Hà N
ội l
à trung tâm l
ớn v
à
đang ng
ày càng phát tri
ển,
đi k
èm v
ới
đ
ó là l
ư
ợng r
ác th
ải c
ó xu h
ư
ớng t
ăng d
ần. Hiện tại, r
ác th
ải sinh hoạt trung b
ình là 8.000 t
ấn/ng
ày, gây áp l
ực lớn
đ
ối với m
ôi tr
ư
ờng v
à h
ạ tầng xử l
ý. Vì v
ậy, cần c
ó các bi
ện ph
áp khoa h
ọc
đ
ể giải quyết vấn
đ
ề n
ày, và vi
ệc
đ
ầu ti
ên là làm t
ốt c
ông vi
ệc
ph
ân lo
ại r
ác t
ại nguồn
.
Phân lo
ại r
ác t
ừ trong mỗi gia
đ
ình, khu dân c
ư
Là người dân g
ắn b
ó lâu năm v
ới phố cổ H
à N
ội, b
à Trương Thị Liên (phường
Ho
àn Ki
ếm, Hà Nội)
th
ấy quy
đ
ịnh về ph
ân lo
ại r
ác thi
ết thực với
đ
ời sống của ng
ư
ời d
ân. Nếu
mỗi nh
à có ý th
ức ph
ân lo
ại rác th
ì s
ẽ g
óp ph
ần giữ cho m
ôi tr
ư
ờng sống ng
ày càng s
ạch, đẹp
. Gi
ữ g
ìn v
ệ sinh n
ơi m
ình
ở c
ũng l
à làm
đ
ẹp cho cả khu phố, l
àm cho ph
ư
ờng Ho
àn Ki
ếm
đ
ẹp h
ơn trong m
ắt h
àng tri
ệu kh
ách du l
ịch mỗi n
ăm.
B
à Liên chia sẻ: "Việc thực hiện phân loại
rất
d
ễ,
chỉ
c
ó
phân thành
loại
n
ào
ra
lo
ại
đ
ấy, kh
ông có gì là khó. C
h
ẳng
qua
mọi người có làm hay không thôi! N
h
ưng
theo
t
ôi
thì họ hoàn toàn làm
đư
ợc."
Bà Nguyễn Thị Thanh Hi
ếu (p
h
ư
ờng Hồng H
à, Hà Nội) lại
rất quan t
âm
đ
ến việc ph
ân lo
ại r
ác th
ải hữu c
ơ v
à vô c
ơ, đồng thời
th
ư
ờng
đ
ể ri
êng rác th
ải nhựa. Khi ph
ư
ờng Hồng Hà th
ông báo t
ới c
ác t
ổ d
ân ph
ố v
à các h
ộ d
ân r
ằng theo luật
đ
ịnh, tr
ư
ờng hợp kh
ông phân lo
ại
đ
úng,
đơn v
ị thu gom c
ó quy
ền từ chối tiếp nhận,
m
ọi ng
ư
ời ở khu vực b
à Hi
ếu sinh sống
đ
ều
ý th
ức rằng: việc ph
ân lo
ại r
ác không còn d
ừng ở khuyến kh
ích mà tr
ở th
ành yêu c
ầu bắt buộc, gắn với tr
ách nhi
ệm v
à có ch
ế t
ài x
ử phạt.
B
à Hiếu bày tỏ: "Ở
nh
à chúng
tôi
thư
ờng
xuyên
phân
lo
ại
r
ác, phân ra r
ác tái ch
ế
v
à
lo
ại r
ác khác
đ
ể
c
ông
nhân
môi
tr
ư
ờng
d
ễ
vận
chuyển, dễ ph
ân
lo
ại."
T
ại chung c
ư, vi
ệc ph
ân lo
ại r
ác l
ại c
àng c
ần thiết v
ì có hàng tr
ăm h
ộ d
ân cùng t
ập kết r
ác v
ề một
đi
ểm. V
ì th
ế,
vai tr
ò c
ủa c
ác h
ội
đo
àn th
ể trong việc tuy
ên truy
ền, vận
đ
ộng ng
ư
ời d
ân ch
ủ
đ
ộng ph
ân lo
ại r
ác
c
àng giúp phát huy hi
ệu quả.
