Một mét vỉa hè ở Hà Nội trong một ngày có thể là lối đi bộ, nơi dựng xe, chỗ bán hàng, điểm dừng của shipper, không gian sinh kế và cũng là mặt tiền của hộ kinh doanh. Người đi bộ có lý, người bán hàng có lý, hộ mặt phố có lý nhưng khi ai cũng có lý, đô thị càng cần một cái lý chung: rõ ràng, công bằng nhưng cũng đủ hiểu đời sống.
Việc siết chặt trật tự đô thị, dọn dẹp vỉa hè tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM đang đặt ra bài toán sinh kế nan giải cho các tiểu thương khi họ phải chuyển hướng kinh doanh bằng cách lùi sâu vào ngõ nhỏ, chuyển mô hình bán mang đi hoặc đẩy mạnh bán hàng trực tuyến để thích nghi với không gian bị thu hẹp.
Thay vì chỉ là lối đi bộ, vỉa hè Hà Nội đang được định vị là nguồn lực đô thị quan trọng. Chủ trương thí điểm cho thuê tại một số tuyến phố kỳ vọng sẽ vừa tăng thu ngân sách, vừa lập lại trật tự đô thị. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi vẫn là bài toán hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, hộ kinh doanh và quyền tiếp cận không gian công cộng của người dân.
Không chỉ là nơi dành cho người đi bộ, vỉa hè đang được nhìn nhận như một phần “tài sản đô thị” cần được quản lý, khai thác hiệu quả. Tại Hà Nội, đề xuất cho thuê vỉa hè đang thu hút nhiều sự quan tâm bởi nếu làm tốt, đây không chỉ là giải pháp tăng nguồn thu mà còn góp phần lập lại trật tự đô thị, tạo không gian kinh doanh văn minh, hiện đại.
Hà Nội dự kiến cho thuê vỉa hè để kinh doanh, giai đoạn ban đầu tại một số tuyến phố trên địa bàn phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam. Một số tiêu chí vỉa hè cần có là chiều rộng vỉa hè (tính theo một bên) từ 3m trở lên, đồng thời đảm bảo vỉa hè sau khi bố trí lối đi cho người đi bộ (rộng tối thiểu 1,5m)...
Hà Nội dự kiến thí điểm cho thuê một phần vỉa hè tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam để phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.
UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND TP dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung quy định về phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố. Theo đó, UBND TP đề xuất 7 mức phí khi sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố để trông giữ xe ô tô, dao động từ 30.000 - 400.000 đồng/m²/tháng; trông giữ xe đạp, xe máy dao động từ 30.000 - 220.000 đồng/tháng.
So với việc để người dân, hộ kinh doanh tự do lấn chiếm, việc triển khai cho thuê vỉa hè với những quy định về khai thác không gian, diện tích… là giải pháp được lợi nhiều mặt.
