Có những khoảnh khắc rất nhỏ trong đời sống thường nhật, chỉ cần một làn gió lạnh thoảng qua, hay một câu nói ngây thơ của con trẻ, cũng đủ để ta chợt nhận ra: năm cũ đang khép lại, và Tết đã về rất gần…
Vào một sáng tháng Chạp ở thành phố, chỉ vài cơn gió lành lạnh lướt qua cũng khiến tôi cảm nhận rõ hơn không khí của những ngày cuối đông. Trong quán ăn quen, cả nhà cùng nhau ăn sáng với tô mì cay nóng hổi. Cậu con trai đang học lớp một của tôi bất chợt thủ thỉ: “Tết này, mình mang mì cay về quê ăn nha mẹ! Trời lạnh mà ăn mì cay là đúng ngon luôn.” Nghe con nói, tôi bật cười. Và cũng từ khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra: Tết đang đến rất gần.
Những đứa trẻ nhà tôi rất thích Tết . Bởi Tết năm nào, chúng cũng được về quê. Đứa thì háo hức vì sắp được đi tàu, đứa lại mong được đi xe khách hai tầng hay máy bay. Với tụi nhỏ, hành trình về quê đã là một niềm vui lớn.
Tết ở quê, tiết trời lành lạnh, dễ chịu. Bọn trẻ mê mải chạy theo đàn gà con trước sân nhà nội, ra vườn phụ mẹ hái rau, phụ ba rút rơm, nhặt cỏ cho trâu bò ăn. Chúng thích tung tăng trên con đường làng nhỏ, hai bên là cánh đồng mênh mông gió thổi. Và thích nhất có lẽ là được chụm đầu bên bếp củi, nơi nội nấu những bữa cơm giản dị mà ấm áp, để sưởi ấm đôi bàn tay nhỏ đang lạnh ngắt.
Bên bếp lửa hồng, tụi nhỏ lặng yên nghe nội kể chuyện ngày xưa của ba. Rằng hồi bé, ba từng thích nuôi đủ thứ con vật nhỏ. Rằng nội mong các cháu trở về biết bao mỗi dịp Tết. Kể xong, nội lại nghịch ngợm quẹt lên mặt mỗi đứa một vệt nhọ nồi. Rồi mấy bà cháu nhìn nhau, cười vang trong gian bếp đầy khói và tiếng lửa reo.
Nhớ những ngày đầu mới về quê, tụi nhỏ còn lạ lẫm với nhịp sống làng quê. Đứa nào cũng khư khư mang dép trong chân, không dám chạm tay vào bất cứ thứ gì vì trăm nỗi sợ. Sợ đất bẩn, sợ côn trùng bò lổm ngổm dưới sân, sợ cả mùi ẩm của chăn chiếu mùa đông hiếm nắng.
Vậy mà chẳng mấy chốc, chính những điều mộc mạc ấy lại níu chân chúng. Mỗi lần vừa về tới nhà, tụi nhỏ chạy ngay ra sau vườn tìm gà con, cún nhỏ như đi tìm những người bạn thân quen, rồi mới yên tâm vào nhà chào nội.
Chúng thích những buổi sáng sớm được dẫn ra đồng, ngắm mặt trời nhô lên trong làn sương mờ đục. Đây là dịp hiếm hoi trong năm, tụi nhỏ được nhìn tận mắt những giọt sương long lanh như pha lê còn đọng trên ngọn cỏ. Và từ đó, chúng cảm nhận được rằng ánh bình minh có thể đẹp đến nhường nào.
Cả ngày dài, các con chạy nhảy, nô đùa không biết mệt. Dường như toàn bộ năng lượng bị nén chặt suốt một năm nơi phố thị chật chội chỉ chờ dịp này để được giải phóng. Nhìn sự hồn nhiên ấy, tôi bỗng thấy mình của những năm xưa cũ hiện về.
Ngày ấy, ước mơ Tết của tôi đơn giản lắm. Chỉ là một đôi dép mới thay cho đôi dép cũ mòn vẹt. Là vài miếng bánh nổ, bánh thuẫn bị móp méo sau khi sấy khô. Là những bữa cơm có thịt kho, có canh sườn thơm nức mũi.
Tôi cũng như bao đứa trẻ nghèo khác, mong được ba mẹ mua cho bộ đồ mới. Háo hức mặc vào sáng mùng Một, đi qua đi lại trước nhà dù chưa có ai đến thăm. Và mong nhất là được lì xì. Khi ấy, tôi tin rằng: đứa trẻ nào được lì xì là đứa trẻ được yêu thương, và những đồng tiền may mắn ấy sẽ mang theo một năm bình an.
Có lẽ vì mang theo niềm tin rất trẻ con ấy, mà đến tận bây giờ, khi đã trưởng thành, mỗi dịp Tết, các thành viên trong gia đình tôi vẫn lì xì cho nhau như một cách trao gửi lời chúc may mắn, đủ đầy, bình an.
Khi trở thành người lớn, gánh trên vai trách nhiệm gia đình, những mong chờ Tết dường như vơi đi ít nhiều. Tết không chỉ là niềm vui sum họp, mà còn là nỗi lo toan tiền bạc, chi tiêu. Nhưng với những người con xa quê, Tết vẫn luôn là một lời hẹn không thể chối từ - hẹn ngày trở về.
Tối qua, nội của tụi nhỏ hỏi tôi: “Tết này về không con?” Tôi chẳng ngần ngại trả lời: “Năm nào cũng về mà nội.” Càng lớn, tôi càng thấu hiểu nỗi mong mỏi đoàn tụ của những người ở lại. Tôi may mắn vì còn được ở gần ba mẹ, có thể về thăm mỗi tuần. Nhưng với chồng tôi và nhiều người khác, vì guồng quay mưu sinh mà phải tha hương, Tết là dịp hiếm hoi có đủ lý do để quay về.
Nếu mỗi năm chỉ gặp nhau một lần, thì còn bao nhiêu cái Tết nữa để được trở về bên ba mẹ - những người đang lặng lẽ già đi theo năm tháng?
Tết có thể giản dị, có thể nhiều lo toan, nhưng sau tất cả, Tết vẫn là hành trình trở về - trở về với gia đình, với ký ức, với những điều làm ta thấy mình vẫn còn được yêu thương.
Tư Chí
Những gánh hàng rong và tiếng rao ngày cận Tết đã trở thành một phần không thể thiếu của nhịp sống đô thị. Nó không chỉ là một công việc mưu sinh đơn thuần, mà còn giúp cho bức tranh phố xá thêm phần đa sắc, sinh động.
Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đã phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức buổi gặp gỡ báo chí thông tin về sự kiện Xuân Quê hương 2026 vào chiều 26/1.
Từ khoá
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
