Thoả thuận thương mại Mỹ - Nhật Bản: Thoả thuận cá biệt

Mỹ và Nhật Bản đạt được thoả thuận thương mại giúp chấm dứt cuộc thương chiến thuế quan bảo hộ thương mại song phương. Ông Trump không tiếc mỹ từ để ngợi ca và tán dương thoả thuận, quả quyết đấy là "thoả thuận lớn nhất từ trước đến nay".

Ông Trump vốn có sở thích cường điệu và phóng đại, tuy nhiên, ở thoả thuận thương mại mới đạt được giữa Mỹ và Nhật Bản, thực chất có lý do xác đáng và cá biệt để phấn khích như vậy.

Cá biệt ở chỗ không phải là một thoả thuận thuần tuý giúp chấm dứt cuộc thương chiến thuế quan bảo hộ thương mại giữa hai bên, mà là một thoả thuận tổng thể và bao trùm về hợp tác kinh tế, trao đổi thương mại và hoạt động đầu tư giữa Mỹ và Nhật Bản, tức là với phạm vi bao trùm rất rộng và là sự định hình lại toàn bộ mối quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư về lâu dài cho Mỹ và Nhật Bản.

Ông Trump phấn khích cao độ khi phía Nhật Bản cam kết đầu tư tới 550 tỷ USD vào Mỹ, trong đó, 90% lợi nhuận thu về được từ hoạt động đầu tư sẽ ở lại nước Mỹ; lĩnh vực đầu tư là công nghệ cao, cung ứng và sử dụng đất hiếm, kim loại hiếm. Đồng thời, Nhật Bản cam kết mở cửa thị trường Nhật Bản cho hàng hoá xuất khẩu của Mỹ, đặc biệt xe ô tô và nông phẩm.

Thu hút vốn đầu tư nước ngoài và nước ngoài mở cửa thị trường cho hàng hoá xuất khẩu của Mỹ luôn thuộc về những nội dung cốt lõi trong khẩu hiệu hành động "Nước Mỹ trước hết" của ông Trump. Ông Trump rất cần những kết quả thoả thuận như thế để tranh thủ bộ phận cử tri và dân Mỹ đã tập hợp được trong phong trào "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA).

Thoả thuận thương mại vừa đạt được giữa Mỹ và Nhật Bản cá biệt ở chỗ, đây là thoả thuận duy nhất phía Mỹ chịu chấp nhận bình đẳng về mức thuế quan bảo hộ thương mại là 15% với Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba đánh đổi khoản đầu tư rất lớn nói trên vào Mỹ để lấy kết quả này bởi rất cần nói về đối nội. Đầu tư là chuyện cho lâu dài và không ai dám chắc là về lâu dài sẽ vẫn mãi được như vậy trong khi thuế quan là chuyện "cơm áo gạo tiền" thiết thực ngay trước mắt.

Cho dù thoả thuận không thể tránh khỏi cả hiệu ứng và tác động bất lợi đối với kinh tế Mỹ, đặc biệt đối với ngành công nghiệp chế tạo ô tô của Mỹ, ông Trump chắc chắn sẽ dùng thoả thuận thương mại với Nhật Bản làm khuôn mẫu và mô hình cho thoả thuận thương mại, Mỹ sẽ chấp nhận ký kết với các đối tác kinh tế và thương mại lớn của Mỹ như EU và Trung Quốc. Cả điều này cũng làm thoả thuận giữa Mỹ và Nhật Bản trở thành cá biệt.