Bao nhiêu năm trôi qua, khoảng nhớ tím màu thời gian ấy cũng theo những đứa trẻ lớn lên từ làng đi khắp muôn nơi.
Đồi sim cứ mênh mông, trải dài trong miền ký ức của lũ trẻ năm ấy. Đó là những khoảng nhớ vô tận khó có thể lấp đầy.
Sau những cơn mưa mùa hạ, bầu trời như cao hơn, xanh hơn. Đây cũng là lúc sim bắt đầu chín rộ. Với những đứa trẻ như chúng tôi ngày ấy, mùa sim có lẽ là mùa đáng để trông đợi nhất. Đồi nằm trước làng, cách khoảng chừng một cây số. Đó cũng là nơi để lũ trẻ thả trâu, thả bò, đánh khăng, đánh đáo, chơi ô, hái sim, hái ổi… Mùa nào thức đó. Lũ trẻ thích thú khi được tận hưởng lộc của trời. Nơi đây đã ôm trọn cả tuổi thơ êm đềm của chúng bằng tất cả sự dịu dàng và bao dung vốn có.
Vào tháng 6 âm lịch, cũng là lúc những quả sim xanh gầy guộc chuyển sang màu tím ngắt, tròn vo, mũm mĩm. Có người bảo, sim chín là sự chắt lọc vị ngọt của đất, vị nắng của trời và sự mát lành của gió để tạo nên hương vị ngọt ngào trong từng quả sim.
Cả khu đồi này chẳng có nơi nào không có bước chân của lũ trẻ đi qua. Cây sim, cây ổi nào to, ngon ngọt có nhắm mắt chúng cũng tìm tới được. Lũ trẻ ríu rít chạy quanh những bụi sim già, tiếng cười giòn tan khi hái được những quả sim chín căng tròn, mũm mĩm. Chúng đựng sim chín trong vạt áo hay chiếc giỏ mà ngày thường đựng con cua, con ốc.
Chúng ham đến độ, chỉ khi cái nắng chói chang của mùa hè rọi xuống làm làn da đen đúa bỏng rát thì cả bọn mới ùa đi tìm mấy cái khe nhỏ để tránh trú. Chúng xắn vội ống quần, lấy lá rừng hứng từng ngụm nước mát lành cho vào miệng, hít hà khí trời rồi thả mình xuống vạt cỏ xanh non. Cả bọn hào hứng nhấm nháp vị ngọt của sim đầu mùa, để sắc tím còn đọng lại trên đầu lưỡi.
Mùa sim là mùa ký ức, mùa của nhung nhớ, tương tư. Sim không như loài quả khác phải bóc tách, gọt vỏ mà chỉ cần bóc cái tai phía đầu quả là có thể thưởng thức ngon lành. Dưới cái nắng, cái gió của vùng đất đồi khô hạn, chỏng chơ sỏi đá đến cả những loài cỏ dại ham sống cũng khó vươn mình để sinh sôi. Vậy mà, sim cứ thế, khỏe khoắn, khiêm nhường. Sim mọc thành nhiều cụm, nhiều gốc, dần dần cả đồi toàn sim. Khắc nghiệt là thế, nhưng quả sim vẫn cứ tròn vo, cứ mập mạp, cứ ngọt lành!
Thông thường, vào đầu hè, hoa sim bắt đầu nở. Từ thân cho đến ngọn, nụ mọc chi chít. Rồi cả quả đồi choáng ngợp màu tím hoa sim. Hàng ngàn bông hoa mảnh mai nhẹ nhàng đung đưa theo gió. Lũ trẻ chúng tôi cứ thế lớn lên trong sắc tím mộng mơ của loài hoa đặc biệt này.
Rồi người ta lên rừng chặt cây sim về làm củi đun nấu, cho đến khi cả những gốc sim cũng không còn. Đồi sim mộng mơ kia cứ thế biến mất. Khoảng nhớ tím màu thời gian ấy cũng theo những đứa trẻ lớn lên từ làng đi khắp muôn nơi. Đồi sim cứ mênh mông, trải dài trong miền ký ức của lũ trẻ năm ấy…
Giờ ở quê tôi vẫn có một số người trồng sim như một loại cây hàng hóa. Lũ trẻ con cũng đã không còn lên đồi tìm sim khi mùa hè vắt ngang qua núi nữa.
Bất giác, tâm hồn tôi lạc vào triền đồi ký ức bạt ngàn sắc tím mùa sim…
Hà Đan
Nghe tiếng ve râm ran vòm lá, ta biết mùa hạ đã đến. Mùa hạ đến dắt theo ánh mặt trời chói chang và cả những cơn mưa rào vội vã. Ta nheo mắt nhìn xuyên qua màn mưa, thấy bụi bặm đã được rửa trôi, để rồi một trời ký ức ào ạt ùa về như chưa hề phôi phai.
Bất chợt một ngày ta nghe tiếng ve râm ran trong vòm lá. Ta nhận ra những nhành hoa phượng đỏ thắm lấp ló trên vòm lá xanh tươi, những cơn mưa oi nồng mùi đất sầm sập đến. Hạ về...
Từ khoá
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
