí điểm xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đầu tiên của Thủ đô, hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh (tổng diện tích hơn 86 km², gần 200 nghìn dân) hướng tới kiểm nghiệm mô hình quản trị cơ sở hiện đại, dân chủ, lấy sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo thành công.
