Nước Mỹ một năm sau ngày Trump đắc cử

Cách đây đúng một năm, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump thuộc Đảng Cộng hoà tái đắc cử Tổng thống Mỹ và phe Đảng Cộng hoà giành được quyền kiểm soát ở cả lưỡng viện lập pháp, một lợi thế cầm quyền lớn, kiểm soát gần như tuyệt đối phe Đảng Cộng hoà và phía Đảng Dân chủ bị tê liệt bởi thất cử.

Ngay từ đầu, ông Trump đã tìm mọi cách và tận dụng mọi dịp để tập trung mọi quyền lực vào tay mình và mở rộng như có thể được quyền lực của tổng thống, thách thức cả quyền lực của phía lập pháp và tư pháp, bào mòn hiệu lực của cơ chế tam quyền phân lập và các cấu trúc, giá trị và chuẩn mực dân chủ ở nước Mỹ. Ông thực thi quyết liệt cuộc cải tổ thể chế theo hướng tăng quyền quyết định của chính phủ liên bang và hạn chế quyền tự quyết của chính quyền bang, chỉ sử dụng nhân sự thật sự trung thành với mình và đẩy người theo phe Đảng Dân chủ ra khỏi bộ máy công quyền. Cái giá ông Trump đã phải trả là ở Mỹ bùng phát làn sóng biểu tình phản đối ông với khẩu hiệu "No King", hàm nghĩa phê phán ông Trump chuyên quyền và độc đoán như một vị vua ở thời phong kiến.

Về phương diện chính sách cầm quyền, ông Trump tập trung vào chuyện trục xuất người nhập cư bất hợp pháp, chống tội phạm, kích hoạt cuộc thương chiến thương mại với các đối tác kinh tế và thương mại của Mỹ, lật ngược những thành quả đã đạt được về bảo vệ khí hậu trái đất và đặc biệt coi trọng việc sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ ở nhiều nơi trên thế giới. Hệ luỵ là nước Mỹ trong tình trạng giữa rối loạn và hỗn loạn chính trị và xã hội nội bộ, còn thế giới bị xáo trộn và sôi động bởi cuộc thương chiến thuế quan, hành động quân sự và can dự ngoại giao của ông Trump với các đối tác và ở nhiều nơi.

Điều nổi bật nhất là ông Trump thực hiện được là mạnh tay với người nhập cư bất hợp pháp và tội phạm nhưng không thực hiện được cam kết đưa lại tăng trưởng kinh tế, giảm lạm phát, tạo thêm công ăn việc làm và đặc biệt giảm giá cả sinh hoạt cho người dân. Thất bại của phe Đảng Cộng hoà trong các cuộc bỏ phiếu ngày 4/11 vừa qua, đặc biệt ở cuộc bầu Thống đốc bang New Jersey và Virginia cũng như bầu thị trưởng New York là kết quả cuộc trưng cầu dân ý ở Mỹ về cá nhân ông Trump và thành quả cầm quyền này.

Ông Trump không thực hiện được cam kết chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, không chủ động vận hành được quan hệ của Mỹ với Nga và Trung Quốc. Vai trò, uy tín và vị thế của nước Mỹ tiếp tục sa sút trên thế giới.

Một năm sau ngày ông Trump đắc cử tổng thống, nước Mỹ không yên bình trên mọi phương diện và tình trạng này còn kéo dài.