Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó Trưởng ban Quản lý Đường sắt Đô thị Hà Nội, cho biết thêm: "Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 188 về một số cơ chế đặc thù triển khai xây dựng đường sắt đô thị ở Hà Nội và TP.HCM. Cùng với Luật Thủ đô, điều này cho phép chúng ta có thể triển khai nhanh các dự án đường sắt đô thị theo quy hoạch so với trước đây".
Phấn đấu đến năm 2030 xây dựng 97km đường sắt đô thị
Hà Nội đặt mục tiêu thực hiện chuẩn bị đầu tư và hoàn thành xây dựng 97km đường sắt đô thị trong giai đoạn 2026-2030. Đây là một thách thức lớn với Thủ đô mới chỉ có 2 đoạn tuyến metro (chiều dài khoảng 20km) được đưa vào khai thác trong hơn 20 năm qua.
Không chỉ là quyết tâm, với việc Quốc hội và Chính phủ vừa ban hành nhiều cơ chế đặc thù, mục tiêu trên hoàn toàn có thể khả thi trong 5 năm tới. Ngày 8/10 vừa qua, Hà Nội khởi công xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 2.1 đoạn Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo. Đây là tuyến đã được thành phố ký hợp đồng vay vốn từ năm 2008, đến nay, sau 17 năm đã được tháo gỡ vướng mắc để triển khai.
Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó Trưởng ban Quản lý Đường sắt Đô thị Hà Nội, cho biết: "Đây là tuyến phần lớn đi trong khu vực nội đô lịch sử. Trước đây, dự án bị vướng ga ngầm C9 đi qua khu vực hồ Gươm. Sau khi điều chỉnh thiết kế được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, chúng tôi đặt mục tiêu hoàn thành dự án này vào năm 2031".
Ngoài tuyến số 2.1, UBND Thành phố đang giao Ban quản lý đường sắt đô thị thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư các tuyến gồm: Tuyến số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi, Tuyến số 2A kéo dài Hà Đông - Xuân Mai, Tuyến số 2.2 Trần Hưng Đạo - Thượng Đình, Tuyến số 2.3 Nam Thăng Long - Nội Bài; Tuyến số 3.2 ga Hà Nội - Hoàng Mai, Tuyến số 3.3 Nhổn - Trôi và kéo dài đi Sơn Tây và Tuyến số 5 Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng Hòa Lạc. Trong đó, tuyến số 5 dự kiến khởi công vào ngày 19/12 tới, tuyến số 2A kéo dài trong năm 2026. Các tuyến còn lại hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026-2030.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết: "Khi chia thành các phân kỳ, đến năm 2030, Thành phố Hà Nội sẽ đạt được tỷ lệ về đường sắt đô thị khoảng 100km dài; và đến năm 2035, Thành phố sẽ đạt được trên 300km dài; sau thời kỳ 2035 sẽ đảm bảo thực hiện nốt để đủ 15 tuyến đường sắt đô thị và đạt quy mô khoảng 620km dài, chưa kể hệ thống monorail trong thời kỳ này cũng đã đồng bộ".
Thực tế, 20 năm qua, Hà Nội mới hoàn thành khoảng 20km đường sắt đô thị. Do đó, 5 năm tới, mục tiêu triển khai gần 100km là một thách thức lớn. Khối lượng gấp 5, thời gian rút ngắn còn 1/4. Tuy nhiên, nhiều cơ chế mới ban hành được cho là đã tháo gỡ “điểm nghẽn”, cho phép rút ngắn quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn tiếp tục cho rằng: "Đến nay, các phương thức đầu tư của Luật đầu tư, Luật đầu tư công, Luật đầu tư phương thức đối tác công tư cũng đã hình thành các cơ chế rất đa dạng, phong phú để có khả năng kết nối các nguồn lực lớn. Thành phố dự kiến song hành, vừa dùng hỗn hợp đầu tư công, vừa dùng ngân sách Trung ương, ngân sách Thành phố và kể cả đầu tư theo phương thức đối tác công tư".
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 18 xác định giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường là 2 trong 4 lĩnh vực trọng tâm của nhiệm kỳ tới. Với ưu thế vận chuyển nhanh, khối lượng lớn, xanh hoá, đường sắt đô thị sẽ phương thức hiệu quả trong giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Từ chủ trương đến quyết tâm thực hiện, mục tiêu xây dựng gần 100km đường sắt đô thị đến năm 2030 đang dần cụ thể hóa định hướng xây dựng Thủ đô theo hướng văn minh – hiện đại.
