Sáng 17/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp với hơn 95% đại biểu tán thành. Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Luật được xây dựng với tinh thần tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, cập nhật các yêu cầu quản lý mới và phù hợp với xu thế phát triển.
Một trong những sửa đổi đáng chú ý là việc bổ sung quy định liên quan đến viên chức tham gia thành lập, góp vốn và quản lý doanh nghiệp. Theo đó, công chức, viên chức nhìn chung không được thực hiện các hoạt động này, trừ trường hợp được phép theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Quy định này được đưa ra nhằm đảm bảo sự đồng bộ với Luật Cán bộ công chức, Luật Viên chức và Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời khuyến khích hoạt động đổi mới sáng tạo trong khu vực công.
Trước những rủi ro từng phát sinh trên thị trường trái phiếu, Luật mới đã bổ sung điều kiện rõ ràng về hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu. Cụ thể, tổ chức phát hành phải có tổng nợ phải trả - bao gồm cả giá trị trái phiếu dự kiến phát hành - không vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán. Một số loại hình doanh nghiệp như doanh nghiệp Nhà nước, tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp phát hành trái phiếu để thực hiện dự án bất động sản sẽ tuân theo quy định riêng tại các luật chuyên ngành.
Ngoài ra, danh sách cổ đông có quyền dự họp Đại hội đồng cổ đông sẽ được lập không quá 10 ngày trước ngày gửi giấy mời họp, nếu điều lệ công ty không quy định thời hạn ngắn hơn. Quy định này được thể hiện tại khoản 1 Điều 141 sửa đổi, nhằm tăng tính linh hoạt trong tổ chức họp cổ đông.
Tăng cường trách nhiệm công bố thông tin và minh bạch
Luật cũng sửa đổi khoản 3 Điều 176, yêu cầu công ty cổ phần (trừ công ty niêm yết và đăng ký giao dịch chứng khoán) phải thông báo cho Cơ quan đăng ký kinh doanh trong vòng ba ngày làm việc nếu có thay đổi thông tin cổ đông là cá nhân, tổ chức nước ngoài. Quy định này giúp Nhà nước nắm bắt kịp thời biến động sở hữu doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh đầu tư xuyên biên giới ngày càng gia tăng.
Luật cũng nhấn mạnh vai trò của UBND cấp tỉnh trong quản lý doanh nghiệp. Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức cơ quan đăng ký kinh doanh, ban hành quy trình kiểm tra nội dung đăng ký bảo đảm công khai, minh bạch; đồng thời phối hợp chia sẻ thông tin về hoạt động và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, trong trường hợp doanh nghiệp được thành lập theo luật chuyên ngành, cơ quan đăng ký có trách nhiệm tích hợp, chia sẻ và cập nhật thông tin với Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Đây là bước đi quan trọng trong việc xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, phục vụ công tác quản lý thống nhất và hiệu quả hơn.
Luật cũng bổ sung một số quy định liên quan đến thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi - người thực tế nắm giữ quyền kiểm soát doanh nghiệp nhưng không đứng tên chính thức. Theo đó, doanh nghiệp phải lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi ít nhất 5 năm kể từ khi giải thể hoặc phá sản.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết về tiêu chí xác định, chủ thể kê khai và cách thức cung cấp, lưu trữ, chia sẻ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi. Đây là nội dung nhằm tăng cường minh bạch, phòng chống rửa tiền và nâng cao hiệu lực quản lý doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Việc thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp lần này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch và hiện đại hơn.
