Những thiệt hại kinh tế - xã hội do chính phủ Mỹ đóng cửa vẫn còn hiện hữu và niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị nước này đang bị thử thách nghiêm trọng.
Sau hơn một tháng đóng cửa kéo dài, Thượng viện Mỹ đã thông qua thỏa thuận nhằm mở cửa trở lại chính phủ liên bang, có thể kết thúc đợt ngừng hoạt động dài nhất trong lịch sử nước Mỹ. Tuy nhiên, dù bộ máy hành chính liên bang sắp được vận hành bình thường, những thiệt hại kinh tế - xã hội mà cuộc khủng hoảng này gây ra vẫn còn hiện hữu và niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị đang bị thử thách nghiêm trọng.
Đợt đóng cửa bắt đầu từ ngày 1/10, khi Quốc hội Mỹ không thể đạt được thỏa thuận về ngân sách cho năm tài khóa mới. Mặc dù đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện, họ vẫn cần ít nhất 60 phiếu tại Thượng viện để thông qua dự luật chi tiêu. Trong khi đó, Đảng Dân chủ tận dụng quyền phủ quyết để yêu cầu gia hạn các khoản trợ cấp y tế thuộc Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá cả phải chăng (ACA) - vốn sẽ hết hạn vào cuối năm nay. Hai bên liên tục đổ lỗi cho nhau, khiến tiến trình đàm phán rơi vào ngõ cụt. Thượng viện đã 14 lần thất bại trong việc thông qua gói ngân sách tạm thời. Hạ viện thậm chí ngừng làm việc trong suốt thời gian chính phủ tê liệt. Cuộc đối đầu chính trị này gợi nhớ đến đợt đóng cửa 35 ngày dưới thời Tổng thống Trump năm 2018 - 2019, vốn đã khiến nền kinh tế thiệt hại hơn 3 tỷ USD. Với thời gian kéo dài hơn kỷ lục trước đó, tổn thất kinh tế lần này được dự báo còn nặng nề hơn. Hơn 1 triệu nhân viên liên bang phải làm việc không lương, trong khi khoảng 750.000 người bị cho nghỉ tạm thời.
Các tác động lan tỏa đã nhanh chóng xuất hiện: ngành hàng không rơi vào hỗn loạn do thiếu kiểm soát viên không lưu, dẫn đến nhiều chuyến bay bị hoãn hoặc hủy trên toàn nước Mỹ. Cơ quan thuế IRS cho nghỉ gần một nửa nhân viên, gây tắc nghẽn trong xử lý hồ sơ và hoàn thuế. Hàng chục nghìn trẻ em thuộc các gia đình thu nhập thấp có nguy cơ mất chỗ trong chương trình giáo dục Head Start. Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) - vốn cung cấp thực phẩm cho hàng triệu người nghèo - bị ngừng chi trả tạm thời, buộc nhiều gia đình phải cắt giảm khẩu phần ăn và khiến các thẩm phán liên bang phải can thiệp để buộc chính quyền khôi phục một phần trợ cấp. Những tác động này không chỉ gây thiệt hại kinh tế trực tiếp, mà còn làm suy yếu lòng tin của công chúng đối với năng lực điều hành của chính phủ.
Trong suốt thời gian chính phủ đóng cửa, Tổng thống Trump liên tục đổ lỗi cho đảng Dân chủ, cáo buộc họ “tống tiền chính trị” khi sử dụng ngân sách làm công cụ mặc cả. Trong cuộc phỏng vấn với CBS News cuối tuần qua, ông Trump kêu gọi xóa bỏ quy định filibuster tại Thượng viện để phe Cộng hòa có thể thông qua ngân sách mà không cần phiếu ủng hộ từ phe Dân chủ. Tuy nhiên, đề xuất này bị các lãnh đạo Cộng hòa bác bỏ.