Việc những chai nhựa, th
ùng các tông, v
ỏ bao nilon
đ
ã qua s
ử dụng…
đư
ợc ph
ân lo
ại ri
êng tr
ư
ớc khi cho v
ào thùng rác l
ớn tr
ên ph
ố
là cách làm v
ăn minh. Đ
ó c
ũng l
à cách m
ỗi ng
ư
ời d
ân
g
óp ph
ần giảm r
ác th
ải, giảm
ô nhi
ễm, bảo vệ m
ôi tr
ư
ờng ngay từ ch
ính ngôi nhà c
ủa m
ình.
X
ử l
ý rác th
ải
đ
ã qua phân lo
ại
Theo quy
đ
ịnh hiện h
ành, h
ộ gia
đ
ình không phân lo
ại r
ác ho
ặc kh
ông b
ỏ r
ác
đ
úng n
ơi quy đ
ịnh c
ó th
ể bị phạt từ 500.000
đ
ến 1 triệu
đ
ồng. Tuy nhi
ên trong giai
đo
ạn
đ
ầu, c
ác
đơn v
ị m
ôi tr
ư
ờng cho biết sẽ
ưu ti
ên tuyên truy
ền, h
ư
ớng dẫn
đ
ể ng
ư
ời d
ân
đi d
ần v
ào n
ề nếp, tạo th
ành thói quen
đ
ối với c
ách phân lo
ại r
ác tr
ư
ớc khi mang
đi đ
ổ.
Đ
ể thực hiện quy
đ
ịnh ph
ân lo
ại r
ác hi
ệu quả, vai tr
ò c
ủa ch
ính quy
ền c
ơ s
ở
đư
ợc
đ
ánh giá là r
ất quan trọng, nhất l
à khi Hà N
ội chuẩn bị
đ
ấu thầu c
ác gói v
ệ sinh m
ôi tr
ư
ờng từ n
ăm 2026.
Ông Nguyễn Văn Quý
-
Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội - cho biết: "UBND
các xã, ph
ư
ờng b
ây gi
ờ đóng
vai trò ch
ủ
đ
ầu t
ư th
ực hiện
công tác
duy tr
ì v
ệ sinh m
ôi tr
ư
ờng tr
ên
đ
ịa b
àn. Nh
ững
n
ội dung n
ày
phải được l
ên m
ột
k
ế hoạch,
ph
ương
án r
ất
c
ụ thể
đ
ể triển khai thực hiện. Từ
đ
ầu n
ăm 2026,
các gói th
ầu duy tr
ì v
ệ sinh m
ôi tr
ư
ờng tr
ên
đ
ịa b
àn s
ẽ
đư
ợc
đ
ấu thầu v
à l
ựa chọn
đơn v
ị duy tr
ì
đ
ủ n
ăng l
ực.
Nh
ững
n
ội dung n
ày ph
ải
đư
ợc triển khai trong
gói th
ầu v
à
đưa v
ào trong h
ồ s
ơ
."
UBND th
ành ph
ố H
à N
ội c
ũng đang y
êu c
ầu
đ
ẩy nhanh tiến
đ
ộ h
àng lo
ạt dự
án x
ử l
ý ch
ất thải, theo h
ư
ớng tổng thể,
đ
ồng bộ từ quy hoạch, hạ tầng
đ
ến c
ông ngh
ệ v
à t
ổ chức thực hiện.
Đ
ối với Khu li
ên h
ợp xử l
ý ch
ất thải rắn Nam S
ơn, D
ự
án Nhà máy
đi
ện r
ác Sóc S
ơn đư
ợc y
êu c
ầu ho
àn thi
ện hồ s
ơ đi
ều chỉnh chủ tr
ương đ
ầu t
ư đ
ể n
âng công su
ất th
êm 1.600 t
ấn mỗi ng
ày; Khu liên h
ợp xử l
ý ch
ất thải rắn Xu
ân S
ơn, th
ành ph
ố y
êu c
ầu
đi
ều chỉnh c
ông su
ất Nh
à máy
đi
ện r
ác AMACAO - Thành Công lên 1.000 t
ấn mỗi ng
ày.
