Ông Trump đề xuất Mỹ tiếp quản cơ sở năng lượng Ukraine

Gợi ý trên được ông Trump đưa ra trong cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào ngày 19/3.

Cuộc điện đàm diễn ra chỉ một ngày sau khi nhà lãnh đạo Mỹ điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin để thảo luận về cuộc xung đột Ukraine.

Hiện không rõ Mỹ muốn có quyền sở hữu cơ sở hạ tầng năng lượng hoặc nhà máy điện hạt nhân cụ thể nào của Ukraine. Tuy nhiên, theo giới quan sát, đề nghị của Tổng thống Donald Trump dường như có liên quan tới thỏa thuận khoáng sản mà hai nước đang thúc đẩy ký kết.

Ngày 13/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ám chỉ những khía cạnh sẽ tạo nên một kế hoạch hòa bình dài hạn ở Ukraine. Theo đó, việc nhượng bộ lãnh thổ của Ukraine và quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân ở Zaporizhia có thể là yếu tố đưa vào các cuộc đàm phán.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia, cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu của Ukraine, đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga kể từ những ngày đầu xung đột vào năm 2022. Nằm ở bờ phía Đông của sông Dnipro, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia là một cơ sở có tầm quan trọng chiến lược.

Theo các nguồn tin, "số phận" của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia có thể được đưa ra thảo luận vì cơ sở này có liên quan một phần đến các cuộc đàm phán về việc Mỹ tiếp cận các nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine.

Thỏa thuận khoáng sản quan trọng với Ukraine mà ông Trump muốn Kiev ký kết phụ thuộc vào khả năng khai thác và xử lý các khoáng sản. Quá trình xử lý khoáng sản đòi hỏi rất nhiều năng lượng và nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia gồm 6 lò phản ứng có thể cung cấp.

Ukraine và Mỹ đã đàm phán trong nhiều tuần về việc Washington có thể tiếp cận các mỏ khoáng sản quan trọng chưa được khai thác của Ukraine, bao gồm lithium và titanium. Đây là những khoáng sản đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất các trang thiết bị công nghệ hiện đại.

Đánh giá về cuộc điện đàm hôm 19/3, Nhà Trắng cho biết, cuộc gọi kéo dài khoảng một giờ giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky đã diễn ra tốt đẹp.

Bà Karoline Leavitt, Thư ký báo chí Nhà Trắng cho biết: “Tổng thống Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có cuộc điện đàm tốt đẹp. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí rằng, Ukraine và Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác để chấm dứt chiến sự và có thể đạt được hòa bình lâu dài. Tổng thống Trump đã tóm tắt đầy đủ cho Tổng thống Zelensky về cuộc trò chuyện của ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin và các vấn đề chính đã thảo luận”.

Cũng theo Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí rằng, Mỹ sẽ tiếp tục chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine nhằm củng cố khả năng phòng thủ của Kiev. Đồng thời, cả hai bên cũng cam kết hợp tác chặt chẽ để chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hơn ba năm giữa Nga và Ukraine .

Trong tuyên bố sau cuộc điện đàm, ông Zelensky không đề cập đến thỏa thuận khoáng sản hay quyền kiểm soát của Mỹ đối với các nhà máy hạt nhân. Tuy nhiên, ông bày tỏ sự ủng hộ đối với các nỗ lực của ông Trump trong việc thúc đẩy lệnh ngừng bắn một phần, đồng thời cam kết tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Nhà Trắng.

"Chúng tôi đã nhất trí rằng Ukraine và Mỹ nên tiếp tục hợp tác để đạt được mục tiêu thực sự chấm dứt cuộc chiến và thiết lập hòa bình lâu dài. Chúng tôi tin rằng với sự lãnh đạo của Mỹ và Tổng thống Trump, hòa bình có thể đạt được trong năm nay", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói.

Ngoài ra, ông Zelensky tiết lộ rằng, giới chức Mỹ và Ukraine có thể gặp nhau tại Ả rập Xê út trong những ngày tới để tổ chức vòng đàm phán thứ hai, tập trung vào việc thiết lập một thỏa thuận ngừng bắn một phần.