Dọc các tuyến phố như Hàng Buồm, Hàng Chiếu, Hàng Đường, Ngõ Gạch, Lò Sũ... là những con ngõ siêu nhỏ, ngay phía sau các hàng quán sáng choang, lộng lẫy ánh đèn. Ngõ được biết đến như một “đặc sản” của phố cổ Hà Nội.
Theo thống kê, quận Hoàn Kiếm có hơn 1.000 con ngõ, ngách nhỏ, hầu hết đều rất hẹp, chỉ vừa đủ một người đi, quanh năm không có ánh nắng mặt trời. Những căn nhà trong ngõ thường có diện tích khoảng 15-20 m2.
Những con ngõ nhỏ sâu hun hút trên phố cổ Hà Nội được hình thành từ hàng trăm năm nay. Đặc trưng của những con ngõ là thường chỉ rộng khoảng 70cm nhưng lại có thể sâu đến hàng chục mét. Sâu bên trong con ngõ ngoắt nghéo, nhỏ bé đến vậy lại tồn tại cả những khu dân cư sinh sống từ đời này sang đời khác.
Tại đây, có hàng nghìn người đang ngày ngày sống chung với bóng tối, với ẩm ướt trong những căn nhà siêu nhỏ. Vì chật chội, các ngôi nhà trong ngõ rất nhỏ và người dân thường phải chia sẻ từng khoảng trống để lấy chỗ sinh hoạt như giặt giũ, nấu ăn…
Chật hẹp, thiếu thốn là vậy, nhưng người Hà Nội cũng đã quen với nếp sinh hoạt này. Nhiều người đã gắn bó vài chục năm nay với phố cổ, cả đại gia đình gồm 3-4 thế hệ cùng sống trong căn phòng chỉ 14-15m2.
Nói người phố cổ quen với cuộc sống ấy cũng không hẳn, chẳng qua họ không có lựa chọn nào khác...
Dù ngõ nhỏ, hẹp, nhưng nhiều hộ dân sinh sống ở đây vẫn tận dụng tối đa khoảng không trước ngõ để kinh doanh, buôn bán.
Những ngôi nhà trong các con ngõ nhỏ ở phố cổ không đủ các điều kiện sống an toàn cơ bản, rất nhiều nguy cơ lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm. Những căn nhà này còn không đảm bảo an toàn cháy nổ. Nhà trong phố cổ hầu hết có tuổi đời cao, hệ thống điện cũ kĩ và gần như không có bất cứ hệ thống thoát hiểm đạt tiêu chuẩn cũng như hệ thống phòng cháy đồng bộ.
Quyên Phan