D
ự
án x
ử l
ý rác
đ
ã qua chôn l
ấp tại Nam S
ơn v
ới c
ông su
ất 2.250 tấn/ng
ày ph
ải ho
àn t
ất hồ s
ơ m
ời thầu, tổ chức lựa chọn nh
à
đ
ầu t
ư trư
ớc ng
ày 30/4/2026.
Thành ph
ố c
ũng s
ẽ mở rộng kh
ông gian x
ử l
ý rác t
ại c
ác khu v
ực kh
ác nh
ư: đ
ầu t
ư x
ây d
ựng Nh
à máy x
ử l
ý rác th
ải Ch
âu Can (xã Chuyên M
ỹ) c
ông su
ất 1.000 tấn/ng
ày và Nhà máy x
ử l
ý rác Núi Thoong (xã Xuân Mai)
đang đ
ề xuất
đi
ều chỉnh từ c
ông su
ất 200 tấn l
ên 2.000 t
ấn/ng
ày.
Cùng v
ới
đ
ó, thành ph
ố y
êu c
ầu r
à soát, c
ập nhật quy hoạch xử l
ý ch
ất thải v
ào Quy ho
ạch chung Thủ
đ
ô, d
ự b
áo nhu c
ầu
đ
ến n
ăm 2030, t
ầm nh
ìn 2045, b
ảo
đ
ảm c
ác d
ự
án x
ử l
ý rác
đư
ợc t
ích h
ợp
đ
ồng bộ, tr
ánh manh mún, ch
ồng ch
éo.
Ph
ân lo
ại r
ác t
ại một số quốc gia tr
ên th
ế giới
Nh
ìn ra th
ế giới, nhiều quốc gia
đ
ã xây d
ựng những m
ô hình phân lo
ại v
à x
ử l
ý rác th
ải hiệu quả, g
óp ph
ần bảo vệ m
ôi tr
ư
ờng v
à phát tri
ển bền vững.
Nhật Bản
đư
ợc xem l
à m
ột trong những quốc gia ti
êu bi
ểu tr
ên th
ế giới về ph
ân lo
ại v
à qu
ản l
ý rác th
ải hiệu quả, nhờ sự kết hợp giữa
ý th
ức cộng
đ
ồng, quy
đ
ịnh chặt chẽ v
à
ứng dụng c
ông ngh
ệ hiện
đ
ại. Từ triết l
ý “Mottainai” -
đ
ề cao việc kh
ông lãng phí -
đ
ến hệ thống ph
ân lo
ại r
ác chi ti
ết, Nhật Bản
đ
ã xây d
ựng một m
ô hình qu
ản l
ý rác b
ền vững,
đ
áng
đ
ể nhiều quốc gia học hỏi.
Đi
ểm nổi bật của hệ thống trên
là c
ơ ch
ế ph
ân lo
ại r
ác nghiêm ng
ặt, với số l
ư
ợng danh mục l
ên t
ới 45 loại tại một số th
ành ph
ố nh
ư Tokyo. R
ác
đư
ợc chia theo vật liệu v
à tính ch
ất, từ r
ác cháy
đư
ợc, r
ác không cháy
đư
ợc, chai nhựa PET, lon kim loại cho
đ
ến c
ác lo
ại nhựa, giấy, dầu
ăn đ
ã qua s
ử dụng hay r
ác nguy h
ại. Mỗi khu d
ân c
ư c
ó l
ịch thu gom ri
êng cho t
ừng loại r
ác; n
ếu kh
ông phân lo
ại
đ
úng quy
đ
ịnh, r
ác có th
ể bị từ chối thu gom hoặc ng
ư
ời d
ân b
ị xử phạt.
