Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức không gian trưng bày “Tết Đoan Ngọ xưa và nay” tại Nhà N14 nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa lễ Tết truyền thống của dân tộc.
Trong văn hóa lễ Tết cổ truyền của cha ông ta, từ xưa đã lưu truyền câu ca dao “Tháng Tư đong đậu nấu chè. Ăn Tết Đoan Ngọ trở về tháng Năm”. Tết được gọi với nhiều cái tên khác nhau như Đoan Ngọ , Đoan dương, Đoan ngũ hay “Tết giữa năm” nhưng phổ biến nhất là Tết “giết sâu bọ”.
Hàng năm, cứ đến ngày mùng 5/5 âm lịch, từ chốn cung đình hoa lệ, tôn nghiêm cho đến những miền quê mộc mạc thân thương đều hân hoan đón Tết Đoan Ngọ. Từ cung đình tới ngoài dân gian có những lễ nghi, phong tục khác nhau nhưng đều là dịp con cháu tìm về cội nguồn, nhớ ơn công đức tổ tông, cầu mong sức khỏe, bình an.
Nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa lễ Tết truyền thống của dân tộc, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức không gian trưng bày “Tết Đoan Ngọ xưa và nay” tại Nhà N14 và trong hai ngày 31/5 và mùng 1/6 sẽ có các nghệ nhân đến chia sẻ tại 19C, Khu di sản Hoàng Thành Thăng Long.
“Tết Đoan Ngọ xưa và nay” được trưng bày theo hai chủ đề chính: Tết Đoan Ngọ dân gian truyền thống và Tết Đoan Ngọ trong cung đình thời Lê Trung Hưng. Không gian trưng bày Tết Đoan Ngọ dân gian truyền thống được chọn lọc và tái hiện với các phong tục đặc sắc như: phong tục thờ cúng các vị thần linh và tổ tiên; phong tục “giết sâu bọ; phong tục đeo bùa tua bùa túi, đeo chỉ ngũ sắc. Không gian trưng bày được tái hiện một cách dung dị và chân thực, giúp du khách có thể tiếp cận và cảm nhận được nét độc đáo, ý nghĩa của các phong tục Tết của người dân kinh thành xưa. Các nghi lễ cúng tế tổ tiên, lễ thiết triều, lễ ban quạt, lễ ban yến... được phỏng dựng lại qua hệ thống tranh vẽ dựa trên các tư liệu lịch sử.
Mô hình chiếc quạt lớn trên có đề bài thơ được phỏng dựng nhằm ghi dấu lại sự kiện vua Lê Hiến Tông làm thơ đề trên quạt vào dịp Tết Đoan Ngọ để gửi gắm những tâm tư, trăn trở của mình trong việc chính sự, trị vì đất nước. Không gian lễ ban quạt được phỏng dựng qua mô hình quan Tư lễ ban quạt cho các quan trong triều. Bên cạnh đó, để hiểu hơn về ý nghĩa và vai trò của chiếc quạt trong đời sống hàng ngày, Trung tâm đã phối hợp trưng bày quy trình, dụng cụ làm quạt và bộ sưu tập quạt của nghệ nhân Lân Tuyết.
Văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long xưa vốn đã diễn ra cách đây hàng nhiều thế kỷ, các nguồn tư liệu ghi chép rất ít. Không gian trưng bày đã góp phần làm sống lại văn hóa phi vật thể cung đình thông qua những diễn giải cụ thể, giúp du khách có thể hình dung ra đôi nét về đời sống sinh hoạt hoàng cung xưa.
Từ khoá
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Hoàn Kiếm tổ chức Chương trình giao lưu – tọa đàm giới thiệu sách “Dấu vân tay của phố” của Nhà văn – Kiến trúc sư Nguyễn Trương Quý tại Thư viện Hoàn Kiếm.
