Quan hệ Mỹ - Canada sóng gió vì thỏa thuận với Trung Quốc

Động thái được đưa ra vào thời điểm chính quyền của Thủ tướng Canada Mark Carney tăng cường hợp tác kinh tế với Trung Quốc và đưa ra những chỉ trích về chính sách thương mại của Washington. Diễn biến này không chỉ làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại tại khu vực, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai hợp tác kinh tế giữa hai đồng minh lâu năm.

Căng thẳng giữa Mỹ và Canada bùng phát sau khi Ottawa đạt được một thỏa thuận thương mại sơ bộ với Bắc Kinh. Theo đó, Canada sẽ cho phép nhập khoảng 49.000 xe điện Trung Quốc với mức thuế ưu đãi 6,1%, trong khi Trung Quốc giảm thuế nhập khẩu hạt cải dầu từ 85% xuống còn 15%. Mỹ cho rằng Canada đang trở thành “cảng trung chuyển” cho hàng hóa Trung Quốc, có thể lách luật và tràn vào thị trường Mỹ, gây tổn hại cho nền kinh tế Washington.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump nhấn mạnh, nếu thỏa thuận giữa Canada và Trung Quốc được thực hiện, Mỹ sẽ áp thuế 100% với tất cả hàng hóa Canada. Trước đó, ông Trump từng nhiều lần đe dọa áp thuế quan cao với Canada, thậm chí ám chỉ quốc gia láng giềng trở thành “tiểu bang thứ 51” của Mỹ.

Trước động thái của Mỹ, chính phủ Canada khẳng định thỏa thuận sơ bộ đạt được với Trung Quốc không phải là một hiệp định thương mại tự do, mà chỉ nhằm giải quyết một số vấn đề thuế quan cụ thể. Bộ Thương mại Canada nhấn mạnh, Ottawa muốn đa dạng hóa đối tác kinh tế, giảm phụ thuộc vào Mỹ và củng cố nền kinh tế nội địa.

Theo giới phân tích, nếu lời đe dọa thuế quan của ông Trump được thực hiện, tác động kinh tế sẽ rất nghiêm trọng. Ngành công nghiệp ô tô Canada, vốn liên kết chặt chẽ với các nhà máy tại Mỹ, có nguy cơ gián đoạn sản xuất. Trong khi đó, Mỹ nhập khoảng 4 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Canada; mức thuế 100% sẽ đẩy chi phí tăng cao, gây áp lực lên người tiêu dùng và lạm phát ở đất nước cờ hoa.

Một số chuyên gia nhận định đây có thể là chiến thuật gây sức ép quen thuộc của ông Trump, nhưng bối cảnh lần này nghiêm trọng hơn khi quan hệ Mỹ - Canada đang xấu đi nhanh chóng sau những tranh luận nảy lửa về trật tự thế giới tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos. Hiện tại, cả Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Canada chưa đưa ra bình luận chính thức tiếp theo.