Trong sinh hoạt hằng ng
ày, ng
ư
ời d
ân Nh
ật Bản phải tu
ân th
ủ c
ác quy t
ắc cụ thể. R
ác cháy
đư
ợc bao gồm thức
ăn th
ừa, giấy th
ông th
ư
ờng, vải v
óc và
đ
ồ gỗ nhỏ. R
ác không cháy
đư
ợc gồm gốm sứ, kim loại, thủy tinh kh
ông tái ch
ế v
à m
ột số loại nhựa cứng. Chai nhựa PET v
à lon kim lo
ại
đư
ợc thu gom ri
êng, yêu c
ầu s
úc r
ửa sạch, th
áo nhãn và n
ắp tr
ư
ớc khi bỏ
đi. Ngo
ài ra, pin, bóng
đ
èn hay thi
ết bị
đi
ện tử phải
đưa đ
ến c
ác
đi
ểm thu gom chuy
ên bi
ệt.
B
ên c
ạnh
ý th
ức cộng
đ
ồng, c
ông ngh
ệ
đ
óng vai trò then ch
ốt trong quản l
ý rác t
ại Nhật Bản. C
ác thùng rác thông minh t
ại những
đ
ô th
ị lớn c
ó kh
ả n
ăng nh
ận diện, ph
ân lo
ại v
à nén rác t
ự
đ
ộng. H
ơn 1.000 nh
à máy
đ
ốt r
ác trên toàn qu
ốc kh
ông ch
ỉ giảm
đ
áng k
ể thể t
ích rác th
ải (l
ên
đ
ến 90%) m
à còn t
ạo ra
đi
ện v
à nhi
ệt c
ó th
ể
đư
ợc sử dụng tại
đ
ịa ph
ương. Tr
í tu
ệ nh
ân t
ạo v
à robot c
ũng đư
ợc sử dụng trong c
ác trung tâm tái ch
ế
đ
ể t
ăng t
ốc
đ
ộ ph
ân lo
ại v
à gi
ảm sai s
ót.
H
àn Qu
ốc cũng
đư
ợc xem l
à m
ột trong những quốc gia ch
âu Á phân lo
ại r
ác th
ải hiệu quả nhất, với hệ thống quản l
ý nghiêm ng
ặt v
à s
ự tham gia chủ
đ
ộng của ng
ư
ời d
ân. M
ột trong những
đi
ểm dễ nhận thấy khi
đ
ến H
àn Qu
ốc l
à s
ự khan hiếm th
ùng rác công c
ộng.
Đi
ều n
ày b
ắt nguồn từ ch
ính sách “tr
ả tiền theo l
ư
ợng r
ác th
ải”
đư
ợc
áp d
ụng từ n
ăm 1995, bu
ộc mỗi hộ gia
đ
ình ph
ải chịu tr
ách nhi
ệm trực tiếp với l
ư
ợng r
ác mình th
ải ra.
Theo quy
đ
ịnh, ng
ư
ời d
ân ph
ải mua t
úi rác chuyên d
ụng, th
ân thi
ện với m
ôi tr
ư
ờng
đ
ể
đ
ựng r
ác sinh ho
ạt. R
ác càng nhi
ều, chi ph
í càng cao. Nh
ờ
đ
ó, thói quen gi
ảm r
ác và phân lo
ại r
ác
đư
ợc h
ình thành rõ r
ệt trong
đ
ời sống h
àng ngày. Vi
ệc vứt sai loại r
ác,
đ
ặc biệt l
à tr
ộn r
ác th
ải thực phẩm với r
ác sinh ho
ạt, c
ó th
ể bị phạt nặng.
Hiện nay, r
ác t
ại H
àn Qu
ốc
đư
ợc chia th
ành ba nhóm chính: rác sinh ho
ạt th
ông th
ư
ờng, r
ác tái ch
ế v
à rác th
ải thực phẩm. R
ác tái ch
ế tiếp tục
đư
ợc ph
ân lo
ại chi tiết nh
ư nh
ựa, giấy, kim loại, thủy tinh v
à x
ốp. C
ác v
ật dụng phải
đư
ợc l
àm s
ạch tr
ư
ớc khi
đem b
ỏ, nếu kh
ông s
ẽ kh
ông
đư
ợc thu gom.
