Thỏa thuận hòa bình Nga – Ukraine đã ở rất gần?

Nhiều tuyên bố đã được đưa ra sau 2 ngày rưỡi đàm phán căng thẳng tại thủ đô Berlin của Đức giữa các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ và Tổng thống Ukraine cùng các quan chức cấp cao châu Âu.

Thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine đã gần hơn bao giờ hết. Đó là tuyên bố được Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra sau cuộc gọi với các đặc phái viên của ông đang tham gia cuộc đàm phán với Ukraine và các đối tác châu Âu ở Berlin.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: “Tôi nghĩ giờ chúng ta đã gần đạt được thỏa thuận hơn bao giờ hết. Chúng ta đang nhận được sự ủng hộ rất lớn từ các nhà lãnh đạo châu Âu. Họ muốn chấm dứt tình trạng này. Và hiện tại, Nga cũng muốn vậy. Cả Ukraine cũng muốn chấm dứt rồi đột nhiên lại không muốn. Vì vậy, chúng ta phải đưa họ cùng chung quan điểm. Nhưng tôi nghĩ mọi việc đang tiến triển tốt. Cuộc đàm phán rất hiệu quả.”

Tuyên bố lạc quan trên được đưa ra sau các cuộc trao đổi có sự tham gia của đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và một số nhà lãnh đạo châu Âu. Các cuộc đàm phán tập trung vào kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất, bao gồm các bảo đảm an ninh cho Ukraine, cơ chế răn đe vi phạm và định hướng tái thiết sau xung đột. Phía Mỹ mô tả bầu không khí đàm phán là tích cực, thực chất.

Về nội dung an ninh, các quan chức Mỹ cho biết thỏa thuận đang được xây dựng theo hướng cung cấp cho Ukraine các bảo đảm tương tự Điều 5 của NATO, nhưng không bao gồm việc triển khai binh sĩ Mỹ trên thực địa. Ukraine được cho là sẵn sàng không thúc đẩy gia nhập NATO nếu nhận được các bảo đảm ràng buộc pháp lý, trong đó Quốc hội Mỹ có vai trò phê chuẩn.

Về phía Nga, Thứ trưởng Ngoại giao nước này, ông Sergey Ryabkov, bày tỏ sẵn sàng đạt được một thỏa thuận trong tương lai gần và được cho là không phản đối việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu.

Về vấn đề lãnh thổ và cơ chế thực thi dài hạn, Mỹ cho biết đã đưa ra một số đề xuất để thu hẹp khác biệt, trong khi Tổng thống Zelensky thừa nhận đây là nội dung nhạy cảm nhất đối với Ukraine. Bên cạnh vấn đề an ninh và lãnh thổ, kế hoạch tái thiết đang được chuẩn bị với sự tham gia của các định chế tài chính quốc tế và sự ủng hộ của châu Âu. Các bên nhất trí tiếp tục đối thoại trong những ngày tới, với mục tiêu hướng tới một thỏa thuận hòa bình bền vững, ổn định và có khả năng được tất cả các bên chấp nhận.

Phát biểu sau các cuộc đàm phán ở Berlin, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng đánh giá lạc quan rằng các cuộc đàm phán tại Berlin đánh dấu “tiến bộ thực sự và cụ thể” hướng tới chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Theo bà, các quyết định về lãnh thổ sẽ do Ukraine đưa ra.

Theo dự kiến, một cuộc họp tại Miami, Mỹ sẽ diễn ra vào cuối tuần này, với sự tham gia của các nhóm làm việc và giới quân sự để cùng xem xét bản đồ, thống nhất về vấn đề lãnh thổ.