Pháp lún sâu vào khủng hoảng chính trị, kinh tế

Với 364 phiếu chống và 194 phiếu thuận, Quốc hội Pháp đã chấm dứt nhiệm kỳ chưa đầy 9 tháng của Thủ tướng Francois Bayrou. Trước phiên bỏ phiếu mang tính chất sống còn này, ông Bayrou đã khiến ngay chính các đồng minh của mình bất ngờ khi kêu gọi một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm nhằm chấm dứt thế bế tắc kéo dài liên quan đến kế hoạch thắt lưng buộc bụng. Ông đã công bố dự thảo ngân sách vào tháng 7, trong đó đặt mục tiêu cắt giảm 44 tỷ euro chi tiêu trong vòng 3 năm, bao gồm cả việc cắt giảm lương hưu và chi phí cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Những đề xuất này đã làm bùng lên nhiều tuần tranh luận căng thẳng tại Quốc hội và vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ dư luận. Chính vì vậy, việc ông Bayrou thất bại trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm tại Quốc hội hoàn toàn không phải là điều bất ngờ.

Bà Catherine Barbarin, người dân Paris (Pháp) chia sẻ: "Kết quả cuộc bỏ phiếu dù sao thì cũng đã đoán trước được rồi. Giờ thì, ông ấy sẽ từ chức khi mà mọi thứ vẫn đang rối tung lên. Nhưng chúng tôi có thể làm gì đây?".

Bà Caroline Solage, người dân Pháp bày tỏ: "Tôi thấy nhẹ nhõm, nhưng sau đó là cảm giác lo lắng không biết mọi thứ sẽ diễn biến như thế nào tiếp theo. Xét bối cảnh ngân sách và đặc biệt là tình trạng thâm hụt, điều này không đáng tiếc, nhưng nó đặt nước Pháp vào tình thế khá phức tạp. Nhưng tôi tin là chúng tôi sẽ có thể xây dựng lại với chính phủ mới".

Thất bại của ông Bayrou báo hiệu nguy cơ bế tắc lập pháp kéo dài tại nền kinh tế lớn thứ hai Liên minh châu Âu (EU), vốn đang đối mặt với một loạt vấn đề nội tại cũng như các thách thức quốc tế như: xung đột ở Ukraine và Gaza hay sự thay đổi ưu tiên chính sách của nước Mỹ đồng minh.

Theo kế hoạch, chính quyền của ông Bayrou sẽ nộp đơn từ chức lên Tổng thống Emmanuel Macron vào ngày 10/9. Tổng thống Macron sẽ phải tìm kiếm Thủ tướng thứ tư chỉ trong vòng 12 tháng. Điện Elysée cho biết, ông Macron sẽ bổ nhiệm một Thủ tướng mới trong những ngày tới. Người kế nhiệm ông Bayrou sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn và vẫn cần phải xây dựng một liên minh với khối trung dung của Tổng thống, vốn phản đối nhiều ý tưởng của phe cánh tả, bao gồm việc tăng thuế đối với những người giàu nhất để lấp đầy các lỗ hổng tài chính của Pháp.

Một số nhân vật được nhắc tới cho vị trí Thủ tướng Pháp sắp tới như Bộ trưởng Tư pháp Gerald Darmanin và Bộ trưởng Quốc phòng Sebastien Lecornu được coi là có triển vọng hơn cả. Một kịch bản khác được nhắc tới là ông Macron sẽ chọn một Thủ tướng cánh tả nhưng không phải thành viên đảng Xã hội và có thể được liên minh trung dung cầm quyền của ông Macron chấp nhận. Trong trường hợp này, những gương mặt được nhắc tới có Nghị sĩ Raphael Glucksmann hoặc cựu Thủ tướng Bernard Cazeneuve, người có thời là thành viên đảng Xã hội.

Tuy nhiên, không có kịch bản nào có thể mang lại cho chính phủ tiếp theo đa số ghế trong quốc hội và rất có thể sẽ làm giảm bớt kế hoạch giảm thâm hụt của Pháp. Hiện tại, Pháp đang đối mặt với những khó khăn về tài chính có thể đặt "sự tồn vong" của nước này vào tình thế nguy hiểm, trong bối cảnh nợ công đã lên tới 113,9% GDP và thâm hụt ngân sách năm 2024 gần gấp đôi mức giới hạn 3% GDP theo quy định của EU.

Song song với biến động chính trị và kinh tế, nước Pháp cũng đang phải đối mặt với căng thẳng xã hội. Một nhóm cánh tả tự xưng là "Hãy chặn đứng tất cả” đã kêu gọi tổ chức một ngày hành động vào mùng 10/9, trong khi các công đoàn kêu gọi người lao động đình công vào ngày 18/9.