Một bộ sách giáo khoa thống nhất, nếu được xây dựng trên cơ sở kế thừa, chọn lọc và đổi mới không chỉ giảm lãng phí mà còn tạo nền tảng để giáo viên tiếp tục sáng tạo, giúp học sinh được tiếp cận công bằng với chất lượng giáo dục phổ thông.
Ngày 10/12, Luật Giáo dục (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua, trong đó có nội dung đáng chú ý liên quan đến sách giáo khoa. Theo luật mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo được quyền quyết định biên soạn một bộ sách giáo khoa dùng chung cho cả nước, hoặc lựa chọn, chỉnh lý từ các bộ sách hiện hành, căn cứ tình hình thực tiễn và quyết định của cấp có thẩm quyền. Phương án để xây dựng một bộ sách giáo khoa cho toàn quốc không chỉ là giải bài toán “chọn sách nào”, mà là “xây dựng như thế nào” để vừa giữ được chất lượng, vừa đảm bảo yêu cầu đổi mới, tạo điều kiện cho người thầy tiếp tục sáng tạo.
Hơn 20 năm gắn bó với bục giảng, trải qua hai lần thay sách giáo khoa vào các năm 2002 và 2020, cô giáo Nguyễn Tùng Vân - Trường THCS Trần Duy Hưng (phường Yên Hòa, TP. Hà Nội) hiểu rất rõ những thuận lợi và bất cập khi dạy một chương trình với nhiều bộ sách giáo khoa khác nhau.
"Khi học sinh học chung một bộ sách giáo khoa, các em sẽ dễ dàng tiếp cận với nội dung, tiến độ và đảm bảo công bằng trong đánh giá. Với giáo viên, việc dạy chung một bộ sách cũng giúp chúng tôi tiếp cận chương trình và trao đổi chuyên môn dễ dàng hơn rất nhiều. Hơn nữa, điều này còn giúp giảm đáng kể chi phí cho phụ huynh học sinh", cô giáo Nguyễn Tùng Vân chia sẻ.
Không chỉ giáo viên đứng lớp, lãnh đạo các nhà trường cũng kỳ vọng việc tiến tới một bộ sách giáo khoa thống nhất sẽ giúp tăng độ ổn định của chương trình, giảm dàn trải trong bồi dưỡng chuyên môn và tối ưu nguồn lực.
Bà Đào Nguyễn Thanh Hương, Phó hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng, (phường Yên Hòa) cho rằng: "Khi sử dụng một bộ sách giáo khoa, chúng ta sẽ đảm bảo được tính chính xác cao của nội dung, đồng thời tiết kiệm được chi phí và giảm lãng phí. Bên cạnh đó, điều này còn giúp tránh dàn trải trong việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên".
So với Luật Giáo dục năm 2019, Luật Giáo dục mới đã quy định cụ thể hơn về sách giáo khoa: sách giáo khoa phải cụ thể hóa yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông về mục tiêu, nội dung, phẩm chất và năng lực học sinh; đồng thời định hướng phương pháp dạy học, cách thức kiểm tra, đánh giá. Nội dung và hình thức trình bày không được mang định kiến về dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới tính, lứa tuổi hay địa vị xã hội….
Hội đồng Quốc gia thẩm định sách giáo khoa được thành lập theo từng môn học, chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng thẩm định; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt sách giáo khoa sau khi được đánh giá đạt yêu cầu, đồng thời ban hành tiêu chuẩn, quy trình biên soạn và chỉnh sửa.
Từ thực tiễn và áp lực về thời gian, các chuyên gia cho rằng, có thể tận dụng tối đa thành quả của ba bộ sách hiện hành là: Cánh diều, Chân trời sáng tạo và Kết nối tri thức với cuộc sống; đồng thời tính đến các giải pháp mới dựa trên công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo.
PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: "Dưới áp lực thời gian, chúng ta cần cân nhắc việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất được chọn từ các bộ đã kiểm duyệt, hoặc sử dụng các bộ sách đó cho từng cấp học và thống nhất trên toàn quốc. Quan trọng hơn, ngay bây giờ chúng ta cần phải triển khai ý tưởng về một bộ sách giáo khoa được hỗ trợ bởi hệ sinh thái AI".
Một bộ sách giáo khoa thống nhất, nếu được xây dựng trên cơ sở kế thừa, chọn lọc và đổi mới, không chỉ giảm lãng phí ngân sách và chi phí xã hội, mà còn tạo nền tảng để giáo viên tiếp tục sáng tạo trong giảng dạy, giúp học sinh trên mọi vùng miền được tiếp cận công bằng với chất lượng giáo dục phổ thông.
Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về 3 dự án Luật Giáo dục vào chiều 22/10. Nhiều nội dung sửa đổi quan trọng như thống nhất bộ sách giáo khoa, đào tạo chuyên sâu, thẩm quyền cấp bằng, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
Dự thảo Nghị quyết một số cơ chế, chính sách đặc thù về giáo dục đề xuất đến năm 2030 hoàn thành việc miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh phổ thông, nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Trong phiên thảo luận tại hội trường sáng 20/11, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ sớm cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh, đồng thời yêu cầu làm rõ cơ chế biên soạn, thẩm định và trách nhiệm của các chủ thể liên quan khi xây dựng bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc.
Thực hiện cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh cả nước ngay từ năm học 2026 - 2027 là đề xuất của một số đại biểu Quốc hội khi thảo luận tại nghị trường về dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Từ khoá
Sự phát triển của các đại nhạc hội tại Việt Nam đang mở ra cơ hội khai thác hiệu quả hơn nguồn lực văn hóa, đặc biệt trong kết nối biểu diễn nghệ thuật với du lịch và dịch vụ. Không chỉ tạo sức hút với công chúng, những sự kiện quy mô lớn còn góp phần kích cầu tiêu dùng, gia tăng giá trị cho điểm đến và đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” năm 2026 vừa diễn ra sáng 30/10 tại Hà Nội, ghi nhận nhiều sáng kiến thiết thực của học sinh trong phân loại, tái sử dụng và bảo vệ môi trường.
Đứng trước ngưỡng cửa chọn trường học và định hướng nghề nghiệp, học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông sẽ có thêm lựa chọn trải nghiệm giáo dục Hàn Quốc ngay tại Việt Nam. Chương trình Cao đẳng Myongji tại Việt Nam giúp tối ưu chi phí học tập đồng thời kết nối môi trường học tập hiện đại và cơ hội nghề nghiệp quốc tế cho người học.
Khi trí tuệ nhân tạo có thể viết nội dung, thiết kế hình ảnh và sản xuất video chỉ trong vài phút, việc đào tạo nhân lực truyền thông đang đứng trước yêu cầu thay đổi. Đây là vấn đề được các chuyên gia, nhà quản lý thảo luận tại Hội thảo khoa học “Đào tạo truyền thông sáng tạo trong kỷ nguyên AI”, do Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức.
Đề án "Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông" giai đoạn 2026 - 2030 vừa được phê duyệt. Hệ thống được kỳ vọng là hạ tầng công nghệ dùng chung bứt phá, mở ra cơ hội học tập bình đẳng và miễn phí cho mọi học sinh trên cả nước.
Lắp đặt thêm camera giám sát, tăng cường kiểm tra an ninh và thay đổi cách bố trí thí sinh tại các điểm thi. Đây là những giải pháp đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu nhằm ngăn chặn gian lận trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027.
