Thu phố không đằng hắng cất tiếng báo hiệu sự hiện diện của mình bằng bời bời lúa chín hay nồng nàn hương ổi vấn vương vườn quê. Thu về trên phố theo dấu những cơn mưa gột rửa đất trời sáng trong vời vợi. Dưới bầu không gian khoáng đạt ấy, thu đủng đỉnh ghé thăm những sớm mai sương giăng bảng lảng, sà xuống hiên nhà hanh hao đôi vạt nắng, luồn qua kẽ tóc làn gió nhẹ sắt se, dập dềnh sóng nước trên mặt hồ biêng biếc. Thu lướt qua hàng me trước ngõ, gieo nhớ thương bùi ngùi để rồi lá xanh hóa úa vàng, vấn vít rủ nhau rơi như mưa. Khoảnh khắc ấy, ta biết thu đã gần lắm rồi.
Tôi yêu những sớm thu dịu êm như lời ru của mẹ. Bước xuống phố khi nắng ươm vàng, khi những chùm dâu da xoan vươn vai cựa mình đánh rơi hạt sương long lanh, ta bỗng thấy tiết trời lành lạnh thật thích hợp để khởi động ngày mới một cách thật thong dong, thư nhàn. Hãy cứ tạm gác công kia việc nọ sang một bên để toàn tâm toàn ý thưởng thức một ban mai yên ả với tách cà phê thơm lừng cùng thức quà sáng nóng hổi: này cháo sườn quẩy sánh mịn như nhung, này bún riêu cua chua ngọt hấp dẫn, này phở bò tái hôi hổi vị quế hồi…
Tôi thích những chiều cuối tuần thả bộ ung dung dọc con phố Phan Đình Phùng dưới nắng thu nhàn nhạt. Có lẽ đó là con đường đẹp nhất mà tôi từng biết đến với vỉa hè rộng thoáng cùng đôi hàng sấu cổ thụ đứng gác. Những gốc cây xù xì vững chãi vươn tận trời xanh, cành lá sum suê đan vào nhau tạo thành một mái vòm thiên nhiên dịu dàng. Nắng hoe vàng được níu lại giữa những kẽ lá ríu ran tiếng chim chóc, côn trùng, chỉ để lọt vài khoảnh lung linh chan hòa chiếu xuống mặt đường, trong suốt như có thể nhìn xuyên mà thấy được cả những dấu xưa tích cũ.
Đây nhà thờ Cửa Bắc với tuổi đời hơn trăm năm đứng sừng sững trang nghiêm nhưng hài hòa, kia Cửa Bắc Hoàng thành cổ lão mà tang thương - chứng tích lịch sử với vết đạn đại bác vẫn còn vẹn nguyên những năm tháng khói lửa hào hùng. Có tiếng rao bánh đa kê, cốm làng Vòng văng vẳng giữa còi xe dập dìu, từng vòng quay xe đạp chở tinh khôi sắc sen cuối mùa và cúc họa mi ngang phố... Phố vẫn phố ấy, rộn rã người lai kẻ vãng mà sao dưới sự điểm tô của mùa thu, bỗng trở nên dịu dàng, đằm thắm khiến lòng ta phải nao nức, xuyến xao.
Tôi nhớ thương thu chắc cũng vì khả năng sinh tình tuyệt vời của cái mùa lãng mạn này. Mỗi bước chân khẽ khàng của thu lại khiến từng cung bậc cảm xúc trong tôi nảy lên với những rung động rất khác, nửa thơ thới, sang sảng, nửa ngẩn ngơ, mơ màng. Người ta hay nói thương xuân bi thu nhưng cũng có câu xuân hồng thu thắm. Mùa thu kỳ diệu ở chỗ dù tâm tình ta có đang vui hay buồn, sung sướng hay ủ ê, thu vẫn luôn có thể đồng điệu và phô bày những nét phong nhã rất đỗi hài hòa. Ta dễ dàng rưng rức một nỗi chung chiêng trước những xác lá rụng rơi ven đường, cũng có thể thấy lòng nhẹ tênh như được trút sạch nhiêu khê với ngút ngát trời xanh mây trắng đầy tự do và phóng khoáng. Ta thấy mình đồng hành bên thu mà như được thu ấp ôm vào lòng, hiền từ, bao dung. Ôi mùa thu!
Thu về, vầng trăng đoàn viên còn chưa vành vạnh dát bạc lên cảnh sum vầy của mọi nhà mà trên nhiều góc phố, những sạp bánh Trung thu vàng đỏ rực rỡ đã dựng lên san sát. Chợt thòm thèm những ngày xưa phá cỗ rước đèn. Ngõ nhỏ đêm Rằm cứ lung linh ánh nến cùng đủ màu đèn ông sao, đèn cù, đèn quả trám rộn ràng cả một thuở ấu thơ hồn nhiên. Mâm cỗ Trung thu tuềnh toàng chỉ mấy múi bưởi, đôi quả hồng mềm, ít bỏng gạo với cái bánh thập cẩm chia năm chia bảy mà ta cứ nhớ nhung mãi. Nhớ cái vị ngòn ngọt, mằn mặn, thơm thơm, mỡ màng của khoanh bánh nướng còn lưu hương nơi đầu lưỡi, nhớ tiếng cười giòn tan thanh thúy lẫn trong tưng bừng tùng dinh dinh cắc tùng dinh dinh rộn ràng khắp đầu hẻm cuối ngõ.
Tôi đã bước qua tuổi hồn nhiên, tiến vào giai đoạn trầm lắng hơn để có thể cảm nhận vẻ đẹp, cái tinh túy của mùa thu theo một cách rất khác, trọn vẹn và sâu sắc. Thu là cành trơ lá úa, là mưa bão dầm dề nhưng cũng là muôn vàn sắc hoa, là Trung thu viên mãn, là tiếng trống tựu trường. Ngắm những giò dạ yến thảo dập dờn trên ban công, hít một hơi thật sâu hương đêm ngọt ngào len lẫn mùi hoa sữa nhà ai lạc bầy nở sớm, ta bỗng thấy nôn nao một nỗi chờ mong. Thu ơi, mau tới…