“Việc này phụ thuộc vào đảng Dân chủ. Chúng tôi đã bỏ phiếu, đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu 14 lần để mở cửa lại chính phủ, còn đảng Dân chủ đã bỏ phiếu 14 lần để gây tổn hại cho đất nước. Thực ra, họ nên thông qua, nhưng có thể họ sẽ không làm. Nếu quy định filibuster không được bãi bỏ, chúng ta sẽ rơi vào tình trạng bế tắc với đảng Dân chủ và cả hai bên sẽ làm được rất ít việc”, ông Trump nói.
Mặc dù ông Trump thừa nhận, ông từng đóng vai trò giúp chấm dứt đợt đóng cửa năm 2019, lần này ông tuyên bố sẽ không thỏa hiệp. Phát biểu này phản ánh tâm lý đối đầu cứng rắn đang bao trùm chính trường Mỹ - nơi mà lợi ích đảng phái dường như đã lấn át lợi ích của người dân.
Tình trạng thiếu kiểm soát viên không lưu do chính phủ Mỹ đóng cửa kỷ lụcddax khiến khoảng 780 chuyến bay nội địa bị hủy, gián đoạn tại nhiều sân bay lớn và ảnh hưởng đến hành khách trên toàn quốc.
Hàng nghìn chuyến bay tại Mỹ bị hoãn, hủy sau khi chính phủ liên bang đóng cửa, dẫn đến thiếu nhân viên kiểm soát không lưu và giảm lưu lượng hàng không.
Ngày 9 tháng 11 giờ địa phương, Lưỡng Đảng tại Thượng viện Mỹ đã đạt thỏa thuận gia hạn ngân sách chính phủ, dấu hiệu cho thấy đợt đóng cửa chính phủ lâu kỷ lục sắp kết thúc.
Sau 40 ngày chính phủ bị đóng cửa, hai đảng tại Thượng viện Mỹ đã đạt được thỏa thuận gia hạn ngân sách – động thái được xem là bước quan trọng để khôi phục hoạt động của các cơ quan liên bang và giảm thiểu thiệt hại kinh tế.
Thị trường tiền mã hóa toàn cầu vừa trải qua đợt biến động mạnh sau sự cố an ninh mạng quy mô lớn nhằm vào Binance, sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới. Vụ việc khiến hàng tỷ đô la Mỹ tài sản số đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng, buộc các đơn vị liên quan lập tức kích hoạt các biện pháp phong tỏa khẩn cấp.
Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa phát đi thông điệp cứng rắn về nguy cơ xung đột với châu Âu, nhấn mạnh Moscow sẵn sàng đối phó với mọi kịch bản, dù không mong muốn chiến sự bùng phát. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định ủng hộ các nỗ lực khôi phục quan hệ, đồng thời đưa ra cảnh báo nghiêm trọng nếu căng thẳng vượt quá giới hạn.
Chỉ còn ít ngày nữa, cử tri Mỹ sẽ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - sự kiện được xem là phép thử quan trọng đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump sau hai năm cầm quyền. Kết quả bỏ phiếu không chỉ quyết định tương quan lực lượng tại Quốc hội trong nửa sau nhiệm kỳ, mà còn phản ánh trực tiếp mức độ tín nhiệm của cử tri đối với hiệu quả điều hành của Nhà Trắng.
Giới chức Tây Ban Nha ngày 29/10 cho biết số người thiệt mạng trong vụ va chạm giữa hai tàu cao tốc đã tăng lên 69 người, trong khi lực lượng cứu hộ vẫn đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân trong đống đổ nát.
Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Đô đốc Brad Cooper ngày 29/10 đã có cuộc gặp trực tiếp hiếm hoi với Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng để báo cáo về các phương án quân sự với Iran, trong bối cảnh Washington đang cân nhắc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn.
Bộ Ngoại giao Nga mới đây cho biết nước này sẽ tiếp tục kiên định ủng hộ Cuba trong nỗ lực yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính đối với quốc đảo Caribe, sau khi Đại hội đồng Liên hợp quốc tiếp tục thông qua nghị quyết kêu gọi chấm dứt các biện pháp trừng phạt này.
