Thực tế, sau 5 năm có tới 70% số người sở hữu nhà ở xã hội sẽ bán đi để lấy tiền dùng vào việc khác. Do vậy, để góp phần giúp người thu nhập thấp có nhà, Quỹ phát triển nhà ở xã hội nên áp dụng với nhà cho thuê, thay vì nhà thương mại như hiện nay.
Đây là góp ý của Đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội) cho dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội tại thảo luận ở tổ sáng 21/5.
Trong một thời gian dài, nhà ở xã hội chủ yếu là để bán, chứ không dành cho thuê. Muốn có nhà ở xã hội (gọi tắt là NOXH) để cho thuê thì chủ đầu tư phải được vay tiền vốn không lãi suất thông qua Quỹ phát triển NOXH quốc gia (gọi tắt là Quỹ). Do vậy, đại biểu Hoàng Văn Cường rất đồng tình với việc dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, trong đó có Quỹ.
Về cơ chế góp Quỹ, theo quy định chủ đầu tư các dự án phải dành 20% quỹ đất dự án để dành cho nhà ở xã hội. Nhưng do các dự án nhà ở thương mại có giá cao, nên đầu tư NOXH ở khu đất đó sẽ khó. Do vậy, nếu không làm NOXH, chủ đầu tư sẽ được nộp tiền phần 20% đó trả cho nhà nước. Ông Cường đồng tình với đề xuất từ các đại biểu Quốc hội lấy toàn bộ tiền 20% từ các dự án này bổ sung nguồn cho Quỹ.
Ông Cường đề xuất ưu tiên đầu tiên của Quỹ này là dành cho NOXH cho thuê. “Tôi biết hiện nay có những dự án NOXH, sau 5 năm, có đến 70% số người trước đây mua NOXH là không còn ở đấy nữa. Bởi vì lúc ấy là sau 5 năm được quyền bán rồi. Cái giá nó tăng rất cao, người ta lấy tiền đi để làm việc khác. Nếu nhà thuê thì đương nhiên, người thu nhập thấp người ta sẽ được ở suốt đời. Còn nếu nhà bán thì sau 5 năm, người ta sẽ nghĩ tới chuyện bán để dùng tiền làm việc khác”, đại biểu Hoàng Văn Cường cho biết thêm.
Đồng tình với đại biểu Hoàng Văn Cường, đại biểu Trần Việt Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội) nêu qua thực tiễn ở địa phương, chính sách NOXH cần phân định là giúp đối tượng chính sách được ở nhà hay được sở hữu nhà. Bởi hai đối tượng này khác nhau. Trước đây, khi thiết kế chính sách chủ yếu là làm cho người được sở hữu nhà ở xã hội. “Người dân luôn muốn mua và sở hữu nhà. Sau khi sở hữu, người ta muốn định đoạt, muốn bán. Nên Quỹ này dành cho thuê NOXH thì phù hợp hơn. Ta cần xác định rất rõ đối tượng đấy”, đại biểu nêu quan điểm.
Cũng liên quan đến Quỹ phát triển NOXH quốc gia, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội) cho rằng để phát triển NOXH thì phải có nguồn lực. Do vậy, đề xuất thành lập Quỹ Phát triển NOXH quốc gia là cần thiết. Tuy nhiên, dự thảo cần phải bổ sung một số cơ chế liên quan đến Quỹ như làm rõ địa vị pháp lý, nguồn huy động, cơ chế sử dụng cũng như trách nhiệm trong quản lý Quỹ. “Quỹ này cũng cần phải được thanh tra, kiểm toán đầy đủ để đảm bảo tính hiệu quả trong sử dụng nguồn lực”, bà Mai lưu ý thêm.
