Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được trình Quốc hội xem xét, với nhiều đề xuất mới về ưu đãi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và thu hút nguồn lực phát triển.
Điểm đáng chú ý là các cơ chế đặc thù được mở rộng hơn cho Hà Nội, tập trung vào những lĩnh vực có tính dẫn dắt như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế, môi trường và an sinh xã hội. Nếu được Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua, sẽ có thêm một "cú hích" để Thủ đô tăng sức cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này cho thấy một định hướng rất rõ: ưu đãi không dàn trải; hỗ trợ không cào bằng; mà tập trung vào những lĩnh vực Hà Nội đang cần bứt phá - đó là công nghệ cao, công nghệ số, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp; giáo dục, y tế chất lượng cao; bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và cả những lĩnh vực an sinh xã hội, nông nghiệp công nghệ cao, làng nghề truyền thống.
Theo dự thảo, nhiều dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên sẽ được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong 10 năm, sau đó, tiếp tục được giảm 50% cho thời gian còn lại. Đây là một bước mở rộng đáng kể về chính sách ưu đãi, nhằm giảm chi phí đầu vào và tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Phó Giáo sư tiến sĩ Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho rằng: "Chúng ta phải hướng tới một cấu trúc thể chế hiện đại, có đủ sức cạnh tranh với thế giới. Tất nhiên, đây là một quá trình dài hơi, không thể hoàn thiện trong ngày một ngày hai, nhưng khi đã xác định được định hướng chiến lược này, chúng ta mới có thể lựa chọn giải pháp đúng đắn và chuẩn bị nguồn lực cũng như đội ngũ thực thi phù hợp. Ví dụ: để tháo gỡ những "điểm nghẽn" thể chế cho doanh nghiệp, chúng ta phải mời chính các doanh nghiệp vào cuộc để họ nói rõ những vướng mắc và nhu cầu thực tế. Tương tự, để thu hút và phát huy năng lực của người tài, chúng ta cần lắng nghe họ chia sẻ về những điều kiện và kỳ vọng để cống hiến. Chỉ khi đó, chúng ta mới xây dựng được một hệ thống thể chế thực sự đổi mới, đáp ứng đúng yêu cầu phát triển của thời đại".
Với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, mức hỗ trợ còn rõ nét hơn. Doanh nghiệp khởi nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ, đơn vị hỗ trợ đổi mới sáng tạo có thể được giảm tiền thuê mặt bằng tại các trung tâm đổi mới sáng tạo của Thành phố; cùng với đó là các ưu đãi mạnh về thuế thu nhập doanh nghiệp trong nhiều năm. Một điểm rất đáng chú ý là đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt làm việc trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo cũng được đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 5 năm. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn là thu hút chất xám, giữ chân nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô. Ông Nguyễn Công Anh, Phó Giám đốc Sở Tư pháp cho biết: "Hà Nội cần những cơ chế, chính sách đột phá để giải quyết các thách thức của một đô thị cực lớn; trọng tâm là xây dựng mô hình quản trị đô thị thông minh, đi kèm với các chính sách đặc thù về tài chính, đầu tư và ngân sách. Bên cạnh đó, các lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục, y tế cũng phải được đầu tư tương xứng. Đặc biệt, Hà Nội cần một hệ thống chính sách phát triển toàn diện, trong đó an sinh xã hội phải lấy người dân làm trung tâm. Mục tiêu cao nhất là bám sát tinh thần Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố: nâng cao chất lượng sống và lấy tiêu chí hạnh phúc của người dân làm thước đo cho mọi sự phát triển".
Không chỉ với doanh nghiệp khởi nghiệp, dự thảo còn dành cơ chế riêng cho nhà đầu tư chiến lược. Các ưu đãi được thiết kế theo hướng đồng bộ hơn, từ đất đai, thuế, hạ tầng đến phát triển nhân lực. Tuy nhiên, đi cùng với ưu đãi là ràng buộc trách nhiệm: nếu không đáp ứng điều kiện, không thực hiện đúng cam kết, nhà đầu tư sẽ phải hoàn trả những ưu đãi đã được hưởng. Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung cơ chế phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và các mô hình kinh tế mới. Đây được xem là dư địa mới để Hà Nội mở rộng không gian phát triển, đón dòng vốn chất lượng cao và hình thành thêm các cực tăng trưởng trong giai đoạn tới. Ông Tạ Văn Hạ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, đây được xem là bước chuyển lớn về tư duy phát triển đối với Hà Nội.
Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý cho Hà Nội, mà còn là bước đi nhằm trao thêm công cụ, thêm thẩm quyền và thêm động lực để Thủ đô phát triển nhanh hơn, chủ động hơn và cạnh tranh mạnh hơn trong giai đoạn mới.
Việc tiếp tục sửa đổi Luật Thủ đô là yêu cầu tất yếu, là bước đi mang tính chiến lược nhằm mở rộng dư địa về thể chế cho Thủ đô và được kỳ vọng tạo động lực mới cho Thủ đô Hà Nội phát triển, thực sự phát huy vai trò trung tâm, hạt nhân dẫn dắt phát triển vùng và cả nước.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) mở rộng thẩm quyền của thành phố trong nhiều lĩnh vực quan trọng như tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, chế độ thu nhập; cơ chế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập; chính sách phát triển, thu hút và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Từ thực tiễn xây dựng và ban hành Luật Thủ đô năm 2024, nhiều cơ chế, chính sách vượt trội đã được các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, kế thừa, tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới mô hình quản trị, phân quyền mạnh mẽ hơn và những thay đổi của hệ thống pháp luật, đặt ra đòi hỏi khách quan, cấp bách phải tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện Luật để Thủ đô phát triể
Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, với khát vọng trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ của cả nước và khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc hoàn thiện thể chế đóng vai trò quyết định.
Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt, quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng bứt phá của nền kinh tế. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ dần thu hẹp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng, bên cạnh tiềm lực nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và đưa tri thức vào thực tiễn.
Xuyên suốt mọi giai đoạn phát triển, con người luôn là chủ thể quyết định tầm vóc quốc gia. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu không dừng lại ở đào tạo lao động, mà đòi hỏi chiến lược bứt phá trong phát hiện, trọng dụng và giải phóng tối đa năng lực nhân tài.
Từ quan niệm “lá cây tự nhiên lành tính”, nhiều người vẫn tự ý giã lá, đắp lên vết thương mà không biết rằng việc này có thể khiến tổn thương nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đặc biệt, với người cao tuổi, người mắc bệnh nền như đái tháo đường, nguy cơ biến chứng càng lớn.
Những mong đợi của người dân đang đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với các Đảng bộ thực hiện thí điểm. Việc gì cần ưu tiên, giao cho ai, kiểm tra tiến độ và đánh giá kết quả thế nào mỗi quyết định của cấp ủy đều ảnh hưởng đến khả năng đưa chủ trương vào thực tế.
Được Thành ủy Hà Nội lựa chọn thí điểm xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đầu tiên của Thủ đô, hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh (tổng diện tích hơn 86 km², gần 200 nghìn dân) hướng tới kiểm nghiệm mô hình quản trị cơ sở hiện đại, dân chủ, lấy sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo thành công.
