Tổng thống Trump đã tăng đáng kể thuế nhập khẩu thép và nhôm, hủy bỏ các miễn trừ và hạn ngạch miễn thuế cho các nhà cung cấp lớn là Canada, Mexico, Brazil cũng như các quốc gia khác.
Theo Reuters, ông Trump đã ký văn bản tăng thuế với nhôm nhập khẩu lên 25%, tăng từ mức thuế 10% mà ông áp dụng năm 2018.
Quyết định của Tổng thống Trump ngày 10/2 cũng khôi phục mức thuế 25% với hàng triệu tấn thép nhập khẩu và nhôm nhập khẩu vốn được miễn thuế vào Mỹ theo các thỏa thuận về hạn ngạch, miễn trừ và hàng nghìn sản phẩm ngoại lệ.
“Đây là một vấn đề lớn, giúp nước Mỹ giàu có trở lại”, ông Trump phát biểu khi công bố mức thuế mới, theo một báo cáo chung.
Theo CNN, mặc dù Mỹ nhập khẩu phần lớn thép từ Canada, Brazil và Mexico, nhưng mức thuế này phần lớn, mặc dù gián tiếp, nhắm vào Trung Quốc.
Mỹ nhập khẩu rất ít thép trực tiếp từ Trung Quốc, quốc gia sản xuất thép lớn nhất thế giới. Mức thuế 25% đối với thép nhập khẩu từ Trung Quốc từng được ông Trump áp dụng trong nhiệm kỳ đầu tiên và được cựu Tổng thống Joe Biden tiếp tục áp dụng khiến các nhà nhập khẩu Mỹ chuyển sang các nguồn cung khác.
Tuy nhiên, thép Trung Quốc vẫn được đưa vào Mỹ dưới dạng hàng cũ. Một số được các nước khác mua lại và chuyển lại sang Mỹ. Một số khác bị dán nhãn sai và bán lại qua nhiều kênh khác nhau.
Mỹ không còn là nền kinh tế tập trung vào sản xuất như trước đây nữa, nhưng nước này vẫn tiêu thụ hàng chục triệu tấn thép và nhôm mỗi năm. Thép là thành phần chính của mọi thứ, từ hàng tiêu dùng như ô tô và đồ gia dụng đến các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn như các toà nhà chọc trời, giàn khoan dầu và đường ống, cầu và đường. Nhôm cũng là thành phần chính của các mặt hàng như hộp đựng thực phẩm và đồ uống, ô tô và máy bay phản lực thương mại, cũng như cơ sở hạ tầng quan trọng như đường dây điện công suất cao.
Thuế quan có thể làm tăng chi phí sản xuất của nhiều mặt hàng nếu không muốn nói là tất cả các mặt hàng, do chi phí thép nhập khẩu và thép trong nước tăng lên - và các nhà sản xuất nhôm có thể tăng giá sản phẩm của họ do cạnh tranh giảm từ hàng nhập khẩu giá rẻ.
Trọng lượng và chi phí vận chuyển thép và nhôm luôn mang lại cho các nhà sản xuất trong nước lợi thế hơn so với các nguồn nhập khẩu. Các nhà máy thép của Mỹ sản xuất lượng thép gấp khoảng ba lần so với lượng thép nhập khẩu tại đây.
Khi chính quyền Trump áp dụng mức thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm vào năm 2018, họ đã cắt giảm nhập khẩu trong thời gian ngắn và tăng sản lượng trong nước. Nhưng nhiều khách hàng vẫn thấy rằng cần phải nhập khẩu thép và nhôm từ các nhà sản xuất có giá thấp hơn ở các quốc gia khác. Những hành động đó cũng châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại đánh vào hàng hóa của Mỹ bằng các mức thuế trả đũa làm tăng giá các mặt hàng khác đối với người tiêu dùng.
Một số người mua từng mua thép từ các quốc gia bị áp thuế, chẳng hạn như Trung Quốc, đã chuyển sang các nhà sản xuất thép ở các thị trường khác, chẳng hạn như Canada, hiện là nguồn nhập khẩu thép lớn nhất của Mỹ với khoảng 23% lượng thép được vận chuyển đến đây. Trung Quốc đã tụt xuống vị trí thứ 10, với chưa đến 2% lượng thép xuất khẩu sang Mỹ.
Theo phân tích dữ liệu của chính phủ do Viện Sắt và Thép Mỹ, một nhóm thương mại trong ngành, nhập khẩu thép đã giảm 10,2 triệu tấn, hay 27%, từ năm 2017, năm trước khi áp thuế, đến năm 2019. Sản lượng thép trong nước tăng, nhưng chỉ tăng 6,8 triệu tấn, hay 7,5%.
Sự gia tăng sản lượng thép trong nước chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Cả sản lượng trong nước và nhập khẩu đều giảm vào năm 2020 khi đại dịch cắt giảm nhu cầu về thép đáng kể. Mặc dù đã có sự phục hồi một phần kể từ đó, sản lượng trong nước vẫn chưa đạt đến mức trước thuế quan của năm 2017, chưa nói đến sản lượng trước đại dịch.
Một quan chức chính quyền Trump cho biết mức thuế mới đối với thép, mặc dù vẫn giữ ở mức 25%, được thiết kế để loại bỏ các lỗ hổng và nhiều miễn trừ khiến một số nhà nhập khẩu gian lận hệ thống. Ví dụ, quan chức này cho biết một số quốc gia sẽ nhập khẩu thép bán thành phẩm, chế biến thành sản phẩm hoàn thiện hơn một chút và vận chuyển đến Mỹ để né thuế quan.
Phát biểu trên Không lực Một hôm 9/2, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông có kế hoạch công bố mức thuế mới với thép và nhôm và ông dự định tổ chức một cuộc họp báo trong tuần này để công bố mức thuế quan “có đi có lại” mới.
Tuần trước, ông Trump đã áp thuế 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ, tăng thêm thuế quan hiện có đối với Trung Quốc. Để trả đũa, Trung Quốc đã nhanh chóng áp thuế đối với một số loại chip và kim loại Mỹ.
Tuy nhiên, ông Trump đã bắt đầu nới lỏng một số biện pháp này, bao gồm tạm dừng thuế đối với hàng hóa có giá trị 800 USD trở xuống nhập khẩu vào Mỹ cho đến khi Bộ Thương mại có thể phát triển hệ thống theo dõi. Ông cũng đã tạm dừng mức thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Mexico và Canada cho đến ít nhất là ngày 1/3.
