Ông Trump đi châu Á: Ba lợi thế, hai ẩn số

Hơn 10 tháng sau khi trở lại cầm quyền ở nước Mỹ, Tổng thống Donald Trump tiến hành chuyến công du đầu tiên tới khu vực châu Á. Ông Trump tới Malaysia tham dự các cuộc gặp cấp cao của ASEAN với các nước đối tác, đi Nhật Bản và cuối cùng tới Hàn Quốc tham dự cuộc gặp cấp cao thường niên năm nay của diễn đàn APEC.

Ông Trump luôn công khai phản đối chủ nghĩa đa phương và coi thường những khuôn khổ, diễn đàn quốc tế đa phương. Trong tổng cộng gần 5 năm trị vì nước Mỹ đến nay, ông Trump mới một lần tham dự các cuộc gặp cấp cao của ASEAN với các nước đối tác. Do đó, có thể dễ dàng nhận thấy ông Trump tiến hành chuyến đi châu Á này vì hiện có nhu cầu thành công rất lớn và rất cấp thiết về chính trị thế giới và đối ngoại.

Ông Trump hiện gặp nhiều khó khăn về đối nội, vì chơi đi chơi lại con bài áp thuế quan bảo hộ thương mại nay đã trở nên nhàm và tác dụng cũng chỉ hạn chế, vì vẫn hoàn toàn bế tắc trong cuộc chơi với Nga và Trung Quốc cũng như thành quả ngoại giao ở khu vực Trung Đông luôn có thể đổ bể bất cứ lúc nào.

Trong chuyến đi châu Á, ông Trump có ba lợi thế nhưng bị thách thức bởi hai ẩn số. Ông đến Malaysia chủ yếu và trước hết để khuếch trương thành quả ngoại giao vừa đạt được ở khu vực Trung Đông và tận dụng cơ hội để cùng Malaysia thúc đẩy hoà giải giữa Thái Lan và Singapore. Quốc gia này càng cần tranh thủ ông Trump sau khi lợi thế về cung ứng đất hiếm, kim loại hiếm của Malaysia có nguy cơ thực tế sẽ bị mai một bởi thoả thuận mới đây giữa ông Trump với thủ tướng Australia Anthony Albanese về hợp tác đầu tư khai thác và tinh chế đất hiếm, kim loại hiếm ở Australia.

Ở cả Nhật Bản lẫn Hàn Quốc, lợi thế của ông Trump là cả Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung lẫn tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đều đặc biệt coi trọng mối quan hệ đồng minh quân sự chiến lược truyền thống với Mỹ, đều muốn xử lý ổn thoả xung khắc thương mại song phương với Mỹ. Cả hai đều sẽ nỗ lực hết sức để làm vừa lòng ông Trump. Nhìn riêng từ giác độ này thì cả ba lợi thế đều đảm bảo ông Trump sẽ có được chuyến đi thành công.

Tuy nhiên, đối với thế giới bên ngoài, ông Trump có thành công hay không lại phụ thuộc chủ yếu và trước hết ông Trump có giải mã được hai ẩn số lớn. Đó là ông Trump có gặp được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un hay không. Cái ông Trump muốn đạt được là hai cuộc gặp được thu xếp bất kể kết quả hai cuộc gặp sẽ thế nào. Ông Trump cần chúng để truyền thông rùm beng là đột phá mới về đối ngoại.

Đến thời điểm hiện tại, ông Trump cần nhưng cả Trung Quốc lẫn Triều Tiên đều vẫn chưa vội. Người này sốt ruột nhưng vẫn phải chịu chờ đợi cái gật đầu của Trung Quốc và Triều Tiên.