Quy định cơ chế thẩm định liên ngành với tình trạng khẩn cấp

Thảo luận tại hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp , chiều 27/10, các đại biểu cho rằng, việc Quốc hội xem xét thông qua luật tình trạng khẩn cấp tại kỳ họp này là hết sức cần thiết nhằm ứng phó từ sớm, từ xa, giảm thiểu thiệt hại do các yếu tố phức tạp gây ra, đảm bảo lợi ích quốc gia và tính mạng người dân.

Các đại biểu khẳng định, về cơ bản, dự thảo luật thể hiện rõ tinh thần kế thừa các luật hiện hành về quốc phòng - an ninh, về phòng thủ dân sự, khắc phục những vướng mắc trong điều hành Pháp lệnh tình trạng khẩn cấp nhiều năm qua. Tuy nhiên có ý kiến cho rằng, quy định về tình trạng khẩn cấp trong dự thảo luật mới chỉ dừng lại ở việc mô tả định tính, chưa nêu rõ tiêu chí định lượng, ngưỡng kích hoạt, và cơ chế thẩm định liên ngành.

Đại biểu Dương Khắc Mai – Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng cho hay: “Theo pháp luật hiện hành, đã có nhiều đạo luật điều chỉnh các tình huống khẩn cấp khác nhau, như Luật Quốc phòng, Luật An ninh quốc gia, Luật Phòng thủ dân sự, Luật Phòng chống thiên tai và Luật Phòng chống dịch bệnh. Nếu không làm rõ ranh giới giữa các loại khẩn cấp này, rất dễ xảy ra xung đột về thẩm quyền. Do đó, tôi đề nghị bổ sung vào Điều 2 của luật hoặc giao cho Chính phủ quy định chi tiết về các tiêu chí định lượng, định tính và ngưỡng kích hoạt các cấp độ tình trạng khẩn cấp, chẳng hạn như phạm vi tác động, tỷ lệ dân cư bị ảnh hưởng, thiệt hại kinh tế, hay mức độ đe dọa an ninh quốc phòng".

Các ý kiến cũng cho rằng, cần bổ sung quy định đảm bảo việc thực hiện hiệu quả cơ chế phối hợp.

Đại biểu Tạ Đình Thi – Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội nêu ý kiến: “Việc quy định về quản lý và ứng phó với tình trạng khẩn cấp đối với các sự cố, thảm họa hiện đang được điều chỉnh tại nhiều luật chuyên ngành như Luật Hóa chất, Luật Điện lực, Luật Năng lượng nguyên tử, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Phòng thủ dân sự. Vì vậy, để đảm bảo thực hiện hiệu quả cơ chế phối hợp như quy định tại dự thảo luật, đồng thời đảm bảo tính linh hoạt và khả thi trong tổ chức thực hiện, tôi đề nghị bổ sung một khoản tại Điều 3, giao Chính phủ quy định quy chế phối hợp liên ngành, liên cấp trong quản lý và ứng phó với tình trạng khẩn cấp theo quy định của luật này và pháp luật chuyên ngành".

Ủng hộ chủ trương và phương pháp xây dựng luật theo hướng giao Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền cụ thể hóa quy định trong quá trình thực hiện, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng một số nội dung trong dự thảo luật cần được quy định cụ thể ngay trong luật, nhất là những điều khoản liên quan trực tiếp đến quyền công dân, quyền tố tụng – những nội dung ít chịu tác động bởi sự thay đổi của điều kiện kinh tế - xã hội.

Giải trình làm rõ nội dung này, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang cho biết: “Về việc rút ngắn hay kéo dài thời gian tố tụng, chúng tôi đã tiếp thu ý kiến của đại biểu Thái Nguyên là chỉ nên kéo dài chứ không nên rút ngắn thời gian này. Chúng tôi cũng mong muốn, các cơ quan tư pháp (Viện Kiểm sát, Cơ quan điều tra, Tòa án) và đặc biệt là Ủy ban Quốc hội sẽ hỗ trợ, giúp đỡ chúng tôi giải quyết vấn đề này. Chúng tôi xin tiếp thu nội dung này một cách nghiêm túc".

Về hiệu lực thi hành, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tán thành với đề xuất của các đại biểu, cho rằng luật nên có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 – sớm hơn 6 tháng so với dự kiến – nhằm tạo điều kiện chủ động hơn trong công tác phòng, chống và ứng phó với các tình huống thiên tai, thảm họa, quốc phòng – an ninh.