Quốc hội thảo luận tình hình kinh tế - xã hội, phấn đấu mục tiêu tăng trưởng hai con số

Chiều 20/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026, cùng Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm giai đoạn 2026 – 2030. Đồng tình với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn mới, nhiều đại biểu nhấn mạnh: tăng trưởng cao chỉ bền vững khi môi trường kinh doanh được cải thiện thực chất và hạ tầng phát triển, đặc biệt là hạ tầng điện cần đi trước một bước.

Ghi nhận những nỗ lực cải cách thủ tục thời gian qua, đại biểu Hoàng Minh Hiếu, Đoàn Nghệ An cho biết khoảng 63% thủ tục liên quan đến sản xuất, kinh doanh đã được cắt giảm. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn 24% doanh nghiệp phải dành trên 10% thời gian chỉ để tìm hiểu và thực hiện thủ tục hành chính.

Theo đại biểu, nếu cải cách chỉ dừng ở việc đơn giản hóa hình thức, đưa hồ sơ giấy lên môi trường số mà không mạnh dạn bãi bỏ các thủ tục lỗi thời, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp sẽ vẫn ở mức cao.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An nêu ý kiến: “Tôi đề nghị chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đo lường cải cách bằng thời gian, số lần đi lại và mức độ hài lòng thực chất của doanh nghiệp, thay vì chỉ đếm số văn bản đã sửa đổi”.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân; Quốc hội cũng thể chế hóa bằng Nghị quyết 198 về một số cơ chế, chính sách phát triển khu vực này. Tuy nhiên, theo các đại biểu, để kinh tế tư nhân thực sự phát huy vai trò, cần có những bảo đảm mang tính nền tảng, được luật hóa.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân - Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: “Tôi khẩn thiết kiến nghị Quốc hội đưa vào chương trình lập pháp một đạo luật khung có tính nền tảng: Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân. Đạo luật này không điều chỉnh hoạt động kinh doanh cụ thể, không tạo thêm cơ chế ưu đãi riêng lẻ, mà xác lập các nguyên tắc nền tảng dựa trên ba trụ cột lớn: Luật hóa các nguyên tắc bình đẳng thực chất và nhất quán giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận các nguồn lực; Xác lập vùng an toàn pháp lý cho hoạt động sản xuất kinh doanh và bảo vệ quyền tài sản dài hạn; Thiết lập cơ chế giám sát thông qua báo cáo thường niên của Chính phủ trước Quốc hội về thực thi các quyền của khu vực kinh tế tư nhân để đánh giá toàn diện môi trường phát triển”.

Bên cạnh thể chế, các đại biểu cho rằng, nút thắt lớn hiện nay không chỉ nằm ở vốn, mà còn ở năng lực triển khai, trong đó năng lượng giữ vai trò then chốt. Nếu không bảo đảm đủ điện, không có hạ tầng truyền tải đồng bộ và thiếu nguồn điện nền ổn định, toàn bộ mục tiêu tăng trưởng cao sẽ đối mặt với rủi ro lớn. Do vậy, chính sách phát triển năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo, cần sớm được khơi thông bằng cơ chế giá rõ ràng, thống nhất và đủ sức hấp dẫn khu vực tư nhân.

Đại biểu Nguyễn Đại Thắng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho biết: “Chúng ta đã cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050, nhưng đến nay tỷ trọng năng lượng tái tạo mới đạt khoảng 16%. Để đạt mục tiêu đưa tỷ lệ năng lượng tái tạo lên 30% vào năm 2030, đề nghị cần có cơ chế rõ ràng, thống nhất về giá mua điện tái tạo. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào điện gió, điện mặt trời, xử lý chất thải và tuần hoàn tài nguyên. Nếu tháo được nút thắt này, đây sẽ là khu vực thu hút nguồn lực đầu tư tư nhân rất lớn”.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu hài hòa giữa tăng trưởng cao và tăng trưởng bền vững. Việc lựa chọn dự án ưu tiên phải dựa trên hiệu quả sử dụng vốn và khả năng triển khai thực tế, tránh tình trạng phân bổ dàn trải, đội vốn, chậm tiến độ – những yếu tố có thể tạo hệ lụy lâu dài cho nền kinh tế.