Quái kiệt Christopher Nolan và ba thập kỷ khuynh đảo Hollywood

Christopher Nolan (sinh năm 1970) là một đạo diễn, nhà biên kịch, kiêm nhà sản xuất điện ảnh người Mỹ gốc Anh. Ông được biết đến với những tác phẩm đình đám có lối kể chuyện đầy phức tạp và được xem là một trong những nhà làm phim hiện đại xuất sắc nhất Hollywood hiện nay.

Ông đã có gần 3 thập kỷ làm phim với trên 10 tác phẩm gây dấu ấn với công chúng, là người có thể làm về những chủ đề trừu tượng mà vẫn thu hút đông đảo khán giả tới rạp.

Cái tên Christopher Nolan được chú ý đến kể từ dự án phim Following (năm 1998) , với kinh phí vỏn vẹn 6000 USD. Dù là phim đầu tay, nhưng độ hoàn thiện của tác phẩm khiến giới phê bình phải kinh ngạc. Tác phẩm giành được nhiều giải thưởng tại các liên hoan phim.

Thành công của Following được nối tiếp bởi Memento (năm 2000) , tác phẩm quan trọng trong sự nghiệp của Nolan, đã xác lập phong cách phim nặng về tâm lý, cộng hưởng tính hiệu quả của điện ảnh thương mại với chất lượng nghệ thuật.

Memento là một câu đố đảo ngược trình tự thời gian đã mang về cho nhà làm phim tài năng đề cử Oscar đầu tiên. Kể từ đó, Nolan trở thành một trong những đạo diễn có tầm ảnh hưởng và thành công nhất trong thế hệ của mình.

Năm 2008, Christopher Nolan đã ghi dấu ấn mạnh mẽ với The Dark Knight (Kỵ sĩ bóng đêm) bộ phim về Người Dơi được xem là xuất sắc nhất trong vũ trụ điện ảnh DC, khi không đơn thuần là một bộ phim về siêu anh hùng mà còn mang tính nghệ thuật hàn lâm, tạo ra một văn hóa đại chúng đặc trưng về nước Mỹ.

Christopher Nolan đã làm sống lại thể loại tội phạm tăm tối ở điện ảnh sau một thời gian bị lãng quên ở Hollywood, lột tả một cách đầy mê hoặc về thời kỳ thành phố Gotham bị “nhấn chìm” trong nạn tham nhũng và đạo đức tồi tàn. Joker, gã hề điên do cố tài tử Heath Ledger thủ vai, xuất hiện như một kẻ tâm thần và nô lệ cho chính sự quái dị của mình, đem lại cho khán giả nỗi sợ hãi khi dường như có thể nhìn xuyên thấu tâm can của người xem.

Điều hay ho ở The Dark Knight chính là sự đối đầu giữa Joker và Batman. Gã hề gây ra hàng loạt tội ác không chỉ vì mình là người ác mà là muốn Batman có thể lộ rõ bản chất con người bên trong mình, bắt buộc phải đối mặt với chính bản ngã che giấu. Dưới sự dẫn dắt tài tình của Christopher Nolan, cho đến nay, nhắc đến The Dark Knight, khán giả vẫn xem đó là bộ phim về siêu anh hùng không ai có thể thay thế và qua mặt.

Inception (Kẻ trộm giấc mơ) ra đời năm 2010, đánh dấu sự hợp tác lần đầu tiên giữa Christopher Nolan và tài tử Leonardo DiCaprio. Bộ phim khoa học viễn tưởng này lấy bối cảnh thế giới con người phát triển một công nghệ về chia sẻ giấc mơ và trong đó nhân vật Dom Cobb là người có khả năng đột nhập vào giấc mơ và lấy thông tin từ đối phương.

Điều khiến Inception trở nên đặc biệt và vô cùng lôi cuốn là khi khán giả không thể phân biệt được đâu là thực và đâu là mơ, đâu là ở trong tâm trí nhân vật này, đâu là ở trong tâm trí nhân vật khác.

Năm 2014, Christopher Nolan thực hiện dự án Interstellar (Hố đen tử thần) lấy đề tài là du hành không gian dẫn khán giả theo chân một nhóm phi hành gia do nhân vật Cooper dẫn đầu, khám phá một hành tinh mới để tìm kiếm một nơi ở mới cho nhân loại ở Trái Đất sau khi môi trường bị tàn phá, ô nhiễm nặng nề, chỉ còn lại đống tan hoang của rác, bụi bặm và phế thải.

Bộ phim sẽ hơi khó xem cho một số khán giả vì nói về một vấn đề to lớn ở bên ngoài vũ trụ, nhưng khi càng ngẫm nghĩ, người thưởng thức sẽ lại càng ngưỡng mộ tài làm phim của Christopher Nolan.

Một số tựa phim khác như: Dunkirk (2017), Tenet (2020)... cũng minh chứng tài năng ngày càng điêu luyện của Nolan.

Trong suốt sự nghiệp điện ảnh, Nolan đã nhận về nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý. Năm 2015, tạp chí Time vinh danh ông là một trong 100 người có sức ảnh hưởng nhất trên thế giới. Năm 2019, ông còn được phong tặng danh hiệu Chỉ huy Đế chế Anh cho những đóng góp của mình trong ngành công nghiệp điện ảnh.

Tuy vậy, Nolan vẫn chưa chạm tới giải thưởng cá nhân ở Oscar – lễ trao giải thưởng điện ảnh lớn nhất hành tinh. Tại Oscar lần thứ 96 (diễn ra vào ngày 11/03/2024 tới theo giờ Hà Nội), bộ phim Oppenheimer của Nolan được đề cử ở 13 hạng mục. Trong đó, có những hạng mục quan trọng như: Phim hay nhất, Đạo diễn, Kịch bản chuyển thể, Nam chính, Nam phụ, Nữ phụ xuất sắc.

Phim gây chú ý tại mùa giải thưởng điện ảnh năm nay khi chiến thắng tại nhiều sự kiện tiền Oscar như Quả Cầu Vàng, Critics' Choice Movie Awards, SAG Awards và gần nhất là BAFTA.

Dự án có kinh phí 100 triệu USD và có doanh thu cao thứ 3 thế giới trong năm vừa qua, là ứng cử viên sáng giá cho Oscar 2024, cũng được giới mộ điệu kỳ vọng sẽ ghi dấu ấn to lớn cho vị đạo diễn 54 tuổi này.

Tại hạng mục Đạo diễn xuất sắc, Christopher Nolan sẽ chạm trán với: Justine Triet (phim Anatomy of a Fall), Martin Scorsese (phim Killers of the Flower Moon), Yorgos Lanthimos (phim Poor Things) và Jonathan Glazer (phim The Zone of Interest).