Cuộc gặp được kỳ vọng sẽ đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ Nhật Bản – Mỹ, khi Thủ tướng Ishiba hy vọng sẽ đưa ra một tuyên bố chung về việc củng cố mối quan hệ đồng minh giữa hai quốc gia và kêu gọi Mỹ tăng cường sự tham gia vào khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, trong bối cảnh tình hình an ninh và kinh tế khu vực có nhiều biến động.
Cuộc gặp với Tổng thống Trump sẽ là cuộc hội đàm chính thức đầu tiên của Thủ tướng Ishiba với người đứng đầu Nhà Trắng kể từ khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1/2025. Ông Ishiba sẽ là nhà lãnh đạo nước ngoài thứ hai có cuộc gặp chính thức với ông Trump, sau Thủ tướng Israel, ông Benjamin Netanyahu. Việc cuộc gặp diễn ra chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Trump nhậm chức cho thấy, Nhật Bản coi trọng việc duy trì và phát triển mối quan hệ với Mỹ trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.
Trước khi lên đường, Thủ tướng Ishiba đã phát biểu tại Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản: "Cuộc gặp lần này là cơ hội để tôi trực tiếp trao đổi với Tổng thống Trump và cùng ông ấy xây dựng mối quan hệ tin cậy. Nhật Bản và Mỹ cần phải cùng nhau nỗ lực để thúc đẩy một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, đồng thời đóng góp vào hòa bình và phát triển bền vững của thế giới." Đây là một thông điệp quan trọng của Nhật Bản, khẳng định cam kết của nước này đối với một khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ổn định và thịnh vượng.
Điểm mấu chốt của cuộc gặp lần này là liệu Thủ tướng Ishiba có thể thuyết phục Tổng thống Trump về tầm quan trọng của liên minh Nhật - Mỹ, trong bối cảnh ông Trump đã cam kết ưu tiên lợi ích của Mỹ và xây dựng chính sách đối ngoại theo chủ nghĩa dân tộc?
Thủ tướng Ishiba dự định sẽ trình bày một kế hoạch dài hạn tăng cường chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản, với mục tiêu đạt 2% GDP, và nhấn mạnh rằng Nhật Bản đang đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm tại Mỹ, với tư cách là nhà đầu tư lớn nhất vào nền kinh tế Mỹ.
Ngoài ra, Thủ tướng Ishiba cũng có kế hoạch thảo luận với Tổng thống Trump về các vấn đề quốc tế quan trọng, bao gồm quan hệ với Trung Quốc, Triều Tiên và Nga. Nhật Bản hy vọng có thể phối hợp với Mỹ để đưa ra các chính sách đối phó hiệu quả với những thách thức toàn cầu. Đặc biệt, Nhật Bản muốn nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Eo biển Đài Loan (Trung Quốc), cũng như bảo vệ quyền lợi của cả hai bên trong các tranh chấp lãnh thổ.
Trước thềm cuộc gặp, các cuộc đàm phán đã được tiến hành để chuẩn bị cho một tuyên bố chung giữa hai bên, trong đó sẽ kêu gọi một "thời kỳ hoàng kim" trong quan hệ Nhật Bản – Mỹ và thúc đẩy hợp tác kinh tế sâu rộng hơn trong các lĩnh vực như phát triển chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao. Tuyên bố này cũng được kỳ vọng sẽ nhấn mạnh cam kết của hai quốc gia đối với Điều 5 của Hiệp ước An ninh Nhật Bản – Mỹ, theo đó Mỹ cam kết bảo vệ Nhật Bản, bao gồm cả việc bảo vệ Quần đảo Senkaku ở tỉnh Okinawa, một vấn đề đang thu hút sự chú ý đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở khu vực.
Thủ tướng Ishiba đã nhiều lần bày tỏ mong muốn gặp gỡ Tổng thống Trump, và trong những tháng qua, ông đã tìm cách thúc đẩy các cuộc trao đổi giữa hai bên. Dù đã từng có kế hoạch đến Mỹ vào tháng 11/2024 ngay sau cuộc bầu cử tổng thống, nhưng chuyến đi đó đã bị hoãn lại vì một số lý do. Vào tháng 12/2024, vợ cố Thủ tướng Shinzo Abe, bà Akie Abe, đã đến thăm Mỹ. Sau chuyến thăm này, nhóm của ông Trump đã đề xuất một cuộc gặp giữa Thủ thướng Ishiba và ông Trump vào giữa tháng 1. Tuy nhiên, cuộc gặp đã bị hoãn và không được tổ chức cho đến nay.
Với chuyến thăm này, Nhật Bản hy vọng có thể đưa ra một tín hiệu rõ ràng về sự đoàn kết và cam kết trong quan hệ Nhật Bản – Mỹ, cả trong và ngoài nước. Cuộc gặp diễn ra vào thời điểm quan trọng khi quan hệ quốc tế đang có nhiều thay đổi, Nhật Bản mong muốn khẳng định vai trò của mình trong việc duy trì hòa bình và ổn định khu vực.
Thủ tướng Abe, người đã xây dựng mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, đã có cuộc gặp chính thức với ông Trump vào ngày 10/2/2027, sớm hơn ba ngày so với cuộc gặp giữa Thủ tướng Ishiba và Tổng thống Trump lần này. “Điều này được coi là một dấu hiệu cho thấy Tổng thống Mỹ đánh giá cao Nhật Bản và coi Nhật bản là một đối tác chiến lược quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ”, Chánh văn phòng Nội các ông Yoshimasa Hayashi cho biết.
Tuy nhiên, sự khó lường trong hành động của Tổng thống Trump khiến các quan chức Nhật Bản không khỏi lo ngại về những gì có thể xảy ra trong cuộc gặp này. Các quan chức Nhật Bản lo sợ rằng, trong cuộc họp báo chung sau cuộc gặp, Tổng thống Trump có thể đưa ra yêu cầu tăng chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản, kêu gọi tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản, hoặc thậm chí đề cập đến vấn đề mua lại United States Steel Corp. của Nippon Steel Corp. — một vấn đề có thể gây ra căng thẳng thương mại.
Thủ tướng Ishiba dự kiến trở về Nhật Bản vào ngày thứ Bảy (8/2) , sau khi kết thúc cuộc gặp gỡ quan trọng này.