Đ
ặc biệt, gần nh
ư 100% r
ác th
ải thực phẩm tại H
àn Qu
ốc
đư
ợc t
ái ch
ế, mỗi ng
ày kho
ảng 15.000 tấn
đư
ợc xử l
ý
đ
ể sản xuất ph
ân bón, th
ức
ăn chăn nu
ôi ho
ặc kh
í sinh h
ọc. Từ một quốc gia chỉ t
ái ch
ế 2% r
ác vào th
ập ni
ên 1990, Hàn Qu
ốc
đ
ã cho th
ấy việc thay
đ
ổi th
ói quen và nâng cao trách nhi
ệm c
á nhân có th
ể tạo ra kh
ác bi
ệt lớn trong bảo vệ m
ôi tr
ư
ờng.
Nh
ờ hệ thống quản l
ý bài b
ản, ch
ính sách ch
ặt chẽ v
à ý th
ức bảo vệ m
ôi tr
ư
ờng cao của ng
ư
ời d
ân,
Đ
ức hiện l
à m
ột trong những quốc gia c
ó t
ỷ lệ t
ái ch
ế cao h
àng
đ
ầu thế giới. Việc ph
ân lo
ại r
ác không ch
ỉ
đư
ợc khuyến kh
ích mà còn là trách nhi
ệm bắt buộc của mỗi ng
ư
ời d
ân, n
ếu vi phạm c
ó th
ể bị xử phạt.
Theo Luật Kinh tế Tuần ho
àn, t
ừ n
ăm 2015, r
ác th
ải tại
Đ
ức phải
đư
ợc thu gom ri
êng bi
ệt theo từng nh
óm nh
ư gi
ấy, nhựa,kim loại, thủy tinh v
à rác h
ữu c
ơ. T
ại c
ác khu dân c
ư, ngư
ời d
ân th
ư
ờng sử dụng c
ác thùng rác phân theo màu s
ắc. Th
ùng màu xanh d
ương d
ùng cho gi
ấy v
à bìa carton. Thùng màu vàng ho
ặc cam d
ành cho bao bì nh
ựa v
à kim lo
ại nh
ư t
úi nilon, h
ộp sữa, hộp sữa chua.
T
ùy quy
đ
ịnh của từng
đ
ịa ph
ương ở Đức, th
ủy tinh tuỳ theo m
àu s
ắc
đư
ợc ph
ân lo
ại v
ào ba thùng riêng ho
ặc một th
ùng chia ba ng
ăn. Pin, đ
ồ
đi
ện tử v
à rác c
ồng kềnh
đư
ợc thu gom ri
êng t
ại c
ác
đi
ểm chuy
ên bi
ệt.
Đ
ể thuận tiện cho ng
ư
ời d
ân, m
ỗi
đ
ịa ph
ương đ
ều ph
át hành l
ịch thu gom r
ác, cung c
ấp th
ông tin ngày thu gom t
ừng loại r
ác và
đ
ịa chỉ c
ác
đi
ểm tiếp nhận r
ác
đ
ặc biệt.
Một
đi
ểm
đ
ặc tr
ưng kh
ác c
ủa
Đ
ức l
à h
ệ thống ho
àn ti
ền vỏ chai -
Pfand
. Khi mua
đ
ồ uống
đ
óng chai ho
ặc lon, ng
ư
ời mua trả th
êm ti
ền
đ
ặt cọc, từ 0,08
đ
ến 0,25 euro. Khoản n
ày s
ẽ
đư
ợc ho
àn l
ại khi vỏ chai
đư
ợc trả tại cửa h
àng ho
ặc m
áy t
ự
đ
ộng (Pfandautomat)
.
T
ừ th
áng 5/2025,
Đ
ức
áp d
ụng quy
đ
ịnh mới
đ
ối với r
ác h
ữu c
ơ, y
êu c
ầu tạp chất kh
ông phân h
ủy nh
ư nh
ựa kh
ông
đư
ợc v
ư
ợt qu
á 1%. Quy
đ
ịnh n
ày ti
ếp tục khẳng
đ
ịnh quyết t
âm c
ủa
Đ
ức trong việc x
ây d
ựng nền kinh tế xanh v
à phát tri
ển bền vững.