Phát ngôn về Afghanistan của ông Trump khiến đồng minh phẫn nộ

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Fox News ở Davos, Thụy Sĩ, ông Trump cho biết: “Tôi nghĩ chúng ta có mối quan hệ rất tốt với NATO, nhưng tôi luôn nói rằng, liệu họ có ở đó nếu chúng ta cần đến họ không? Đó thực sự là bài kiểm tra cuối cùng, và tôi không chắc về điều đó. Chúng ta chưa bao giờ cần đến họ. Chúng ta chưa bao giờ thực sự yêu cầu bất cứ điều gì từ họ. Họ sẽ nói rằng họ đã gửi một số quân đến Afghanistan. Họ đã làm vậy nhưng lại ở phía sau, cách xa tiền tuyến một chút”.

Những phát ngôn của ông Trump đã khiến các đồng minh của Mỹ trong NATO bất bình. Thủ tướng Anh Keir Starmer chỉ trích mạnh mẽ những bình luận mang tính “xúc phạm” của nhà lãnh đạo Mỹ, đồng thời đề nghị ông xin lỗi về những phát ngôn của mình.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết: “Trước hết, tôi muốn bày tỏ lòng kính trọng đối với 457 quân nhân đã hy sinh tại Afghanistan. Tôi sẽ không bao giờ quên lòng dũng cảm, sự quả cảm và sự hy sinh mà họ đã dành cho đất nước. Cũng có rất nhiều người bị thương, một số người bị thương tật suốt đời. Vì vậy, tôi cho rằng những phát ngôn của Tổng thống Trump là xúc phạm và thẳng thắn mà nói, thật kinh khủng”.

Hoàng tử Anh Harry, người từng được triển khai 2 đợt sang Afghanistan, cũng ra tuyên bố khẳng định sự hy sinh của binh sĩ NATO xứng đáng được tôn trọng.

Trên thực tế, cho đến nay, Mỹ là nước đầu tiên và duy nhất kích hoạt cơ chế phòng vệ tập thể được quy định trong Điều 5 của NATO sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001. Mặc dù xét về số lượng tuyệt đối, Mỹ là quốc gia NATO mất nhiều binh lính nhất ở Afghanistan, nhưng một số quốc gia châu Âu – với dân số ít hơn nhiều so với Mỹ – lại mất số binh lính gần tương đương nếu tính theo tỷ lệ tương đối. Thống kê cho thấy khoảng 3.500 binh sĩ đồng minh đã thiệt mạng trong cuộc chiến kéo dài hai thập kỷ tại Afghanistan, trong đó có 2.456 người Mỹ và 457 người Anh. Đan Mạch với dân số chỉ khoảng 5 triệu người khi đó, cũng đã mất hơn 40 binh sĩ.

Ông Niels Jespersen - Cựu chiến binh Đan Mạch cho biết: “Tôi không nghĩ điều đó là đúng. Chúng tôi đã chiến đấu và đổ máu sát cánh cùng những người anh em Mỹ của mình. Vì vậy, thật buồn khi nghe những lời này.”

Ông Roman Polko – Cựu chỉ huy Lực lượng đặc biệt Ba Lan cho biết: “Thật khó để nghe những lời như vậy, chủ yếu nó xúc phạm đến ký ức của những người lính đã hy sinh ở Afghanistan. Không chỉ là ký ức mà chúng tôi, những cựu chiến binh, mà còn là nỗi lo lắng của gia đình họ, bởi vì hiện tại họ đang tự hỏi tại sao chồng hoặc người thân của họ lại chết. Lý do vẫn chưa rõ ràng. Thậm chí sẽ không ai cảm ơn họ”.

Những phát ngôn mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump được đưa ra sau một tuần ông liên tục đe dọa về việc giành quyền kiểm soát Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch - một thành viên NATO khác. Như giọt nước làm tràn ly, những lời nói của người đứng đầu Nhà trắng một lần nữa khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương thêm căng thẳng, làm suy yếu niềm tin giữa các đồng minh, đồng thời đặt liên minh quân sự được thành lập từ năm 1949 này trước tương lai bất định.